Đề tuyển sinh vào lớp 6 Tiếng Việt năm 2026-2027 THCS Nhữ Bá Sỹ (Hoằng Hóa-Thanh Hóa) (có đáp án)
10 câu hỏi
I. PHẦN TRẮC NGHIỆM (8,0 điểm)
(Học sinh chỉ ghi đáp án vào tờ bài làm)
(0,5 điểm) Từ nào dưới đây không phải là danh từ?
Nỗi buồn
Sự nghi ngờ
Bài ca
Suy nghĩ
Đáp án D. Suy nghĩ
Giải thích chi tiết: "Suy nghĩ" khi đứng độc lập đóng vai trò là động từ chỉ hoạt động của trí óc. Để nhận biết các đáp án còn lại (Nỗi buồn, Sự nghi ngờ, Bài ca) là danh từ, các con chỉ cần nhớ quy tắc kết hợp: những động từ/tính từ chỉ trạng thái khi kết hợp với các từ loại hóa như "nỗi", "niềm", "sự", "cuộc", "bài"... ở phía trước sẽ lập tức chuyển loại thành danh từ (được gọi là danh từ trừu tượng).
(0,5 điểm)
Dòng nào nêu đúng các kết từ trong câu văn?
Bình minh của làng phương là màu đỏ còn non, nếu có mưa lại càng tươi dịu.
Của, còn, nếu, lại
Của, còn, nếu, càng
Của, nếu
Của, nếu, lại, càng
Đáp án C. Của, nếu
Giải thích chi tiết: Kết từ (hay còn gọi là quan hệ từ) có chức năng nối các từ ngữ hoặc các vế câu để biểu thị mối quan hệ.
-"của": Nối danh từ "Bình minh" với "hoa phượng", biểu thị quan hệ sở hữu.
-"nếu": Đứng ở vế sau, biểu thị quan hệ điều kiện - kết quả.
Lưu ý quan trọng: Các từ "còn", "lại", "càng" trong ngữ cảnh câu này đóng vai trò là phó từ đi kèm động từ/tính từ để bổ sung ý nghĩa về mức độ, tính chất, tuyệt đối không phải là từ nối.
(0,5 điểm) Dòng nào dưới đây chỉ gồm các tính từ?
Màu hồng, nhẹ nhàng, lang thang, dịu dàng
Nhẹ nhàng, dịu dàng, lao xao, xanh biếc
Do dự, lao xao, niềm tự hào, bài ca
Màu hồng, niềm tự hào, dịu dàng, xanh biếc
Đáp án B. Nhẹ nhàng, dịu dàng, lao xao, xanh biếc
Giải thích chi tiết: Với dạng bài này, các con dùng phương pháp loại trừ nhanh nhất:
Đáp án A sai vì có từ "lang thang" (động từ chỉ hoạt động di chuyển).
Đáp án C sai vì có "do dự" (động từ chỉ trạng thái tâm lý), "niềm tự hào", "bài ca" (danh từ).
Đáp án D sai vì có "niềm tự hào" (danh từ).
Chỉ có tổ hợp B gồm toàn bộ là các tính từ miêu tả đặc điểm, âm thanh, màu sắc.
(1,0 điểm) Trong các câu sau, câu nào có từ "nghe" được dùng theo nghĩa gốc?
Con nghe trong người dễ chịu rồi ạ.
Tôi nghe có tiếng ai gọi.
Nam bảo mãi mà Việt không nghe.
Linh nói thế nghe được đấy.
Đáp án B. Tôi nghe có tiếng ai gọi.
Giải thích chi tiết: Nghĩa gốc của từ "nghe" là hành động tiếp nhận âm thanh vật lý bằng cơ quan thính giác (tai). Câu B thể hiện chính xác lớp nghĩa này. Ở các câu còn lại, từ "nghe" đã được dùng theo nghĩa chuyển:
Câu A: "nghe" = cảm thấy trong cơ thể.
Câu C: "nghe" = vâng lời, làm theo sự khuyên bảo.
Câu D: "nghe được" = lọt tai, hợp lý, có thể chấp nhận được.
(0,5 điểm) Hai câu sau được liên kết với nhau bằng cách nào?
Chúng cứ hát mãi, hát mãi cho đến lúc những ngọn khói tan biến vào không gian mênh mông. Không gian như một cái chuông lớn vô cùng treo suốt mùa thu, âm vang mãi tiếng ca của trẻ con và tiếng cựa mình của cây cối, đất đai.
