Đề tuyển sinh vào lớp 6 Tiếng Việt năm 2026-2027 THCS Chu Văn An (Thanh Hóa) (có đáp án)
18 câu hỏi
Đọc các văn bản sau và trả lời các câu hỏi từ 1 đến 6 bằng cách chọn đáp án đúng nhất:
Văn bản 1: Nghe thầy đọc thơ (Trích)
Em nghe thầy đọc bao ngày
Tiếng thơ đỏ nắng xanh cây quanh nhà
Mái chèo nghe vọng sông xa
Êm êm như tiếng của bà năm xưa.
Nghe trăng thở động tàu dừa
Rào rào nghe chuyển cơn mưa giữa trời
Thêm yêu tiếng hát nụ cười
Nghe thơ em thấy đất trời đẹp ra…
(Góc sân và khoảng trời, Trần Đăng Khoa)
I. PHẦN TRẮC NGHIỆM (8 điểm)
(0,5 điểm) Từ ngữ nào dưới đây góp phần thể hiện rõ nhất cảm nhận của bạn nhỏ về vẻ đẹp của thơ ca?
Bao ngày
Đất trời đẹp ra
Êm êm
Sông xa
(0,5 điểm) Dòng thơ: "Tiếng thơ đỏ nắng xanh cây quanh nhà" gợi cho em hiểu điều gì?
Thơ ca có màu sắc giống thiên nhiên.
Thầy giáo đọc thơ rất to và hay.
Thơ ca làm hiện lên trong tâm trí người nghe những hình ảnh thiên nhiên tươi đẹp, giàu sức sống.
Nắng và cây là nội dung chính của đoạn thơ.
(0,5 điểm) Ý nào dưới đây phù hợp nhất với nội dung của đoạn thơ?
Thiên nhiên luôn thay đổi theo thời gian.
Mỗi người đều nên học thuộc nhiều bài thơ.
Tuổi thơ gắn liền với những cơn mưa.
Người thầy có vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng tâm hồn và tình yêu cuộc sống cho học sinh.
Văn bản 2: Lợi ích của việc đọc sách
Đọc sách giúp con người mở rộng hiểu biết, rèn luyện tư duy và phát triển vốn từ ngữ. Thói quen đọc sách mỗi ngày còn giúp chúng ta tăng khả năng tập trung, nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nhiều phẩm chất tốt đẹp. Vì vậy, mỗi học sinh nên dành thời gian đọc sách thường xuyên.
(0,5 điểm) Đọc sách giúp chúng ta điều gì?
Mở rộng hiểu biết
Phát triển vốn từ ngữ
Rèn luyện tư duy
Cả A, B và C
(0,5 điểm) Nội dung của văn bản trên là:
Lợi ích của việc đọc sách
Thói quen đọc sách
Phương pháp đọc sách
Không nên đọc sách
Tên tiêu đề và nội dung trọng tâm của văn bản bàn luận trực tiếp về ý nghĩa/lợi ích đọc sách.
(0,5 điểm) Theo văn bản, học sinh nên làm gì?
Chỉ đọc sách vào cuối tuần
Dành thời gian đọc sách thường xuyên
Không cần đọc sách
Chỉ đọc truyện tranh
Em hãy chọn đáp án đúng nhất
(0,5 điểm) Hai từ chặt và nắm ở dòng nào dưới đây đều là động từ?
Tên trộm bị trói chặt / nắm lấy sợi dây thừng
Mẹ chặt thịt gà dưới bếp / bé cầm một nắm cơm
Đừng buộc chặt quá / cắm một nắm đất
Đừng chặt cây lá đỏ / bé nắm chắc tay em.
(0,5 điểm) Từ loại của các từ in đậm trong câu “Tôi luôn cố gắng khi làm việc bởi bản thân tin rằng mọi cố gắng sẽ được đền đáp bằng kết quả xứng đáng.” lần lượt là:
danh từ và động từ
tính từ và danh từ
động từ và tính từ
động từ và danh từ
(0,5 điểm) Điền kết từ thích hợp vào chỗ chấm trong câu văn “...... đạt kết quả tốt, em cần chăm chỉ học tập.”
Nên
Để
Nếu
Tuy
(0,5 điểm) Câu nào dưới đây chứa cặp từ in đậm là từ đa nghĩa?
Ruồi đậu mâm xôi đậu.
Cô Lan đang cô đường để nấu chè.
Từ trên cao nhìn xuống, lá cờ đỏ thắm nổi bật giữa những tán lá xanh um.
Bác tôi đang tôi vôi.
