Đề cương ôn tập cuối kì 2 Công nghệ 8 (có đáp án)
40 câu hỏi
Em hãy nêu tên các phương pháp gia công cơ khí bằng tay phổ biến. Khi thực hiện kỹ thuật cưa kim loại, người thợ cần tuân thủ những quy tắc an toàn gì để đảm bảo an toàn lao động và sản phẩm đạt chất lượng?
- Các phương pháp gia công cơ khí bằng tay phổ biến: Cưa, đục, dũa, khoan kim loại,...
- Quy tắc an toàn khi cưa kim loại:
+ Tư thế đứng và cách cầm cưa: Người thợ cần đứng thẳng, vững vàng, khối lượng cơ thể phân đều lên hai chân. Tay thuận cầm cán cưa, tay còn lại nắm đầu khung cưa.
+ Thao tác kỹ thuật: Khi đẩy cưa đi (lúc cắt) thì ấn nhẹ và đẩy từ từ để lưỡi cưa ăn vào vật liệu; khi kéo cưa về (lúc không cắt) thì rút nhanh và không ấn. Quá trình cưa phải giữ lưỡi cưa thẳng, không để bị nghiêng, kẹt làm gãy lưỡi cưa.
+ An toàn lao động: Mặc trang phục bảo hộ lao động đầy đủ (quần áo gọn gàng, đi giày). Kẹp chặt vật giũa/cưa trên êtô. Tuyệt đối không dùng tay gạt phoi kim loại hoặc thổi phoi bằng miệng mà phải dùng chổi chuyên dụng.
Lĩnh vực cơ khí có vai trò như thế nào trong đời sống và sản xuất? Em hãy kể tên 3 ngành nghề phổ biến trong lĩnh vực cơ khí và cho biết đặc điểm công việc của một trong các ngành nghề đó.
- Vai trò của lĩnh vực cơ khí: Cơ khí đóng vai trò chủ đạo trong việc sản xuất ra các máy móc, thiết bị, công cụ thay thế lao động thủ công, giúp nâng cao năng suất và chất lượng cuộc sống. Nó cung cấp thiết bị cho tất cả các ngành kinh tế khác (giao thông, nông nghiệp, y tế, quốc phòng...).
- 3 ngành nghề phổ biến: Kỹ sư cơ khí, thợ cơ khí (thợ tiện, thợ phay, thợ hàn), thợ sửa chữa xe máy/ô tô.
- Đặc điểm công việc (Ví dụ: Thợ sửa chữa ô tô): Là người thực hiện các công việc kiểm tra, chẩn đoán, bảo dưỡng, sửa chữa hoặc thay thế các bộ phận, hệ thống bị hỏng hóc trên xe ô tô (như động cơ, hệ thống phanh, hệ thống điện) để đảm bảo xe vận hành an toàn và ổn định.
Hãy chỉ ra các nguyên nhân phổ biến dẫn đến tai nạn điện trong gia đình. Từ đó, em hãy đề xuất ít nhất 4 biện pháp cụ thể để đảm bảo an toàn khi sử dụng các thiết bị điện hàng ngày.
- Nguyên nhân phổ biến dẫn đến tai nạn điện:
+ Chạm trực tiếp vào dây dẫn điện trần hoặc dây dẫn bị hở cách điện.
+ Sử dụng các thiết bị điện bị rò rỉ điện ra vỏ kim loại bên ngoài.
+ Vi phạm khoảng cách an toàn đối với lưới điện cao áp hoặc trạm biến áp.
+ Sửa chữa điện khi chưa ngắt nguồn điện hoặc không sử dụng dụng cụ bảo hộ.
- 4 biện pháp an toàn cụ thể:
+ Thường xuyên kiểm tra vỏ cách điện của các dây dẫn, đồ dùng điện trong nhà; thay thế ngay nếu bị bong tróc.
+ Không dùng tay ướt để cắm hoặc rút phích cắm điện, không lau chùi thiết bị điện khi chưa ngắt nguồn.
+ Lắp đặt thiết bị bảo hộ chống rò điện (như Aptomat/ELCB) cho hệ thống điện gia đình.
+ Sử dụng các ổ cắm điện có nắp đậy an toàn, đặt tầm cao tránh xa tầm tay của trẻ em.
