Đề tuyển sinh vào lớp 6 Tiếng Việt năm 2026-2027 THCS Lập Thạch (Phú Thọ) (có đáp án)
10 câu hỏi
Đọc văn bản sau:
BUỔI SÁNG MÙA HÈ TRONG THUNG LŨNG
Rừng núi còn chìm đắm trong màn đêm. Trong bầu không khí đầy hơi ẩm và lành lạnh, mọi người đang ngon giấc trong những chiếc chăn đơn. Bỗng một con gà trống vỗ cánh phành phạch và cất tiếng gáy lanh lảnh ở đầu bản. Tiếp đó, rải rác khắp thung lũng, tiếng gà gáy râm ran. Mấy con gà rừng trên núi cũng thức dậy gáy te te. Trên mấy cây cao cạnh nhà, ve đua nhau kêu ra rả. Ngoài suối, tiếng chim cuốc vọng vào đều đều... Bản làng đã thức giấc. Đó đây, ánh lửa bập bùng trên các bếp. Ngoài bờ ruộng đã có bước chân người đi, tiếng nói chuyện rì rầm, tiếng gọi nhau í ới.
Tảng sáng, vòm trời cao xanh mênh mông. Gió từ trên đỉnh núi tràn xuống thung lũng mát rượi. Khoảng trời phía đông ửng đỏ. Những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng, trải trên đỉnh núi phía tây những vệt sáng màu lá mạ tươi tắn... Ven rừng, rải rác những cây lim đã trổ hoa vàng, những cây vải thiều đỏ ối những quả...
Nắng vàng lan nhanh xuống chân núi rồi rải vội lên đồng lúa. Bà con xã viên đã đổ ra đồng cấy mùa, gặt chiêm. Trên những ruộng lúa chín vàng, bóng áo chàm và nón trắng nhấp nhô, tiếng nói, cười nhộn nhịp, vui vẻ.
(Hoàng Hữu Bội)
Dựa vào nội dung văn bản trên, khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời đúng hoặc thực hiện theo yêu cầu:
PHẦN I. TRẮC NGHIỆM (3,0 điểm)
Những âm thanh nào báo hiệu bản làng thức giấc?
Tiếng sóng biển, tiếng gió, tiếng gà gáy te te
Tiếng gà gáy, tiếng ve kêu ra rả, tiếng chim cuốc
Tiếng mưa rơi, tiếng sấm, tiếng nói chuyện rì rầm
Tiếng xe cộ, tiếng còi tàu, tiếng gọi nhau í ới
(Tiếng gà gáy, tiếng ve kêu ra rả, tiếng chim cuốc)
Hình ảnh nào cho thấy buổi sáng trong thung lũng bắt đầu rực rỡ ánh sáng?
Rừng núi còn chìm trong màn đêm, gió từ trên đỉnh núi tràn xuống, những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng.
Gió từ trên đỉnh núi tràn xuống, những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng, những vệt sáng màu lá mạ tươi tắn.
Khoảng trời phía đông ửng đỏ, những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng, những vệt sáng màu lá mạ tươi tắn.
Những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng, những vệt sáng màu lá mạ tươi tắn, tiếng chim cuốc vọng vào đều đều.
(Khoảng trời phía đông ửng đỏ, những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng, những vệt sáng màu lá mạ tươi tắn.)
mát rượi
nhấp nhô
thung lũng
gay gắt
(thung lũng)
Từ “cao” trong câu nào dưới đây được dùng với nghĩa gốc?
Trường Trung học cơ sở Lập Thạch có chất lượng giáo dục rất cao.
Để đạt giải cao trong các kì thi, học sinh cần chăm chỉ học tập.
Gần Tết, giá cả hàng hóa tăng cao.
Trên mấy cây cao cạnh nhà, ve đua nhau kêu ra rả.
(Trên mấy cây cao cạnh nhà, ve đua nhau kêu ra rả.)
Hai câu sau được liên kết với nhau bằng cách nào?
“Nắng vàng lan nhanh xuống chân núi rồi rải vội lên đồng lúa. Bà con xã viên đã đổ ra đồng cấy mùa, gặt chiêm.”
Liên kết câu bằng cách dùng từ ngữ nối.
Liên kết câu bằng cách lặp từ ngữ.
Liên kết câu bằng cách dùng từ ngữ thay thế.
