Đề thi tham khảo ĐGNL Đại học Sư phạm TP.Hồ Chí Minh môn Ngữ văn có đáp án - Đề số 5
22 câu hỏi
Thí sinh đọc văn bản và lựa chọn một phương án đúng theo yêu cầu từ câu 1 đến câu 5.
Bóng bay có thể là vật trang trí vui nhộn và xinh đẹp trên mặt đất, nhưng chúng trở thành thứ rác chết chóc ngay khi được thả lên trời. Do đó, đã đến lúc phải xem thả bong bóng là xả rác và nhiều nơi đã đưa việc cấm thả bong bóng lên trời vào luật, mới nhất là bang Florida (Mỹ).
Các chuyên gia cho rằng cấm bóng bay để giảm rác thải, cứu các loài động vật hoang dã và môi trường là xu hướng đúng đắn mà các thành phố trên thế giới nên tham gia. “Khi thả bóng bay, chim có thể bị vướng vào dây nếu ở trên trời hoặc không thể trồi lên mặt nước để lấy không khí nếu bị vướng dây dưới nước” - Shane Cucow thuộc Hiệp hội Bảo tồn biển Úc, nói với Yahoo News. Dải ruy băng gắn vào bóng bay có thể vướng vào các sinh vật biển như rùa, lợn biển, quấn hoặc siết cổ những con vật không may dù trên bờ hay dưới nước. Adam Ratner – phó giám đốc về giáo dục và bảo tồn của Trung tâm động vật có vú biển ở Sausalito, California - cho biết nếu bị vướng vào dây buộc bóng bay, các loài động vật có thể chết, hậu quả sẽ càng nghiêm trọng nếu đó là các loài bị đe dọa và có nguy cơ tuyệt chủng, như hải cầu lông Guadalupe (Arctocephalus townsendi) hay hải cẩu thầy tu Hawaii (Monachus schauinslandi). Các nhà nghiên cứu đã thấy những sợi dây cước bóng bay và xác bóng bay trong bao tử các loài chim. Với cấu trúc latex mềm, nhỏ, xác bóng bay dễ bị các loài động vật nhầm là thức ăn. Rùa biển nhầm chúng với sứa - món ăn yêu thích, các loài chim biển tưởng đó là bữa lót dạ và sau đó, dạ dày chúng không còn chỗ cho thức ăn khác khiến chúng chết đói. Kara Wiggin - nghiên cứu sinh tại Viện Hải dương học Scripps, người nghiên cứu về vi nhựa trong môi trường biển – cho biết khi bị nuốt phải, bóng bay cao su có khả năng giết chết chim biển cao gấp 32 lần so với nhựa cứng và do đó, xác bóng bay là loại nhựa biển nguy hiểm nhất với chim biển.
Còn quá sớm để nói liệu những lệnh cấm thả bóng bay có thực sự hiệu quả hay không nhưng nó mở ra cơ hội để các tổ chức hoạt động về môi trường tiếp tục truyền thông, giáo dục về rác thải nhựa và ô nhiễm. Sự tồn tại của một cái cây được trồng để ăn mừng sự kiện nào đó, theo năm tháng, sẽ gợi nhắc về sự kiện đáng nhớ đã qua. Còn nếu vẫn dùng bong bóng, nhớ đừng thả bóng lên trời và nên xì hơi, bỏ xác bóng bay vào thùng rác sau khi sử dụng.
(Theo Xuân Minh, trích Thả bóng bay, không có gì hay,
https://tuoitre.vn/tha-bong-bay-khong-co-gi-hay-20240712125235273.htm)
PHẦN I. ĐỌC HIỂU
Văn bản trên chủ yếu nói về vấn đề gì?
Lợi ích của việc thả bóng bay trong các sự kiện.
Tác hại của bóng bay đối với môi trường và động vật.
Cách tái chế bóng bay sau khi sử dụng.
