Đề tuyển sinh vào lớp 6 Tiếng Việt năm 2026-2027 THCS Nguyễn Tri Phương (Huế) (có đáp án)
5 câu hỏi
I. ĐỌC HIỂU, KIẾN THỨC TIẾNG VIỆT (5,0 điểm)
(1,0 điểm). Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
Trời mùa hè kỳ lạ lắm, đang nắng chang chang nhưng cũng có thể đổ mưa bất ngờ. Trong cái xóm nhỏ ấy, vào mùa gặt, nhà nào cũng đầy một sân thóc, một ngõ rơm. Hễ mây đen kéo đến, mấy nhà hàng xóm hô to: "Sắp mưa rồi, chạy mưa thôi" là tất cả mọi người đang làm dở việc gì cũng bỏ đấy mà chạy. Người thì cắm nhanh cái chang, người thì cải chổi, người thì cất gậy thu rơm. Không ai giục ai nhưng người nào cũng hối hả thu vén từng hạt thóc, đụn rơm. Chạy thóc xong nhà mình mà thấy nhà hàng xóm còn đang lủi hủi, mọi người lại tản ra hỗ trợ nhau.
(Phương, Vệt nắng trên hàng rơm, NXB Lao động, 2026,tr.73)
a) Tác giả miêu tả thời tiết mùa hè kỳ lạ như thế nào?
b) Câu cuối của đoạn văn trên giúp em cảm nhận được điều gì về tình hàng xóm của những người dân nơi xóm nhỏ?
a) (0,5 điểm): Tác giả miêu tả thời tiết mùa hè kỳ lạ ở chỗ: "đang nắng chang chang nhưng cũng có thể đổ mưa bất ngờ".
b) (0,5 điểm): Câu cuối giúp em cảm nhận được tình hàng xóm láng giềng vô cùng ấm áp, gắn bó, tối lửa tắt đèn có nhau. Họ giàu lòng vị tha, sự sẻ chia, sẵn sàng gác lại niềm vui của bản thân (khi nhà mình đã thu dọn xong) để giúp đỡ người khác một cách tự nguyện, vô tư.
(1,5 điểm). Đọc đoạn văn sau và thực hiện theo yêu cầu:
Buổi sáng, đất rừng thật là yên tĩnh. Trời không gió, nhưng không khí vẫn mát lạnh. Cái lành lạnh của hơi nước sông ngòi, mương rạch, của đất ẩm và đường khi thảo mộc thở ra từ bình minh.
(Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam, NXB Văn học, 2015,tr.148)
a) Tìm và ghi lại các tính từ có trong đoạn văn trên.
b) Đặt một câu có từ rừng được dùng với nghĩa chuyển.
a) (1,0 điểm): Các tính từ có trong đoạn văn gồm: yên tĩnh, không, mát lạnh, lành lạnh, ẩm. (Học sinh tìm đúng từ 4-5 tính từ được trọn vẹn điểm).
b) (0,5 điểm): Đặt câu có từ "rừng" mang nghĩa chuyển (nghĩa chỉ số lượng rất nhiều, tụ họp lại trên một không gian rộng):
- Ví dụ: Giờ tan tầm, một rừng người và xe cộ đổ ra đường phố.
- Hoặc: Sân vận động vang dội bởi một rừng cờ hoa rực rỡ.
(1,5 điểm). Xác định bộ phận chủ ngữ (CN), vị ngữ (VN) trong câu sau:
Mặt trời đã thong thả dạo bước trên những đám mây, sắc xanh thi nhau nhuộm tới đầu cành và chim vàng anh đã trở lại khu vườn bên ngoài lan can, líu lo ca hát.