(0,5 điểm) Trong câu văn "Mặt trời đã thong thả dạo bước trên những đám mây, sắc xanh thi nhau nhuộm tới đầu cành và chim vàng anh đã trở lại khu vườn bên ngoài lan can, líu lo ca hát." có mấy chủ ngữ?
1
2
3
4
(0,5 điểm) Trong các câu sau, câu nào viết đúng chính tả?
Khu vườn sau cơn mưa thật sạch sẽ và mát mẻ.
Khu vườn sau cơn mưa thật xạch sẽ và mát mẻ.
Khu vườn sau cơn mưa thật sạch xẽ và mát mẻ.
Khu vườn sau cơn mưa thật xạch xẽ và mát mẻ.
Viết đúng quy tắc chính tả phân biệt âm đầu s/x: "sạch sẽ".
(0,5 điểm) Dòng nào nêu đúng các biện pháp liên kết được sử dụng trong văn bản “Lợi ích của việc đọc sách”?
Lặp từ ngữ và dùng từ nối.
Thay thế từ ngữ và dùng từ trái nghĩa.
Dùng từ đồng nghĩa và dùng dấu câu.
Lặp từ ngữ và dùng từ trái nghĩa.
Sử dụng phép liên kết lặp từ ngữ ("đọc sách") và dùng từ nối quan hệ ("Vì vậy").
(0,5 điểm) Dấu câu nào thích hợp để điền vào cuối câu sau?
"Ôi, khu vườn sau cơn mưa đẹp biết bao..."
Dấu chấm (.)
Dấu phẩy (,)
Dấu chấm cảm (!)
Dấu chấm hỏi (?)
(0,5 điểm) Dấu gạch ngang trong câu “Chuyến bay Hà Nội - Sài Gòn đã khởi hành lúc 14 giờ 20 phút ngày mùng 6 tháng 6 năm 2026.” có tác dụng:
Dùng để nối các từ ngữ trong một liên danh.
Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật.
Dùng để đánh dấu phần chú thích, giải thích.
Đặt trước bộ phận liệt kê.
(0,5 điểm) Câu nào dưới đây sử dụng biện pháp nhân hóa?
Mặt trời đỏ rực như quả cầu lửa.
Những cánh đồng lúa trải dài bất tận.
Mặt trời thong thả dạo bước trên những đám mây.
Trên cành, chim hót líu lo.
II. PHẦN TỰ LUẬN (12 điểm)
(3,0 điểm) Đọc khổ thơ sau:
“...Con đi trăm núi ngàn khe
Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm
Con đi đánh giặc mười năm
Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi.
Con ra tiền tuyến xa xôi
Yêu bầm yêu nước, cả đôi mẹ hiền.”
(Trích "Bầm ơi", Tố Hữu)
Em hãy chỉ ra những hình ảnh so sánh trong đoạn thơ trên. Những hình ảnh ấy thể hiện tình cảm của người con đối với mẹ như thế nào? Hãy viết đoạn văn từ 6 - 7 câu để trình bày suy nghĩ của em.
- Đoạn văn cảm thụ văn học
1. Về hình thức (0,5 điểm):
- Đảm bảo đúng cấu trúc đoạn văn, số lượng câu từ 6 - 7 câu.
- Diễn đạt trôi chảy, không sai lỗi chính tả, ngữ pháp.
2. Về nội dung (2,5 điểm):
- Chỉ ra các hình ảnh so sánh (1,0 điểm):
+ Con đi qua "trăm núi ngàn khe" so sánh với "muôn nỗi tái tê lòng bầm".
+ Con đi đánh giặc "mười năm" so sánh với "khó nhọc đời bầm sáu mươi".
Lưu ý: Đây là phép so sánh không ngang bằng (thể hiện qua từ "chưa bằng").
- Phân tích tác dụng và ý nghĩa tình cảm (1,5 điểm):
+ Phép so sánh không ngang bằng nhấn mạnh sự gian khổ, vất vả cực nhọc chịu đựng của người mẹ vượt lên trên mọi thử thách gian lao của cuộc chiến tranh độc lập, trường kì mà người con đang đi.
+ Thể hiện tình yêu thương sâu sắc, niềm thấu hiểu và lòng xót thương kính trọng vô hạn của người con chiến sĩ dành cho người mẹ nơi quê nhà.
+ Qua đó khẳng định sự gắn kết thiêng liêng: tình yêu mẹ hòa quyện sâu sắc với tình yêu quê hương đất nước ("Yêu bầm yêu nước, cả đôi mẹ hiền").
(9,0 điểm)
Nhà văn Maxim Gorky từng nói: "Sách mở ra trước mắt tôi những chân trời mới." Em hãy viết bài văn (khoảng 15 - 20 dòng) kể lại một kỉ niệm hoặc một câu chuyện đáng nhớ về cuốn sách mà em yêu thích nhất.