Quá trình sản xuất bóng bay và tác động của nó đến môi trường.
- Văn bản tập trung làm rõ tác hại của việc thả bóng bay đối với môi trường và các loài động vật hoang dã, đồng thời kêu gọi thay đổi nhận thức và hành động.
A sai vì văn bản không nói về lợi ích của việc thả bóng bay.
C sai vì tái chế bóng bay không phải nội dung chính.
D sai vì văn bản không đề cập đến quy trình sản xuất bóng bay.
=> Chọn B.
Theo văn bản, vì sao bóng bay có thể gây chết động vật?
Chúng phát ra chất độc khi bị nổ.
Chúng làm ô nhiễm nguồn nước uống của động vật.
Động vật có thể bị vướng vào dây bóng bay hoặc nuốt phải xác bóng bay.
Chúng gây ra cháy rừng khi bị thả lên trời.
- Theo văn bản: Chim, rùa biển, hải cẩu... có thể bị vướng dây bóng bay dẫn đến ngạt, không thể di chuyển hoặc kiếm ăn. Nhiều loài nuốt phải xác bóng bay do nhầm là thức ăn, khiến dạ dày đầy rác nhựa và chết đói.
=> Chọn C.
Theo nghiên cứu của Kara Wiggin, vì sao xác bóng bay là loại nhựa biển nguy hiểm nhất với chim biển?
Dễ bị nhầm lẫn với thức ăn của chim.
Xác bóng bay làm ô nhiễm nguồn thức ăn của chim biển.
Chim có thể bị vướng vào dây, quấn hoặc siết cổ gây tử vong.
Bóng bay có khả năng giết chết chim biển cao gấp 32 lần so với nhựa cứng
- Nghiên cứu của Kara Wiggin cho biết: Khi bị nuốt phải, bóng bay cao su có khả năng giết chết chim biển cao gấp 32 lần so với nhựa cứng. Đây là lí do tác giả khẳng định xác bóng bay là loại nhựa biển nguy hiểm nhất đối với chim biển.
A chỉ là nguyên nhân gián tiếp.
D phản ánh đúng kết quả nghiên cứu.
=> Chọn D.
Câu nào dưới đây thể hiện quan điểm chính của văn bản?
“Với cấu trúc latex mềm, nhỏ, xác bóng bay dễ bị các loài động vật nhầm là thức ăn.”
“Còn nếu vẫn dùng bong bóng, nhớ đừng thả bóng lên trời và nên xì hơi, bỏ xác bóng bay vào thùng rác sau khi sử dụng.”
“Bóng bay có thể là vật trang trí vui nhộn và xinh đẹp trên mặt đất, nhưng chúng trở thành thứ rác chết chóc ngay khi được thả lên trời.”
“Khi thả bóng bay, chim có thể bị vướng vào dây nếu ở trên trời hoặc không thể trồi lên mặt nước để lấy không khí nếu bị vướng dây dưới nước”
- Câu: “Bóng bay có thể là vật trang trí vui nhộn và xinh đẹp trên mặt đất, nhưng chúng trở thành thứ rác chết chóc ngay khi được thả lên trời.” khái quát toàn bộ tư tưởng của văn bản: đối lập giữa vẻ đẹp ban đầu và hậu quả môi trường; thể hiện rõ quan điểm phản đối việc thả bóng bay.
- Các đáp án A, B, D chỉ là dẫn chứng hoặc lời khuyên.
=> Chọn C.
Tại sao tác giả nhấn mạnh việc giáo dục về rác thải nhựa và ô nhiễm?
Vì cấm thả bóng bay không đủ để giải quyết vấn đề môi trường.
Vì mọi người đã có ý thức bảo vệ môi trường nhưng cần có thêm luật pháp.
Vì giáo dục không có vai trò gì trong việc giảm ô nhiễm môi trường.
Vì tác giả không tin vào việc cấm thả bóng bay.
