Đề tuyển sinh vào lớp 6 Tiếng Việt năm 2026-2027 THCS Tam Dương (Phú Thọ) (có đáp án)
10 câu hỏi
Đọc câu chuyện sau và làm bài bằng cách ghi vào bài làm chữ cái (A, B, C hoặc D) đứng trước câu trả lời đúng nhất cho mỗi câu hỏi:
ĐƯA NHỮNG CON SAO BIỂN VỀ NHÀ
Một sớm tinh mơ, khi mặt biển còn mù sương, tôi chạy bộ dọc bờ biển. Phía xa, tôi thấy một cậu bé đang chạy lăng xăng, liên tục nhặt thứ gì đó trên cát rồi ném xuống nước. Vừa ném, cậu vừa hét to: “Về nhà ngay nhé! Bố mẹ đang đợi!”.
Tôi tiến lại gần và chợt nhận ra, những thứ cậu ném là những con sao biển bị mắc cạn. Vị “cứu tinh” nhỏ bé đang cố gắng đưa chúng trở lại đại dương trước khi mặt trời lên cao toả nắng gay gắt. Tôi lắc đầu, bước tới hỏi:
– Cháu làm vậy được ích gì? Có hàng ngàn con sao biển trên bãi cát này. Cháu không thể cứu được tất cả đâu!
Cậu bé không dừng tay. Cậu nhặt một con sao biển khác lên, nhìn tôi và dõng dạc nói:
– Nhưng cháu có thể cứu được con này. Nó sẽ được về nhà!
Nói rồi, cậu vung tay ném sinh linh bé nhỏ ấy xuống làn nước xanh.
Tôi sững người. Rõ ràng, cậu bé không bận tâm đến con số khổng lồ đầy vô vọng trên bãi biển như góc nhìn của người lớn. Cậu chỉ trân trọng sự sống mà mình đang nắm giữ trong tay.
Cảm thấy hổ thẹn trước đứa trẻ, tôi lặng lẽ cúi xuống, nhặt một con sao biển và ném xuống nước. Thấy hai chú cháu tôi làm vậy, nhiều người tản bộ trên bãi biển cũng bắt đầu cúi xuống, cùng nhau đưa những con sao biển trở về đại dương.
Sáng hôm đó, hàng vạn con sao biển đã được “về nhà”...
Nguồn: Sưu tầm từ internet.
Sự việc trong câu chuyện diễn ra vào thời gian nào trong ngày?
Buổi trưa khi mặt trời toả nắng gay gắt.
Một sớm tinh mơ khi mặt biển còn mù sương.
Buổi chiều tà khi nhiều người đi tản bộ.
Buổi tối tĩnh lặng trên bãi biển.
Chi tiết trong bài: "Một sớm tinh mơ, khi mặt biển còn mù sương, tôi chạy bộ dọc bờ biển."
Khi chạy dọc bờ biển, nhân vật “tôi” nhìn thấy cậu bé đang làm việc gì?
Chạy lăng xăng và nhặt những vỏ sò, vỏ ốc trên cát.
Cùng những người tản bộ dọn dẹp rác trên bãi biển.
Xây những toà lâu đài cát tuyệt đẹp trước khi mặt trời lên.
Liên tục nhặt những con sao biển mắc cạn rồi ném xuống nước.
Chi tiết trong bài: "...tôi thấy một cậu bé đang chạy lăng xăng, liên tục nhặt thứ gì đó trên cát rồi ném xuống nước."
Trong hai câu văn: “Nhưng cháu có thể cứu được con này. Nó sẽ được về nhà!”, các từ (“cháu”, “nó”) thuộc nhóm từ loại nào dưới đây?
Danh từ
Động từ
Tính từ
Đại từ
Giải thích: "cháu" và "nó" là các đại từ dùng để xưng hô và thay thế cho người/vật nhằm tránh lặp từ.
Vì sao ban đầu, nhân vật “tôi” lại cho rằng việc làm của cậu bé là không có ích?
Vì mặt trời đã lên quá cao, toả nắng gay gắt khiến sao biển không thể sống sót.
