Giải SGK KHTN 8 CTST Bài 24. Tác dụng của dòng điện có đáp án

Có thể sử dụng máy sốc điện ngoài lồng ngực để cấp cứu người bệnh bị ngừng tim đột ngột vì dòng điện có tác dụng sinh lí.

Các em có thể tham khảo số liệu minh họa sau:

- Nhiệt độ ban đầu của vỏ bóng đèn: 25⁰C.

- Sau 3 – 4 phút khi thắp sáng nhiệt độ ở vỏ bóng đèn khoảng 50⁰C.

- So sánh: Nhiệt độ của vỏ bóng đèn sau khi đóng công tắc lớn hơn nhiệt độ của vỏ bóng đèn trước khi đóng công tắc.

- Giải thích: Vì dòng điện có tác dụng nhiệt.

Nếu gắn máy tính xách tay với bộ sạc và cắm vào ổ điện trên tường thì có dòng điện chạy qua các thiết bị giúp các thiết bị hoạt động và sau một thời gian sử dụng, ta sờ thấy cả bộ sạc và máy tính xách tay đều nóng lên vì dòng điện có tác dụng nhiệt.

Khi đóng công tắc, đèn điôt phát sáng.

Thí nghiệm ở Hình 24.2 chứng tỏ dòng điện có tác dụng phát sáng.

Khi đóng công tắc, bóng đèn sáng và thỏi than K có màu hơi đỏ gạch (được phủ một lớp đồng).

a. Dung dịch copper (II) sulfate là chất dẫn điện vì nó cho dòng điện chạy qua.

b. Thỏi than K nối với cực âm lúc đầu có màu đen. Vài phút sau khi công tắc đóng, nó được phủ một lớp có màu đỏ gạch.

c. Kết quả thí nghiệm chứng tỏ dòng điện có tác dụng hóa học.

Nếu sơ ý để cho dòng điện có cường độ đủ mạnh đi qua cơ thể người thì dòng điện có thể gây ra nhiều biến chứng như:

- Dòng điện có cường độ trên 10 mA đi qua cơ thể người làm co cơ rất mạnh.

- Từ 70 mA trở lên đi qua cơ thể người làm tim ngừng đập, ngạt thở và thần kinh bị tê liệt.

Trình tự hợp lí để xử lí tình huống khi gặp tai nạn về điện:

- Cách li với nguồn điện.

- Hồi sức.

- Chăm sóc vết thương.

- Giảm đau.

Trong y học, người ta ứng dụng tác dụng sinh lí của dòng điện thích hợp để chữa một số bệnh. Vì vậy có thể sử dụng máy sốc điện ngoài lồng ngực để cấp cứu người bệnh bị ngừng tim đột ngột.

Trong các thiết bị điện và mạch điện trong nhà cần phải có cầu chì vì khi dòng điện trong mạch tăng lên vượt quá giá trị định mức thì dây chì bị nóng chảy và đứt, làm ngắt mạch điện và có thể bảo vệ được các thiết bị điện trong mạch điện.

Mô tả cách hoạt động của chuông điện: Khi nhấn chuông, dòng điện qua cuộn dây gây ra tác dụng từ của nam châm điện, khiến búa bị hút gõ vào chuông phát ra âm thanh. Khi đó tiếp điểm bị hở, mạch điện bị ngắt, không có dòng điện chạy qua nam châm điện nữa, nên bị mất từ tính không hút búa gõ chuông và búa trở về vị trí cũ. Tiếp điểm lại được nối kín làm mạch điện kín và có dòng điện chạy qua, nếu cứ tiếp tục nhấn giữ chuông thì ta thấy chuông reo liên hồi.

Mô tả cách hoạt động của rơle:

- Khi có dòng điện ở mức cho phép thì thanh sắt S bị lò xo kéo làm đóng các tiếp điểm 1 và 2, động cơ làm việc bình thường.

- Khi dòng điện chạy qua động cơ tăng quá mức cho phép thì tác dụng từ của nam châm điện mạnh lên, thắng lực đàn hồi của lò xo, nam châm điện hút chặt lấy thanh sắt S, làm cho mạch điện tự động ngắt. Đồng thời công tắc cũng tự động ngắt khi thanh sắt S bị nam châm điện hút vào. Khi lò xo kéo thanh sắt trở lại đóng các tiếp điểm 1 và 2 thì công tắc vẫn bị ngắt.

- Để động cơ làm việc trở lại, ta phải đóng công tắc.

Cầu dao tự động là thiết bị thường được dùng để đóng ngắt mạch điện, giúp bảo vệ hệ thống điện cùng các thiết bị điện trong mạch điện trong trường hợp quá tải, hay sụt áp, ngắn mạch… Sau khi khắc phục sự cố và kiểm tra xong, cầu dao được đóng lại để mạch điện hoạt động.

Các sự cố như chập điện, quá tải thường kéo theo hỏa hoạn gây ra những nguy hại tới tính mạng con người và gây ra những thiệt hại tài sản nặng nề.

- Đề xuất các biện pháp phòng chống:

+ Biện pháp phòng tránh chập điện, quá tải: Chọn dây dẫn điện phù hợp với công suất của thiết bị điện, không dùng nhiều thiết bị sử dụng công suất lớn một lúc, thường xuyên kiểm tra nhiệt độ những thiết bị tiêu thụ điện, mạch điện đảm bảo độ an toàn,  dùng các thiết bị đóng cắt và bảo vệ (cầu dao tự động, cầu chì, áptômat, rơ le, …).

+ Khi gặp phải sự cố chập điện cần phải: ngắt cầu dao tổng; gọi đội cứu hỏa; tìm cách dập lửa (bình chữa cháy, đất, cát, …).