- Tác giả cho rằng việc ban hành lệnh cấm là cần thiết nhưng chưa đủ. Quan trọng hơn là: nâng cao nhận thức cộng đồng; giáo dục về rác thải nhựa; thay đổi hành vi của mỗi người.
=> Chọn A.
Thí sinh đọc văn bản và lựa chọn một phương án đúng theo yêu cầu từ câu 6 đến câu 12
Tôi tin rằng mỗi tổ chức, mỗi quốc gia muốn tiến về phía trước cần phải có những giấc mơ lớn, có câu chuyện kể về ngôi sao Bắc Đẩu hay ngọn hải đăng của riêng mình để dẫn đường. Nhưng muốn đi tới đó, tất cả cần phải bắt đầu từ những việc nhỏ, nhiều khi là những bước chân chậm nhưng chắc chắn.
Do điều kiện tự nhiên, tập quán sinh hoạt và sản xuất lâu đời trong quá khứ, người Việt có khả năng thích nghi cao, nhưng phần đông cũng có thói quen qua loa, thiếu tỉ mỉ và kỷ luật khi không có áp lực. Không khó khăn để kiểm chứng điều này ở khắp nơi trong đời sống hằng ngày, từ cách lát một viên đá ở vỉa hè, ý thức tham gia giao thông, tới việc tuân thủ các quy trình tưởng như không để làm gì trong nhà máy, hay sự rề rà trong xử lý công việc ở các cơ quan, công sở.
Chúng ta thường không đánh giá đúng hậu quả của sự xuề xòa trong mỗi công việc nhỏ tới lợi ích chung của toàn xã hội. Việc tranh thủ vài giây trước khi chuyển đèn để lao qua ngã tư, theo biện minh của nhiều lái xe là “đường không có ai”, có lẽ chỉ là việc nhỏ đối với nhiều người, nhưng phí tổn của nó là niềm tin của cả xã hội khi tham gia giao thông, rằng tôi sẽ được an toàn đi ngang qua ngã tư khi đèn xanh, thay vì tâm lý căng thẳng đề phòng bất chợt có một chiếc xe vượt đèn đỏ.
Một trong những câu chuyện truyền cảm hứng nhất thế giới hiện nay là về Elon Musk, với những giấc mơ và khả năng biến thành hiện thực của ông về tương lai nhân loại, từ cuộc sống đa hành tinh tới liên kết thần kinh người - máy. [ ... ] Elon Musk có sự tập trung đến mức ám ảnh vào các chi tiết và khả năng giải quyết vấn đề ở cấp kĩ thuật trong từng sản phẩm mà ông tạo ra. Và chính những chi tiết đó khiến cho Elon Musk trở nên khác biệt với phần còn lại của thế giới [ ... ]. Vì vậy, để có thể biến những giấc mơ lớn thành hiện thực, chúng ta cần phải bắt đầu từ việc xác định và học cách làm những việc nhỏ một cách đúng đắn từ đầu.
Vì mỗi cá nhân là một tế bào của xã hội, một cơ thể khỏe mạnh cần mỗi bộ phận khỏe mạnh. Không phải ai trong chúng ta cũng có thể trở thành người hùng, nhưng chắc chắn mỗi người đều có thể đóng góp cho xã hội bằng việc tự đặt mình trong khuôn khổ chung, chỉn chu trong từng việc nhỏ và trở thành phiên bản tốt hơn chính mình của ngày hôm qua. Bằng việc thiết lập những thói quen nhỏ, hay như James Clear gọi là “thói quen nguyên tử” trong cuốn sách cùng tên của mình, như đến trước hai phút trong mỗi cuộc hẹn, đọc chỉ vài trang sách, đi bộ chỉ mười lăm phút, tâm sự với người bạn đời năm phút trước khi đi ngủ mỗi ngày, sau một thời gian chúng ta sẽ ngạc nhiên với những thay đổi ở chính mình và môi trường xung quanh. Tác động của một thói quen đối với mỗi cá nhân, hay của mỗi cá nhân đối với toàn xã hội có thể quá nhỏ để có thể nhìn thấy trong thời gian ngắn, nhưng chắc chắn nếu mỗi viên gạch đều bền đẹp và được đặt đúng vị trí của nó ngay từ đầu, mọi công trình xây dựng trên nó sẽ vững vàng và rực rỡ hơn.