Khi phát hiện một người đang bị điện giật do chạm vào dây dẫn trần bị đứt rơi xuống đất, em cần phải thực hiện các bước sơ cứu khẩn cấp như thế nào? Hãy trình bày theo đúng trình tự để đảm bảo an toàn cho cả bản thân và nạn nhân.
Trình tự sơ cứu khẩn cấp phải thực hiện nghiêm ngặt như sau:
- Bước 1: Tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện một cách an toàn.
- Bước 2: Kiểm tra tình trạng của nạn nhân. Đưa nạn nhân đến nơi thoáng mát, khô ráo rồi nới rộng quần áo, dây lưng.
- Bước 3: Thực hiện sơ cứu tại chỗ.
- Bước 4: Gọi cấp cứu. Liên hệ ngay với cơ sở y tế (gọi 115) để đưa nạn nhân đi bệnh viện điều trị chuyên sâu.
Một mạch điện cơ bản gồm có những thành phần chính nào? Hãy giải thích chức năng của từng thành phần đó và lấy ví dụ về một mạch điện đơn giản trong thực tế.
- 4 thành phần chính của một mạch điện cơ bản:
+ Nguồn điện: Cung cấp năng lượng điện cho mạch điện hoạt động (Ví dụ: Pin, ắc quy, máy phát điện).
+ Bộ phận truyền dẫn, đóng cắt, điều khiển và bảo vệ: Dây dẫn dùng để truyền tải điện năng; công tắc, cầu dao dùng để đóng ngắt mạch; cầu chì, aptomat dùng để bảo vệ mạch khi quá tải, ngắn mạch.
+ Phụ tải (Thiết bị tiêu thụ điện): Sử dụng năng lượng điện để biến đổi thành các dạng năng lượng khác phục vụ con người (Ví dụ: Bóng đèn biến điện năng thành quang năng, quạt điện biến điện năng thành cơ năng).
- Ví dụ về mạch điện đơn giản: Mạch điện đèn pin cầm tay (gồm: Pin làm nguồn điện, dây dẫn bằng đồng, công tắc để bật/tắt và bóng đèn LED để phát sáng).
Cảm biến là gì? Mô đun cảm biến khác cảm biến thông thường như thế nào? Em hãy kể tên 2 loại mô đun cảm biến mà em biết và nêu ứng dụng của chúng trong thực tế.
- Cảm biến: Là thiết bị dùng để cảm nhận và biến đổi các đại lượng vật lý, hóa học, sinh học... (như ánh sáng, nhiệt độ, áp suất, độ ẩm) từ môi trường cần đo thành tín hiệu điện.
- Điểm khác biệt của Mô đun cảm biến: Mô đun cảm biến là một mạch điện tử đã được tích hợp sẵn cảm biến cùng với các linh kiện phụ trợ (như bộ khuếch đại, bộ so sánh tín hiệu, rơ le đóng ngắt). Nhờ vậy, mô đun cảm biến có thể xử lý tín hiệu trực tiếp để điều khiển thiết bị ngoại vi, giúp người dùng dễ dàng kết nối và sử dụng hơn so với một con cảm biến rời.
- 2 loại mô đun cảm biến và ứng dụng:
+ Mô đun cảm biến ánh sáng: Ứng dụng làm hệ thống đèn đường tự động bật khi trời tối và tắt khi trời sáng, hoặc bật tắt đèn sân vườn.
+ Mô đun cảm biến hồng ngoại: Ứng dụng làm cửa tự động đóng mở tại trung tâm thương mại, hoặc bật tắt đèn nhà vệ sinh khi có người bước vào.
Giải thích nguyên lý hoạt động chung của mạch điều khiển sử dụng mô đun cảm biến ánh sáng khi có sự thay đổi từ môi trường.
+ Khi có sự thay đổi từ môi trường (trời tối), cường độ ánh sáng chiếu vào khối cảm biến (quang điện trở) giảm đi.
+ Sự thay đổi này làm đại lượng điện (điện trở) của cảm biến thay đổi, tạo ra một tín hiệu điện truyền về khối mạch điện tử điều khiển.
+ Mạch điện tử sẽ so sánh, xử lý tín hiệu này và phát ra lệnh kích hoạt rơ-le (đóng tiếp điểm).
+ Rơ-le đóng lại sẽ cấp điện cho khối đối tượng điều khiển (bóng đèn), làm cho đèn tự động sáng lên. Khi trời sáng, quy trình diễn ra ngược lại để tắt đèn.