Thay thế từ ngữ
Lặp từ ngữ
Từ ngữ nối
Cả A và B
Đáp án B. Lặp từ ngữ
Giải thích chi tiết: Cuối câu thứ nhất kết thúc bằng cụm từ "không gian mênh mông" và mở đầu câu thứ hai lập tức lặp lại từ "Không gian". Đây là phép lặp từ vựng đặc trưng giúp hai câu liên kết chặt chẽ về mặt hình ảnh, tạo sự nối tiếp liền mạch cho mạch văn miêu tả.
(1,0 điểm) Câu nào sau đây không phải là câu ghép?
Những cây xoan, cây bàng bừng tỉnh giấc, trên những cành khô, những búp xuân trong như ngọc đã lấp ló hiện ra.
Trên những cây xoan, cây bàng đang còn ngủ đông, những cành khô bỗng tách vỏ, nảy ra những búp xuân trong như ngọc.
Vào tháng ba, tháng tư, sớm nắng, chiều mưa.
Những cây xoan, cây bàng bừng tỉnh giấc, nảy ra những búp xuân trong như ngọc.
Đáp án D. Những cây xoan, cây bàng bừng tỉnh giấc, nảy ra những búp xuân trong như ngọc.
Giải thích chi tiết: Để làm tốt dạng bài cấu trúc ngữ pháp, các con cần gạch chân xác định Chủ - Vị. Câu D là câu đơn mở rộng thành phần Vị ngữ (1 Chủ ngữ đi với 2 Vị ngữ song song):
Chủ ngữ: Những cây xoan, cây bàng
Vị ngữ 1: bừng tỉnh giấc
Vị ngữ 2: nảy ra những búp xuân trong như ngọc.
(Các đáp án A, C khi phân tích cấu trúc đều sẽ xuất hiện từ 2 cụm Chủ - Vị nòng cốt trở lên nên được xếp vào câu ghép).
(2,0 điểm) Chọn từ thích hợp trong các từ ngữ cho sẵn ở dưới để điền vào từng vị trí trong đoạn văn miêu tả sau đây:
Mùa xuân đã đến hẳn rồi, đất trời lại một lần nữa (1) ..............., tất cả những gì sống trên trái đất lại vươn lên ánh sáng mà (2) ..............., nảy nở với một sức mạnh không cùng. Hình như từng kẽ đá khô cũng (3) ............... vì một lá cỏ non vừa (4) ..............., hình như mỗi giọt khí trời cũng rung động không lúc nào yên vì tiếng chim gáy, tiếng ong bay.
(1) Tái sinh, thay da đổi thịt, đổi mới, đổi thay, thay đổi, khởi sắc.
(2) Sinh sôi, sinh thành, phát triển, sinh năm đẻ bảy.
(3) Xốn xang, xao động, xao xuyến, bồi hồi, bâng khuâng, chuyển mình, cựa mình, chuyển động.
(4) Bật dậy, vươn cao, xoè nở, xuất hiện, hiện diện.
Điền từ thích hợp
(1) đổi mới - (2) sinh sôi - (3) cựa mình - (4) bật dậy.
(2,0 điểm) Xác định chủ ngữ, vị ngữ của câu sau:
Những bông hoa sữa trắng thơm nồng nàn trên các nẻo đường Hà Nội.
Xác định Chủ ngữ - Vị ngữ
- Chủ ngữ: Những bông hoa sữa trắng
- Vị ngữ: thơm nồng nàn trên các nẻo đường Hà Nội.
II. PHẦN TỰ LUẬN (12,0 điểm)
(4,0 điểm)
Trong bài thơ "Bè xuôi sông La" của nhà thơ Vũ Duy Thông có viết:
Sông La ơi sông La
Trong veo như ánh mắt
Bờ tre xanh im mát
Mươn mướt đôi hàng mi.
Qua đoạn thơ trên, em hãy nêu cảm nhận về nội dung và biện pháp nghệ thuật có trong đoạn thơ. (Trình bày bằng đoạn văn ngắn 5–7 câu.)
Đoạn thơ trong bài "Bè xuôi sông La" của Vũ Duy Thông đã vẽ nên một bức tranh thủy mặc tuyệt đẹp, êm đềm của dòng sông quê hương. Bằng biện pháp tu từ gọi đáp "Sông La ơi", tác giả đã thổi hồn vào thiên nhiên, biến dòng sông thành một người bạn tri kỷ để tha thiết tâm tình, trò chuyện. Nổi bật nhất trong đoạn thơ là hình ảnh so sánh độc đáo "trong veo như ánh mắt", gợi lên sự trong trẻo, hiền hoà và có chiều sâu của mặt nước bao la. Cùng với đó, phép nhân hoá qua hình ảnh bờ tre xanh rủ bóng được ví như "mươn mướt đôi hàng mi" càng làm cho cảnh sắc thêm sinh động, mang vẻ đẹp e ấp, dịu dàng đầy nữ tính. Chỉ qua bốn câu thơ ngắn gọn, người đọc không chỉ thấy được bức tranh thiên nhiên tuyệt mỹ mà còn cảm nhận trọn vẹn tình yêu thiết tha, sự gắn bó và niềm tự hào sâu sắc của nhà thơ đối với cảnh sắc quê hương đất nước.