(Theo Đỗ Thành Long, trích Bắt đầu từ việc nhỏ,
Theo tác giả, người Việt thường mắc thói quen nào trong công việc hằng ngày?
Làm việc chậm rãi nhưng chắc chắn.
Thiếu tỉ mỉ và kỷ luật khi không có áp lực.
Tập trung cao độ vào từng chi tiết nhỏ.
Thực hiện công việc với hiệu quả cao
- Tác giả nhận xét người Việt: “có thói quen qua loa, thiếu tỉ mỉ và kỷ luật khi không có áp lực.”
=> Chọn B.
Văn bản chủ yếu sử dụng thao tác lập luận nào?
Giải thích và bình luận.
Phân tích và chứng minh.
So sánh và bác bỏ.
Tường thuật và miêu tả
- Văn bản chủ yếu: phân tích nguyên nhân, biểu hiện; chứng minh bằng nhiều dẫn chứng (giao thông, Elon Musk, James Clear...).
=> Chọn B.
Nhận định nào KHÔNG đúng về thói quen nhỏ mà tác giả đề cập?
Có thể thay đổi bản thân sau một thời gian dài.
Không ảnh hưởng đến xã hội xung quanh.
Cần thời gian để phát huy tác dụng.
Là bước khởi đầu để xây dựng những thay đổi lớn.
- Theo tác giả: thói quen nhỏ ảnh hưởng đến chính bản thân; ảnh hưởng đến cộng đồng; góp phần thay đổi xã hội. Vì vậy: “Không ảnh hưởng đến xã hội” là nhận định sai.
=> Chọn B.
Vì sao tác giả nhắc đến Elon Musk trong bài viết?
Để khẳng định rằng chỉ có những thiên tài mới có thể thay đổi thế giới.
Để chứng minh rằng làm việc chăm chỉ không quan trọng bằng có ý tưởng lớn.
Để lấy ví dụ về một người có khả năng hiện thực hóa những giấc mơ lớn.
Đề so sánh khả năng của Elon Musk với những người bình thường.
- Elon Musk được đưa vào như một dẫn chứng tiêu biểu: có giấc mơ lớn; thành công nhờ chú ý từng chi tiết nhỏ. → chứng minh muốn hiện thực hóa ước mơ lớn phải bắt đầu từ việc nhỏ.
=> Chọn C.
Câu nào dưới đây phản ánh đúng ý kiến của tác giả về sự thay đổi của xã hội?
Chỉ cần cá nhân thay đổi, xã hội sẽ lập tức thay đổi.
Sự thay đổi lớn không cần sự góp sức từ cá nhân.
Thay đổi xã hội bắt đầu từ những thói quen nhỏ của mỗi cá nhân.
Thói quen của cá nhân không ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.
- Thông điệp xuyên suốt: xã hội thay đổi từ từng cá nhân; cá nhân thay đổi bằng những thói quen nhỏ.
=> Chọn C.
Dòng nào dưới đây thể hiện hàm ý của câu “Chúng ta thường không đánh giá đúng hậu quả của sự xuề xòa trong mỗi công việc nhỏ tới lợi ích chung của toàn xã hội”?
Sự cầu thả trong những việc nhỏ có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực lâu dài.
Những việc nhỏ không ảnh hưởng nhiều đến xã hội nên không cần quá chú ý.
Chỉ những công việc lớn mới có tác động đáng kể đến xã hội.