Em hãy nêu đặc điểm cơ bản và yêu cầu đối với người lao động của một số ngành nghề phổ biến trong lĩnh vực kĩ thuật điện (như thợ điện tâm, kỹ sư điện,...). Để theo đuổi các ngành nghề này, học sinh cần chuẩn bị những năng lực và phẩm chất gì?
- Đặc điểm và yêu cầu: Các ngành nghề này liên quan đến thiết kế, lắp đặt, vận hành, bảo trì hệ thống và thiết bị điện. Đòi hỏi người lao động phải tiếp xúc trực tiếp với mạng điện nên yêu cầu cực kỳ cao về tính cẩn thận, ngăn nắp và ý thức tuân thủ kỷ luật an toàn lao động.
- Năng lực và phẩm chất học sinh cần chuẩn bị:
+ Năng lực: Có tư duy kỹ thuật, tư duy logic, năng lực tự học để cập nhật công nghệ mới, có kỹ năng sử dụng các dụng cụ, máy móc đo đạc điện.
+ Phẩm chất: Kiên trì, cẩn trọng, chính xác trong từng thao tác (vì sai sót trong ngành điện rất nguy hiểm); có sức khỏe tốt và trách nhiệm cao với công việc.
Thiết kế kĩ thuật là gì và nó có vai trò, ý nghĩa như thế nào đối với quá trình sản xuất ra một sản phẩm công nghệ?
- Khái niệm: Thiết kế kĩ thuật là hoạt động sáng tạo của con người, áp dụng các kiến thức khoa học, toán học và kỹ thuật để xác định hình dáng, cấu trúc, kích thước, vật liệu và các thông số kỹ thuật của một sản phẩm, nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn.
- Vai trò, ý nghĩa: Là bước khởi đầu và cốt lõi của quá trình sản xuất công nghệ; quyết định hình hài, tính năng và chất lượng của sản phẩm trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt.
+ Giúp tối ưu hóa công năng, tiết kiệm chi phí vật liệu, nhân công và giảm thiểu rủi ro lỗi kỹ thuật.
+ Thúc đẩy sự đổi mới, cải tiến công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.
Quy trình thiết kế kĩ thuật gồm những bước cơ bản nào? Giả sử em muốn thiết kế một chiếc hộp đựng dụng cụ học tập bằng vật liệu tái chế, em sẽ thực hiện bước "Xác định vấn đề" và "Tìm hiểu thông tin" như thế nào?
- Quy trình thiết kế kĩ thuật gồm 5 bước cơ bản:
+ Xác định vấn đề, tiêu chí cần giải quyết.
+ Tìm hiểu thông tin, đề xuất các giải pháp.
+ Lựa chọn giải pháp tối ưu và thiết kế chi tiết.
+ Chế tạo mẫu thử nghiệm (mô hình).
+ Đánh giá và hiệu chỉnh.
- Áp dụng vào việc làm hộp đựng dụng cụ học tập từ vật liệu tái chế:
+ Bước "Xác định vấn đề": Học sinh cần nhận ra thực trạng: "Bàn học của em đang rất bừa bộn, bút thước để lung tung dễ thất lạc. Em cần một chiếc hộp có nhiều ngăn để phân loại dụng cụ học tập gọn gàng, kích thước nhỏ gọn vừa góc bàn, và đặc biệt là làm bằng vật liệu tái chế để bảo vệ môi trường, không tốn chi phí."
+ Bước "Tìm hiểu thông tin": Học sinh sẽ thu thập thông tin bằng cách: Tìm kiếm trên internet các mẫu hộp bút thủ công đẹp; gom các vật liệu tái chế sẵn có trong nhà (chai nhựa, bìa carton, vỏ lon sữa, que kem); tìm hiểu cách cắt dán vật liệu đó sao cho chắc chắn bằng keo nến hay băng dính; đo đạc kích thước trung bình của các cây bút, thước kẻ để dự tính chiều cao hộp cho phù hợp.
Trong gia công cơ khí bằng tay, dụng cụ nào sau đây thường được sử dụng để đục, cắt kim loại khối hoặc tạo rãnh?
Búa và đục.
Cưa tay.
Dũa phẳng.
Kìm nguội.