(8,0 điểm)
Em ước mơ sau này lớn lên sẽ làm gì? Em hãy hình dung khi trưởng thành được làm công việc mình đã chọn và kể lại việc làm của em khi đó.
Bài làm tham khảo
"Hạnh phúc đôi khi bắt đầu từ những điều giản dị và ngọt ngào nhất." Ngay từ những ngày thơ bé, thế giới của em đã ngập tràn mùi bơ sữa thơm lừng tỏa ra từ chiếc lò nướng ấm áp của mẹ. Em còn nhớ như in những buổi chiều cuối tuần háo hức kiễng chân bên bàn bếp, say sưa ngắm nhìn từng khối bột từ từ phồng to, chuyển sang màu vàng ruộm. Cứ thế, tình yêu với việc làm bánh đến với em thật tự nhiên, nhen nhóm trong em ước mơ trở thành một người thợ làm bánh tài ba để mang niềm vui ngọt ngào đến cho mọi người.
Nhắm mắt lại, em thả hồn mình tưởng tượng đến bối cảnh của mười lăm năm sau. Lúc này, em đã là một cô gái hai mươi lăm tuổi tự tin và nhiệt huyết. Em là chủ của "Tiệm Bánh Hạnh Phúc" – một căn tiệm nhỏ xinh nằm nép mình dưới tán cây bàng rợp bóng. Nơi đây luôn ngập tràn ánh nắng và thoang thoảng hương vani dịu ngọt. Khoác trên mình bộ trang phục đầu bếp màu trắng tinh tươm, đội chiếc mũ baker truyền thống, em say sưa làm việc. Em tự thấy mình giống như một người nghệ sĩ đang phiêu lưu giữa thế giới diệu kỳ của bột mì trắng muốt, bơ lạt béo ngậy và những lát trái cây rực rỡ sắc màu.
Với em, nghề làm bánh không chỉ là làm theo công thức, mà còn đòi hỏi sự khéo léo và sáng tạo. Kỷ niệm đáng nhớ nhất trong dòng suy tưởng là ngày tiệm nhận được đơn hàng làm bánh sinh nhật cho một cô bé khiếm thị. Để mang lại niềm vui cho người bạn đặc biệt này, em đã tỉ mỉ lên kế hoạch thiết kế. Vì cô bé không thể nhìn thấy màu sắc, em quyết định tập trung đánh thức khứu giác và xúc giác. Em cẩn thận bắt từng lớp kem bơ thành hình những bông hoa hồng nổi 3D tinh tế. Đặc biệt nhất, em dùng socola đun chảy để viết lời chúc sinh nhật bằng hệ thống chữ nổi Braille trên mặt bánh. Khoảnh khắc cô bé chạm những ngón tay nhỏ xíu lên dòng chữ, dò dẫm đọc được tên mình rồi nở nụ cười rạng rỡ, trái tim em dường như tan chảy vì hạnh phúc.
Tất nhiên, nghề làm bánh cũng có những nỗi vất vả riêng. Đó là những ngày Lễ Tết phải thức dậy từ ba giờ sáng để nhào bột, là việc phải đứng hàng giờ liền bên chiếc lò nướng nóng hực khiến đôi chân tê mỏi. Đôi bàn tay em đôi khi lấm lem, chai sần hay bị bỏng nhẹ. Thế nhưng, mọi mệt nhọc ấy đều tan biến mỗi khi tiếng chuông cửa vang lên. Nhìn khách hàng ngon miệng thưởng thức từng muỗng bánh và nở nụ cười mãn nguyện, em cảm thấy lòng mình trào dâng một niềm tự hào khó tả.
"Ting... ting..." – Tiếng lò nướng của mẹ vang lên cùng tiếng gọi thân thương đã kéo em bừng tỉnh khỏi giấc mơ. Trở lại với thực tại của một học sinh lớp 6, chặng đường phía trước để chạm tay vào ước mơ vẫn còn rất dài. Tuy nhiên, em tự hứa sẽ học tập thật chăm chỉ, rèn luyện tính kiên nhẫn và chăm chỉ vào bếp phụ mẹ nhiều hơn để nuôi dưỡng hạt mầm đam mê này ngày một lớn khôn.