- Tập làm văn tự sự kết hợp biểu cảm
Bài văn đảm bảo dung lượng khoảng 15 - 20 dòng (hoặc kết cấu bài văn ngắn đầy đủ các phần), nội dung chân thực và mạch lạc.
Tiêu chí chấm điểm chi tiết:
a. Cấu trúc bài văn (1,0 điểm):
- Có đầy đủ 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
- Các ý đoạn liên kết liền mạch, rõ ràng.
b. Nội dung tự sự và biểu cảm (7,0 điểm):
1. Mở bài (1,0 điểm): Dẫn dắt câu nói của M. Gorky hoặc giới thiệu trực tiếp cuốn sách em yêu thích và lý do cuốn sách đem lại kỉ niệm đáng nhớ cho em.
2. Thân bài (5,0 điểm):
- Giới thiệu khái quát về cuốn sách (1,0 điểm): Tên sách, tác giả, hình dáng hoặc hoàn cảnh em có được cuốn sách (được tặng, mua dịp đặc biệt...).
- Kể lại diễn biến kỉ niệm/câu chuyện gắn liền với cuốn sách (2,5 điểm):
+ Cuốn sách đã thay đổi em thế nào? Hoặc câu chuyện em đọc được trong sách đã giúp em vượt qua một thử thách gì?
+ Hoặc kể kỉ niệm chuyền tay nhau đọc sách cùng bạn bè, một bài học đạo đức hay mà em rút ra áp dụng vào cuộc sống đời thực.
- Bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ (1,5 điểm): Đan cài các câu văn bộc lộ sự trân trọng giá trị tri thức, niềm vui thú khi lật giở từng trang sách. Cuốn sách thực sự đã "mở ra chân trời mới" cho em về tâm hồn hoặc kiến thức.
3. Kết bài (1,0 điểm): Khẳng định giá trị của cuốn sách đối với bản thân và thói quen giữ gìn, yêu sách, duy trì đọc sách lâu dài.
c. Chính tả, sáng tạo, dùng từ (1,0 điểm):
- Chữ viết rõ ràng, đúng chính tả, ngữ pháp tiếng Việt (0,5 điểm).
- Bài viết có cảm xúc chân thành, có giọng điệu riêng, biết dùng từ ngữ hình ảnh sáng tạo (0,5 điểm).
Bài làm tham khảo
Mỗi cuốn sách tốt là một người thầy lớn mở ra trước mắt chúng ta những chân trời của tri thức và tâm hồn. Đối với em, người thầy kỳ diệu ấy chính là cuốn truyện dài "Cho tôi một vé đi tuổi thơ" của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh – món quà vô giá mà bố đã tặng em nhân dịp sinh nhật mười tuổi.
Trước đây, em là một cô bé khá nghịch ngợm và thường xuyên dỗi hờn vì nghĩ rằng bố mẹ nghiêm khắc, không thấu hiểu mình. Thế nhưng, vào một buổi tối cuối tuần, khi lật mở những trang sách thơm mùi mực mới, em đã hoàn toàn bị cuốn vào thế giới của cu Mùi, Hải cò, tủin và tí sún. Câu chuyện về những trò chơi thuở nhỏ ngây ngô và những góc nhìn đầy ngộ nghĩnh của trẻ con về thế giới người lớn làm em bật cười thích thú. Nhưng điều khiến em xúc động và nhớ mãi là chương cuối cùng, khi tác giả viết về tình yêu thương thầm lặng mà bao dung của cha mẹ. Đọc đến đó, em giật mình nhìn sang căn phòng bên cạnh, nơi bố vẫn đang miệt mài làm việc dưới ánh đèn khuya, còn mẹ thì khẽ khàng đắp lại tấm chăn cho em. Em chợt nhận ra mình đã ích kỷ biết bao khi luôn đòi hỏi sự chiều chuộng mà quên mất những vất vả, lo toan trên gương mặt mẹ cha. Đêm hôm ấy, cuốn sách như một chiếc gương soi thấu tâm hồn, giúp em hiểu được thế giới nội tâm của người lớn và nhận ra tình yêu thương gia đình thiêng liêng.
Cuốn sách thực sự đã mở ra trong em một "chân trời mới" – chân trời của sự thấu hiểu và lòng biết ơn. Cho đến tận bây giờ, mỗi khi gặp chuyện buồn, em vẫn nâng niu lật giở từng trang sách như tìm về một điểm tựa bình yên, nhắc nhở bản thân phải luôn sống tốt và yêu thương gia đình nhiều hơn.