Vì trên bãi biển có hàng ngàn con sao biển mắc cạn, cậu bé không thể cứu được tất cả.
Vì nhân vật “tôi” cho rằng những con sao biển đó không muốn trở về đại dương.
Vì lúc đó có quá nhiều người đang đi tản bộ trên bãi biển cản trở việc cứu sao biển.
Chi tiết trong bài: "Cháu làm vậy được ích gì? Có hàng ngàn con sao biển trên bãi cát này. Cháu không thể cứu được tất cả đâu!"
Chi tiết nhân vật “tôi” cảm thấy “hổ thẹn trước đứa trẻ” cho chúng ta hiểu ra điều gì?
Người lớn cảm thấy xấu hổ vì đã đi tản bộ muộn hơn cậu bé.
Người lớn thấy mình yếu kém vì không thể ném sao biển ra xa như cậu bé.
Người lớn nhận ra mình đã vô cảm trước sự sống, còn cậu bé lại trân trọng từng sinh linh nhỏ bé.
Người lớn luôn giải quyết vấn đề nhanh nhẹn, còn trẻ em thì làm việc quá chậm chạp.
Giải thích: Sự hổ thẹn xuất hiện khi nhân vật "tôi" nhận ra suy nghĩ của mình quá thực dụng và thờ ơ trước sự sống, trong khi cậu bé lại có tấm lòng nhân ái bao la.
Dấu gạch ngang trong câu “– Nhưng cháu có thể cứu được con này. Nó sẽ được về nhà!” có tác dụng gì?
Đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu.
Nối các từ ngữ trong một liên danh.
Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật.
Đánh dấu các ý liệt kê trong đoạn văn.
Giải thích: Dấu gạch ngang đặt ở đầu dòng biểu thị lời nói thoại trực tiếp của cậu bé.
PHẦN II: TỰ LUẬN (7,0 điểm)
(1,5 điểm) Đọc lại câu văn cuối của bài: Sáng hôm đó, hàng vạn con sao biển đã được “về nhà”...
a) Từ “nhà” trong câu văn trên được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?
b) Dựa vào nội dung câu chuyện, em hiểu “nhà” của những con sao biển là ở đâu? Theo em, việc tác giả dùng từ “nhà” (thay vì dùng một từ đồng nghĩa chỉ địa điểm) đã mang lại cảm xúc gì cho câu văn?
a) Từ “nhà” trong câu văn trên được dùng với nghĩa chuyển (theo phương thức ẩn dụ).
b) Theo câu chuyện, “nhà” của những con sao biển chính là đại dương rộng lớn/biển cả.
à Việc tác giả dùng từ “nhà” làm cho câu văn trở nên gần gũi, ấm áp và giàu tình cảm hơn. Nó khiến người đọc cảm nhận sao biển cũng giống như con người, cũng có một mái ấm và biết mong ngóng được trở về. Từ đó làm nổi bật tình yêu thương và ý nghĩa thiêng liêng của việc giải cứu loài vật này.
(1,5 điểm)
a) Chọn một cặp kết từ thích hợp trong ngoặc đơn (Vì... nên... ; Mặc dù... nhưng... ; Nếu... thì...;...) để điền vào chỗ trống, tạo thành một câu ghép nói về sự việc trong câu chuyện: “........ trên bãi biển có hàng ngàn con sao biển mắc cạn ........ cậu bé vẫn kiên trì cứu từng sinh linh bé nhỏ.”
b) Xác định thành phần chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ (nếu có) trong câu văn sau: “Thấy hai chú cháu tôi làm vậy, nhiều người tản bộ trên bãi biển cũng bắt đầu cúi xuống, cùng nhau đưa những con sao biển trở về đại dương.”
a) Điền cặp kết từ:Mặc dù... nhưng... (hoặc Tuy... nhưng...)