Liên kết câu bằng cách lặp từ ngữ và dùng 2 từ ngữ nối.
(Liên kết câu bằng cách lặp từ ngữ - lặp từ đồng lúa và đồng)
Nội dung chính của văn bản trên là gì?
Miêu tả vẻ đẹp của thung lũng vào mùa hè.
Miêu tả cảnh vật của bản làng vào buổi tối.
Giới thiệu các loài cây trong thung lũng.
Tả một buổi chiều mùa hè trên cánh đồng.
(Miêu tả vẻ đẹp của thung lũng vào mùa hè.)
PHẦN II. TỰ LUẬN (7,0 điểm)
(1,0 điểm)
a) Xác định thành phần chủ ngữ, vị ngữ và trạng ngữ (nếu có) trong câu dưới đây và cho biết câu đó là câu đơn hay câu ghép:
“Trên những ruộng lúa chín vàng, bóng áo chàm và nón trắng nhấp nhô, tiếng nói, cười nhộn nhịp, vui vẻ.” Câu trên là câu: ..................................................
b) Đặt một câu ghép về chủ đề thiên nhiên có sử dụng cặp kết từ.
a) Phân tích ngữ pháp (0,5 điểm):
Trạng ngữ (TN): Trên những ruộng lúa chín vàng (Chỉ địa điểm, nơi chốn).
- Vế câu 1: bóng áo chàm và nón trắng (Chủ ngữ 1) / nhấp nhô (Vị ngữ 1).
- Vế câu 2: tiếng nói, cười (Chủ ngữ 2) / nhộn nhịp, vui vẻ (Vị ngữ 2).
à Kết luận: Đây là Câu ghép(Gồm 2 vế câu độc lập nối với nhau bằng dấu phẩy).
(Học sinh phân tích đúng các thành phần đạt 0,25đ; kết luận đúng câu ghép đạt 0,25đ).
b) Đặt câu ghép (0,5 điểm):
- Yêu cầu câu đúng ngữ pháp, có đủ 2 vế câu trở lên, đúng chủ đề thiên nhiên và có dùng cặp kết từ (quan hệ từ).
- Ví dụ đạt điểm tối đa: "Vì ánh mặt trời buổi sáng bừng lên nên muôn hoa trong vườn đua nhau khoe sắc." hoặc "Mặc dù ông mặt trời đã lặn nhưng những vệt nắng cuối ngày vẫn còn vương trên ngọn cây."
(1,0 điểm) Xác định và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật trong đoạn văn sau:
“Mấy con gà rừng trên núi cũng thức dậy gáy te te. Trên mấy cây cao cạnh nhà, ve đua nhau kêu ra rả. Ngoài suối, tiếng chim cuốc vọng vào đều đều... Bản làng đã thức giấc.”
- Biện pháp nghệ thuật (0,25 điểm): Biện pháp Nhân hóa thể hiện qua các từ ngữ chỉ hành động, trạng thái sinh hoạt của con người: Gà rừng “thức dậy”, loài ve “đua nhau” kêu, bản làng “thức giấc”.
- Tác dụng (0,75 điểm):
+ Biến thế giới loài vật và cảnh vật thiên nhiên vô tri vô giác trở nên sống động, gần gũi, có hồn và có nhịp điệu sinh hoạt hằng ngày như con người.
+ Làm nổi bật bức tranh buổi tảng sáng mùa hè đầy âm thanh náo nức, rộn rã, tràn ngập sức sống đang trỗi dậy mạnh mẽ khắp không gian thung lũng.
(2,0 điểm) Qua hình ảnh bà con hăng say lao động trên đồng ruộng trong văn bản
“Buổi sáng mùa hè trong thung lũng”, em rút ra được bài học gì cho bản thân?
- Nhận thức về giá trị lao động (1,0 điểm): Giúp học sinh cảm nhận được vẻ đẹp, sự hăng say và không khí hân hoan, tràn đầy năng lượng lạc quan của bà con nông dân. Từ đó hiểu được giá trị quý giá của từng hạt gạo, biết ơn những giọt mồ hôi vất vả của người lao động và của cha mẹ.
- Hành động thực tế của bản thân (1,0 điểm): Luôn có thái độ kính trọng, trân quý những người lao động; rèn luyện tinh thần kiên trì, chăm chỉ, không ngại khó khăn trong học tập và tích cực giúp đỡ cha mẹ làm việc nhà tùy theo sức của mình.