Mỗi cá nhân đều có thể làm việc tùy ý mà không cần tuân theo chuẩn mực chung.
- Câu văn nhấn mạnh: Sự cẩu thả trong việc nhỏ có thể gây hậu quả rất lớn cho cộng đồng. Ví dụ: vượt đèn đỏ; làm giảm niềm tin khi tham gia giao thông.
=> Chọn A.
Thuyết phục người đọc chú ý đến những thói quen nhỏ trong cuộc sống.
Phê phán sự xuề xòa và thiếu kỷ luật trong xã hội.
Chứng minh rằng chỉ những người có ước mơ lớn mới có thể thành công.
Cổ vũ tinh thần thay đổi bản thân từ những điều nhỏ bé.
- Tác giả không hề cho rằng: Chỉ người có ước mơ lớn mới thành công. Ngược lại, văn bản khẳng định mọi người đều có thể đóng góp bằng những việc nhỏ.
=> Chọn C.
Thí sinh đọc văn bản và lựa chọn một phương án đúng theo yêu cầu từ câu 13 đến câu 20
Con ơi, ta muốn cho con một thứ gì
Bởi rồi đây chúng ta sẽ bị cuốn đi
theo dòng sông trần thế.
Cuộc đời của chúng ta rồi sẽ bị tách ra
Và tình ta sẽ rơi vào quên lãng.
Nhưng ta không điên rồ đến nỗi
hi vọng có thể dùng những món quà
để mua trái tim con.
Đời của con còn trẻ,
Đường của con còn dài.
Và mối tình ta mang đến cho con
con uống luôn một ngụm
Rồi con bỏ chúng ta mà quay lưng đi thẳng
Con có những trò chơi và bè bạn của con
Nếu con không có thì giờ tưởng nhớ đến ta
thì cũng chẳng có gì đáng trách.
Còn chúng ta, tất nhiên, trong tuổi già
chúng ta có đủ thời giờ nhàn rỗi
để đếm những ngày trôi qua
và để ôm ấp trong lòng ta,
những thứ mà tay ta đã mất đi mãi mãi.
Dòng sông vừa chảy xiết vừa ca
và đập tan hết những thứ gì ngăn cản.
Nhưng núi thì ở lại, nhớ mong
và nhìn theo dòng sông
với tấm lòng trìu mến.
(Món quà - Rabindranath Tagore, Đào Xuân Quý dịch,
trích từ Thơ Tago, Nxb Văn hóa Thông tin, 2000)
Câu thơ nào thể hiện rõ nhất nỗi cô đơn của cha mẹ?
"Con có những trò chơi và bè bạn của con".
"Nhưng ta không điên rồ đến nỗi hi vọng có thể dùng những món quà để mua trái tim con".
"Cuộc đời của chúng ta rồi sẽ bị tách ra".
"Chúng ta có đủ thời giờ nhàn rỗi đề đếm những ngày trôi qua".
- Câu thơ: “Chúng ta có đủ thời giờ nhàn rỗi để đếm những ngày trôi qua” gợi hình ảnh cha mẹ già cô đơn, lặng lẽ chờ đợi trong khi con đã trưởng thành và có cuộc sống riêng.
=> Chọn D.
Chủ thể trữ tình trong bài thơ thể hiện thái độ gì đối với người con?
Oán trách vì con không trân trọng tình cảm của cha mẹ.
Chấp nhận và cảm thông với sự tự do của con.
Mong muốn con luôn nhớ đến tình cảm gia đình.
Thất vọng vì con không dành thời gian cho gia đình.
- Chủ thể trữ tình: không trách móc; không ép buộc; thấu hiểu con còn trẻ, còn nhiều ước mơ → thái độ chấp nhận và cảm thông.
=> Chọn B.Hình ảnh “dòng sông trần thế” trong bài thơ mang ý nghĩa gì?
Sự trôi chảy của thời gian và cuộc sống.