Đáp án đúng là: A
Búa kết hợp với đục tạo ra một lực tác động mạnh từ trên xuống tác động vào lưỡi cắt sắc của đục, dùng để chặt, cắt đứt kim loại khối hoặc tạo các rãnh trên bề mặt vật gia công. Cưa chỉ dùng cắt phôi, dũa dùng làm mịn, kìm dùng để kẹp giữ.
Để đảm bảo an toàn khi cưa kim loại bằng tay, người thợ cần thực hiện thao tác nào sau đây?
Đẩy cưa đi thật nhanh và ấn mạnh khi kéo cưa về.
Đứng thẳng, trọng lượng cơ thể phân đều lên hai chân khi đẩy cưa.
Dùng tay gạt trực tiếp mạt cưa trên bề mặt vật gia công.
Thổi mạnh bằng miệng để mạt cưa bay đi.
Đáp án đúng là: B
Tư thế đứng vững vàng, phân phối trọng lượng hợp lý giúp lực đẩy đều, ổn định mạch cưa và giữ an toàn. Không được ấn mạnh khi kéo cưa về (gây mòn/gãy lưỡi) và tuyệt đối không dùng tay gạt hoặc thổi mạnh mạt cưa bằng miệng vì dễ làm mạt kim loại bay vào mắt.
Ngành nghề nào sau đây có nhiệm vụ chính là vận hành các máy công cụ như máy tiện, máy phay, máy bào để chế tạo các chi tiết cơ khí?
Kĩ sư cơ khí.
Thợ kĩ thuật cơ khí.
Thợ cơ khí và sửa chữa máy móc.
Thợ gia công cắt gọt kim loại.
Đáp án đúng là: D
Tên gọi phản ánh trực tiếp hành động chuyên môn: sử dụng dao cắt của các máy công cụ (tiện, phay, bào...) để loại bỏ lớp kim loại thừa trên phôi nhằm tạo hình chi tiết máy. Các ngành kĩ sư hay thợ sửa chữa tập trung vào thiết kế hoặc bảo dưỡng hệ thống chung.
Đặc điểm môi trường làm việc nào sau đây là đặc trưng của các ngành nghề trong lĩnh vực cơ khí?
Thường xuyên tiếp xúc với máy móc, thiết bị và có tiếng ồn lớn.
Làm việc hoàn toàn trong văn phòng máy lạnh vô trùng.
Thường xuyên làm việc ngoài trời ở các vùng sâu vùng xa.
Làm việc trong môi trường yên tĩnh tuyệt đối.
Đáp án đúng là: A
Môi trường xưởng cơ khí sản xuất luôn gắn liền với các máy móc hoạt động công suất lớn, quá trình cắt gọt, va đập kim loại phát sinh tiếng ồn, bụi phoi và dầu mỡ bôi trơn.
Nguyên nhân nào sau đây trực tiếp dẫn đến tai nạn điện do vi phạm khoảng cách an toàn lưới điện cao áp?
Chạm tay vào vỏ máy giặt bị rò điện.
Thả diều gần đường dây điện cao thế ngoài đồng.
Sửa chữa bóng đèn không ngắt cầu dao tổng.
Sử dụng thiết bị điện khi tay đang ướt.
Đáp án đúng là: B
Lưới điện cao áp có đặc điểm phóng điện qua không khí ngay cả khi chưa chạm trực tiếp. Việc thả diều, câu cá hoặc trèo cây gần đường dây cao thế vi phạm khoảng cách an toàn, dòng điện có thể phóng qua dây diều truyền xuống cơ thể người gây tai nạn. Các phương án còn lại thuộc mạng điện hạ áp gia đình.
Tại sao việc sử dụng đồ điện có vỏ bằng kim loại mà không nối đất lại tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn điện cao?
Vì vỏ kim loại làm thiết bị nhanh bị nóng và hỏng.
Vì vỏ kim loại dễ truyền dòng điện ra ngoài khi dây dẫn bên trong bị bong tróc cách điện.
Vì kim loại làm tiêu hao nhiều năng lượng điện của gia đình.
Vì vỏ kim loại ngăn cản dòng điện chạy vào bên trong máy.
Đáp án đúng là: B
Kim loại có tính dẫn điện tốt. Nếu lớp cách điện của dây pha bên trong bị hỏng và chạm vào vỏ máy, vỏ máy sẽ mang điện. Nếu không có dây nối đất để dẫn dòng điện rò xuống đất, người chạm tay vào vỏ kim loại này sẽ bị dòng điện truyền qua người gây giật điện.