(Nguyễn Nhật Ánh, Tôi là Bê tô, NXB Trẻ, 2007,tr.214)
Đây là một câu ghép gồm 3 vế câu. Học sinh cần phân tích cấu trúc CN - VN của từng vế:
- Vế 1: Mặt trời (CN1) // đã thong thả dạo bước trên những đám mây (VN1),
- Vế 2: sắc xanh (CN2) // thi nhau nhuộm tới đầu cành (VN2)
- Vế 3: và chim vàng anh (CN3) // đã trở lại khu vườn bên ngoài lan can, líu lo ca hát (VN3).
(1,0 điểm). Các câu trong đoạn văn sau được liên kết với nhau bằng cách nào? Hãy chỉ ra từ ngữ dùng để liên kết.
Mặt trời đã lên cao. Mèo con tìm được một chỗ nắng ấm, nằm sưởi. Nó rũ lông một hồi, cho hết bụi tro, rồi nằm liếm mình, liếm chân, tỉ mỉ, cho đến lúc trắng nõn hết cả.
(Nguyễn Đình Thi, Cái Tết của Mèo con, NXB Kim Đồng, 2025,tr20)
- Các câu trong đoạn văn được liên kết với nhau bằng phép thế. (0,5 điểm)
- Từ ngữ dùng để liên kết là đại từ "Nội" (Trong ảnh gốc đã được khoanh tròn sửa lỗi in thành từ "Nó") ở câu 3 dùng để thay thế cho cụm danh từ "Mèo con" ở câu 2. (0,5 điểm)
II. VIẾT (5,0 điểm)
Hiện nay, nhiều bạn học sinh tiểu học chủ yếu dành thời gian cho việc học tập và vui chơi mà chưa phụ giúp bố mẹ làm những công việc nhà vừa sức với lứa tuổi. Em hãy viết đoạn văn nêu ý kiến của mình về hiện trạng trên và chia sẻ những việc em đã làm để giúp đỡ bố mẹ.
Bài làm tham khảo
Gia đình là tổ ấm thân thương, nơi chúng ta nhận được tình yêu thương vô bờ bến của cha mẹ. Thế nhưng hiện nay, em thấy có rất nhiều bạn nhỏ thường chỉ chú tâm vào việc học hành hoặc mải mê với các trò chơi điện tử, xem ti vi mà quên mất việc đỡ đần cha mẹ. Nhiều bạn cho rằng công việc nhà là trách nhiệm của người lớn, hoặc nghĩ mình còn nhỏ chưa cần phải làm. Theo em, suy nghĩ này chưa thật sự đúng đắn. Cha mẹ đi làm cả ngày vốn đã rất vất vả, nếu chúng ta không sẻ chia, áp lực lên vai cha mẹ sẽ ngày một lớn hơn. Làm việc nhà vừa sức không chỉ giúp không gian sống sạch sẽ mà còn là cách để chúng ta rèn luyện tính tự lập, biết yêu thương và trân trọng giá trị lao động. Ý thức được điều đó, sau mỗi giờ học ở trường, em luôn tự giác tìm những công việc phù hợp với sức mình để giúp đỡ gia đình. Mỗi buổi chiều, em thường giúp mẹ quét dọn nhà cửa sạch sẽ, thu gom quần áo đã phơi khô vào phòng rồi gấp thật gọn gàng. Đến bữa cơm, em phụ mẹ nhặt rau, dọn bát đũa ra bàn và sau khi cả nhà ăn xong, em sẽ đảm nhận việc lau bàn, rửa bát. Những công việc ấy tuy nhỏ bé nhưng mỗi khi nhìn thấy nụ cười hạnh phúc và ánh mắt tự hào của mẹ, em lại cảm thấy vô cùng vui sướng. Em hiểu rằng, giúp đỡ bố mẹ không cần phải là những điều gì quá to tát, chỉ cần xuất phát từ sự tự nguyện và lòng hiếu thảo. Em mong rằng mỗi bạn học sinh chúng ta đều sẽ trở thành những "trợ lý nhỏ" chăm chỉ, đem lại thật nhiều niềm vui cho ngôi nhà của mình.