Một con sông thực sự trong tự nhiên.
Mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái.
Những trở ngại trong cuộc sống.
- “Dòng sông trần thế” là hình ảnh ẩn dụ cho: dòng đời; thời gian; sự vận động không ngừng của cuộc sống.
=> Chọn A.
Người con không cần nhớ về cha mẹ.
Người con không còn thời gian dành cho cha mẹ.
Người con có nhiều cơ hội phía trước.
Cha mẹ không quan tâm đến cuộc sống của con.
- Hai câu thơ: “Đời của con còn trẻ/ Đường của con còn dài” nhấn mạnh tương lai rộng mở; con còn nhiều cơ hội để học tập, trải nghiệm và trưởng thành.
=> Chọn C.
Cách đối lập giữa hình ảnh "dòng sông" và hình ảnh "núi" giúp thể hiện điều gì?
Sự khác biệt giữa các thế hệ.
Sự xung đột giữa con cái và cha mẹ.
Sự thay đổi của thời gian.
Nỗi buồn của tuổi già.
- Hình ảnh: dòng sông → tuổi trẻ, luôn tiến về phía trước; núi → cha mẹ lặng lẽ ở lại, dõi theo con. Sự đối lập ấy làm nổi bật khoảng cách giữa các thế hệ nhưng vẫn chan chứa yêu thương.
=> Chọn A.
Cảm xúc chính của tác giả trong bài thơ là gì?
Nỗi buồn và sự tiếc nuối.
Sự chấp nhận và tình yêu thương.
Sự thất vọng và giận dữ.
Hy vọng và niềm vui.
- Xuyên suốt bài thơ là: tình yêu thương sâu sắc; sự bao dung; chấp nhận quy luật trưởng thành của con. Nỗi buồn chỉ là cảm xúc đan xen.
=> Chọn B.Câu nào sau đây KHÔNG đúng với thông điệp của bài thơ?
Tình cảm cha mẹ dành cho con cái là vô điều kiện.
Cha mẹ mong muốn con cái luôn ghi nhớ tình yêu của họ.
Cuộc sống của con cái vẫn tiếp tục dù không có cha mẹ bên cạnh.
Thời gian trôi qua khiến cha mẹ mất đi cơ hội ở gần con.
- Bài thơ không đặt ra yêu cầu: con phải luôn ghi nhớ tình yêu của cha mẹ. Ngược lại:
“Nếu con không có thì giờ tưởng nhớ đến ta thì cũng chẳng có gì đáng trách.”
=> Chọn B.
Chủ đề chính của bài thơ là gì?
Tình cảm gia đình và sự chia ly giữa các thế hệ.
Nỗi buồn của tuổi già.
Quy luật tự nhiên của cuộc sống.
Tình bạn và những cuộc hành trình.
- Bài thơ ca ngợi: tình yêu vô điều kiện của cha mẹ; sự trưởng thành của con; quy luật chia xa giữa các thế hệ. → Chủ đề phù hợp nhất là tình cảm gia đình và sự chia ly giữa các thế hệ.
=> Chọn A.PHẦN II: NGHỊ LUẬN
Viết đoạn văn (khoảng 200 - 250 chữ) phân tích những trạng thái cảm xúc của chủ thể trữ tình trong bài thơ Món quà (R. Tagore).
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:
- Đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 - 250 chữ) của đoạn văn.
- Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích những trạng thái cảm xúc của chủ thể trữ tình trong bài thơ Món quà (R. Tagore).
c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:
Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở bảo đảm những nội dung sau:
- Giới thiệu khái quát bài thơ Món quà và vấn đề cần phân tích.
- Phân tích các trạng thái cảm xúc của chủ thể trữ tình:
+ Yêu thương, lo lắng: Mong để lại cho con một "món quà" tinh thần trước quy luật chia xa của cuộc đời.