(3,0 điểm) “Trong thời đại công nghệ và tri thức phát triển không ngừng, học tập đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của mỗi học sinh”. Em hãy viết đoạn văn (khoảng 12-15 câu) trình bày ý kiến của em về quan điểm trên.
1. Yêu cầu hình thức & dung lượng (0,5 điểm): Viết đúng quy cách 01 đoạn văn duy nhất (không ngắt dòng tự do), dung lượng trong khoảng 12 đến 15 câu. Diễn đạt lưu loát, dùng từ chính xác, không sai lỗi chính tả.
2. Yêu cầu nội dung kiến thức (2,5 điểm):
- Mở đoạn (0,25 điểm): Dẫn dắt vấn đề và khẳng định quan điểm hoàn toàn chính xác: Học tập là bệ phóng không thể thiếu để xây dựng phẩm chất và phát triển năng lực của mỗi học sinh.
- Thân đoạn (2,0 điểm): Phân tích luận điểm chặt chẽ:
+ Phát triển NĂNG LỰC: Học tập giúp chúng ta chiếm lĩnh kho tàng tri thức lớn lao, mở rộng hiểu biết, rèn luyện tư duy logic, khả năng tự học và giải quyết các vấn đề thực tế cuộc sống một cách linh hoạt.
+ Hình thành PHẨM CHẤT: Qua những bài học văn hóa, lịch sử và đạo đức, chúng ta được khơi dậy lòng nhân ái, lòng biết ơn sâu sắc đối với thế hệ đi trước, nuôi dưỡng tình yêu quê hương đất nước, tính trung thực, tinh thần kỷ luật và trách nhiệm xã hội.
+ Phản đề: Người lười biếng, bỏ bê việc học tập sẽ dễ bị lạc hậu, thiếu hụt kỹ năng sống cần thiết và rất khó tự lập trong tương lai.
- Kết đoạn (0,25 điểm): Khẳng định lại ý nghĩa lớn lao của việc học tập toàn diện. Rút ra bài học hành động, quyết tâm nỗ lực phấn đấu của bản thân học sinh.
Bài làm tham khảo
Trong thế giới ngày nay, khi khoa học và tri thức đang phát triển với tốc độ vũ bão, em hoàn toàn đồng ý với nhận định rằng học tập đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với việc hình thành năng lực và phẩm chất của mỗi học sinh. Đầu tiên, học tập chính là con đường ngắn nhất giúp chúng ta tiếp thu những kho tàng kiến thức bao la của nhân loại. Qua từng trang sách, từng bài giảng trên lớp của thầy cô, chúng em không chỉ biết làm toán, biết viết văn mà còn hiểu thêm về thế giới tự nhiên kì thú xung quanh. Quá trình kiên trì học hỏi ấy giúp kích thích bộ não tư duy logic, rèn luyện kỹ năng giải quyết các tình huống thực tế và rèn cho chúng em khả năng tự lập vững vàng. Không chỉ dừng lại ở việc phát triển năng lực, học tập còn là chiếc nôi kì diệu bồi đắp nên những phẩm chất đạo đức cao đẹp cho học sinh. Khi học môn Ngữ văn hay Lịch sử, tâm hồn chúng em được tưới mát bởi lòng nhân ái, sự thấu hiểu, lòng biết ơn sâu sắc đối với sự hy sinh của cha ông và từ đó nuôi dưỡng tình yêu quê hương đất nước nồng nàn. Việc chăm chỉ học tập mỗi ngày còn giúp rèn luyện đức tính kiên nhẫn, lòng trung thực trong thi cử và tinh thần trách nhiệm với bản thân, gia đình. Nếu một học sinh lười biếng, bỏ bê việc học hành, người đó sẽ dễ dàng tụt hậu phía sau, thiếu hụt đi những kỹ năng sống cơ bản để bước vào đời. Đối với một học sinh vừa bước chân vào mái trường THCS như em, việc học không chỉ là nghĩa vụ mà còn là niềm vui, là quyền lợi thiêng liêng. Vì vậy, em tự nhủ sẽ luôn cố gắng học tập thật chăm chỉ, chủ động tìm tòi và rèn luyện cả tài lẫn đức để trở thành người con ngoan trò giỏi, mai sau góp phần xây dựng đất nước ngày một giàu đẹp hơn.