- Câu hoàn chỉnh: “Mặc dù trên bãi biển có hàng ngàn con sao biển mắc cạn nhưng cậu bé vẫn kiên trì cứu từng sinh linh bé nhỏ.”
b) Xác định thành phần câu:
- Trạng ngữ: Thấy hai chú cháu tôi làm vậy,
- Chủ ngữ: nhiều người tản bộ trên bãi biển
- Vị ngữ: cũng bắt đầu cúi xuống, cùng nhau đưa những con sao biển trở về đại dương.
(1,5 điểm) Trong câu chuyện, cụm từ “về nhà” được lặp đi lặp lại nhiều lần, kết hợp với hình ảnh cậu bé nâng niu ném từng “sinh linh bé nhỏ” xuống làn nước xanh.
a) Theo em, việc tác giả sử dụng biện pháp điệp ngữ (lặp lại từ “về nhà”) có tác dụng gì?
b) Từ cách sử dụng từ ngữ và hình ảnh miêu tả đó, em cảm nhận được vẻ đẹp nào trong tâm hồn của nhân vật cậu bé? Hãy viết 5 - 6 câu để trình bày suy nghĩ của em.
a) Việc lặp lại cụm từ “về nhà” có tác dụng nhấn mạnh mục tiêu và khát vọng sống cháy bỏng mà cậu bé muốn mang lại cho loài vật. Nó tạo ra nhịp điệu dồn dập, thể hiện sự khẩn trương, kiên trì và một tình cảm trong sáng, kiên định của cậu bé.
b) Viết đoạn văn (5 - 6 câu):
Qua hành động và lời nói của cậu bé trong truyện, em cảm nhận được một tâm hồn vô cùng nhân hậu và trong sáng. Cậu không suy nghĩ phức tạp hay nản lòng trước những khó khăn quá lớn giống như người lớn. Ngược lại, cậu biết trân trọng và nâng niu từng sự sống dù là nhỏ bé nhất xung quanh mình. Sự kiên trì và lòng tốt vô tư của cậu chính là đốm lửa nhỏ sưởi ấm bãi biển mù sương. Cậu bé thực sự là một tấm gương sáng về lòng nhân ái để chúng ta học tập.
(2,5 điểm) Câu chuyện khép lại với kết cục vô cùng bất ngờ và tuyệt đẹp: “Sáng hôm đó, hàng vạn con sao biển đã được “về nhà”...”. Từ hành động của cậu bé và kết cục trên, em hãy viết một đoạn văn bộc lộ tình cảm, cảm xúc của riêng em về bài học sâu sắc nhất mà câu chuyện muốn gửi gắm.
Bài làm tham khảo
Câu chuyện "Đưa những con sao biển về nhà" đã để lại trong em những cảm xúc vô cùng xúc động và một bài học sâu sắc về giá trị của lòng nhân ái. Bài học lớn nhất mà em nhận ra chính là: đừng bao giờ thờ ơ trước những khó khăn của người khác, và mỗi một hành động tốt đẹp dù nhỏ bé đến đâu cũng đều mang lại những giá trị vô cùng to lớn. Ban đầu, nhân vật người lớn cảm thấy bất lực, bỏ cuộc vì số lượng sao biển bị mắc cạn là quá nhiều. Thế nhưng, cậu bé đã chứng minh điều ngược lại. Cậu tin rằng mình có thể không cứu được tất cả, nhưng chắc chắn sẽ cứu được chú sao biển đang cầm trên tay. Suy nghĩ hồn nhiên mà đầy trách nhiệm ấy đã làm thay đổi nhận thức của mọi người xung quanh, tạo nên một làn sóng yêu thương giúp "hàng vạn con sao biển được về nhà". Từ câu chuyện, em tự hứa với bản thân sẽ không bao giờ quay lưng trước những mảnh đời khó khăn. Em hiểu rằng, chúng ta không cần phải làm những điều quá vĩ đại mới là giúp đời. Chỉ cần chúng ta sẵn sàng đưa tay ra giúp đỡ một bạn học khó khăn, nhặt một cọng rác trên sân trường hay giúp mẹ quét nhà, chúng ta đã góp phần làm cho cuộc sống này trở nên tốt đẹp và ấm áp hơn rất nhiều.