+ Thấu hiểu và bao dung: Chấp nhận việc con trưởng thành, có cuộc sống, bạn bè và con đường riêng; không trách móc khi con không có nhiều thời gian nghĩ đến cha mẹ.
+ Man mác buồn và cô đơn: Ý thức về tuổi già, về sự chia lìa tất yếu và những mất mát theo dòng thời gian.
+ Niềm tin, sự hi sinh vô điều kiện: Dù con đi xa, cha mẹ vẫn âm thầm dõi theo, yêu thương và chúc phúc cho con.
- Nghệ thuật:
+ Hình ảnh biểu tượng giàu ý nghĩa ("dòng sông", "núi").
+ Giọng thơ nhẹ nhàng, triết lí mà tha thiết.
+ Ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi.
- Khẳng định vẻ đẹp của tình yêu thương gia đình và tấm lòng bao dung của cha mẹ.
d. Diễn đạt: đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu.
e. Sáng tạo: thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.
Viết bài luận (khoảng 600 chữ) bày tỏ ý kiến của anh/chị về vai trò của văn hóa dân tộc trong thời đại ngày nay.
a. Bảo đảm bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận:
Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng (khoảng 600 chữ) của bài văn.
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Vai trò của văn hóa dân tộc trong thời đại ngày nay.
c. Viết được bài văn nghị luận bảo đảm các yêu cầu:
Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo
hướng :
* Mở bài:
- Giới thiệu vấn đề nghị luận: Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, văn hóa dân tộc vừa là cội nguồn bản sắc vừa là sức mạnh nội sinh giúp mỗi quốc gia khẳng định vị thế và phát triển bền vững.
* Thân bài:
- Giải thích:
+ Văn hóa dân tộc là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần được hình thành, gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ, bao gồm ngôn ngữ, phong tục, tín ngưỡng, nghệ thuật, lối sống, truyền thống lịch sử...
+ Vai trò của văn hóa dân tộc trong thời đại ngày nay là giữ gìn bản sắc, bồi đắp nhân cách con người và tạo nền tảng cho sự phát triển đất nước.
- Bàn luận:
+ Vai trò của văn hóa dân tộc:
Gìn giữ bản sắc và khẳng định bản lĩnh của quốc gia trong quá trình hội nhập.
Bồi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức cội nguồn.
Là nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế, du lịch, công nghiệp văn hóa và quảng bá hình ảnh đất nước.
Giúp con người tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới một cách chọn lọc, không bị hòa tan.
+ Thực trạng:
Nhiều giá trị văn hóa truyền thống được bảo tồn, phát huy.
Tuy nhiên, một bộ phận giới trẻ còn thờ ơ với văn hóa dân tộc; chạy theo lối sống thực dụng, sính ngoại hoặc tiếp nhận văn hóa thiếu chọn lọc.
+ Phản biện:
Hội nhập không đồng nghĩa với đánh mất bản sắc.
Giữ gìn văn hóa không có nghĩa là bảo thủ, khép kín; cần biết kế thừa và đổi mới để phù hợp với thời đại.
- Bài học nhận thức và hành động:
Mỗi người cần:
+ Tìm hiểu lịch sử, truyền thống và văn hóa dân tộc.
+ Trân trọng tiếng Việt, phong tục, lễ hội và các giá trị văn hóa tốt đẹp.
+ Chủ động quảng bá hình ảnh Việt Nam tới bạn bè quốc tế.
+ Tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách có chọn lọc, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
* Kết bài:
- Khẳng định lại ý nghĩa của văn hóa dân tộc: Văn hóa dân tộc là cội nguồn sức mạnh tinh thần của mỗi quốc gia. Trong thời đại hội nhập, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là bổn phận của mỗi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, để bản sắc Việt Nam luôn được bảo tồn và tỏa sáng trong dòng chảy của văn hóa nhân loại.
Lưu ý: Thí sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
d. Diễn đạt: bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.
e. Sáng tạo: thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.