Hành động nào sau đây tuân thủ đúng biện pháp an toàn khi sử dụng điện trong gia đình?
Rút phích cắm điện bằng cách giật mạnh dây dẫn từ xa.
Kiểm tra rò điện của ổ cắm bằng cách dùng ngón tay chạm nhẹ.
Lắp đặt Aptomat (cầu dao tự động) phù hợp cho từng tầng hoặc thiết bị công suất lớn.
Đặt các thiết bị điện tỏa nhiệt lớn sát cạnh các vật dễ cháy.
Đáp án đúng là: C
Aptomat là thiết bị bảo vệ chủ động, tự động ngắt mạch khi có sự cố quá tải hoặc ngắn mạch (chập điện) để bảo vệ tính mạng con người và thiết bị. Giật dây phích cắm điện, dùng tay thử rò điện hay đặt đồ điện tỏa nhiệt gần vật dễ cháy đều là các hành vi gây mất an toàn nguy hiểm.
Trước khi tiến hành sửa chữa một ổ cắm điện bị hỏng trong phòng, bước đầu tiên và quan trọng nhất cần làm là gì?
Đeo găng tay vải thông thường.
Ngắt cầu dao hoặc Aptomat tổng của khu vực đó.
Dùng tua vít tháo ngay các ốc vít cố định ổ cắm.
Dội nước vào ổ cắm để làm mát trước khi sửa.
Đáp án đúng là: B
Nguyên tắc bất di bất dịch trước khi sửa chữa điện là phải triệt tiêu nguồn điện tại vị trí sửa chữa để đảm bảo không có dòng điện chạy qua cơ thể nếu vô tình chạm phải dây pha.
Khi phát hiện một người đang bị dòng điện hạ áp truyền qua cơ thể và chưa tự rút tay ra được, hành động đầu tiên bạn cần làm là gì?
Lao vào ôm và kéo mạnh nạn nhân ra ngoài.
Nhanh chóng ngắt nguồn điện bằng cầu dao, công tắc gần nhất hoặc rút phích cắm.
Đi tìm một xô nước để hắt vào người nạn nhân.
Hô hấp nhân tạo ngay tại chỗ cho nạn nhân.
Đáp án đúng là: B
Ưu tiên số một là cắt ngay dòng điện chạy qua cơ thể nạn nhân bằng cách ngắt nguồn cấp gần nhất mà vẫn đảm bảo an toàn cho người cứu. Tuyệt đối không lao vào ôm kéo trực tiếp vì bạn sẽ bị giật theo; cũng không hắt nước vào vì nước dẫn điện làm tình trạng nặng hơn.
Sau khi đã tách được nạn nhân ra khỏi nguồn điện, nếu thấy nạn nhân bất tỉnh, ngừng thở và tim ngừng đập, ta cần thực hiện ngay biện pháp nào?
Đắp chăn ấm và chờ xe cấp cứu đến.
Thực hiện ngay việc ép tim ngoài lồng ngực kết hợp hà hơi thổi ngạt.
Bôi dầu gió vào thái dương và lòng bàn chân nạn nhân.
Cố gắng đổ nước đường hoặc nước chanh vào miệng nạn nhân.
Đáp án đúng là: B
Đây là phương pháp sơ cứu hồi sức tim phổi (CPR) khẩn cấp nhằm duy trì dòng máu mang oxy lên não trong "thời gian vàng" trước khi nhân viên y tế đến. Người bất tỉnh không có phản xạ nuốt nên không được đổ nước hay thức ăn vào miệng vì sẽ gây sặc đường thở gây tử vong.
Trong cấu trúc cơ bản của một mạch điện, thiết bị nào sau đây đóng vai trò là "Nguồn điện"?
Bóng đèn sợi đốt.
Ắc quy hoặc pin.
Công tắc bập bênh.
Dây dẫn lõi đồng.
Đáp án đúng là: B
Nguồn điện có chức năng cung cấp năng lượng điện liên tục cho mạch hoạt động (pin, ắc quy, máy phát điện). Bóng đèn là phụ tải tiêu thụ; công tắc là thiết bị đóng cắt/điều khiển; dây dẫn dùng để truyền dẫn.
Thiết bị nào sau đây trong mạch điện gia đình có chức năng bảo vệ an toàn cho mạch điện khi xảy ra sự cố ngắn mạch (chập mạch)?
Cầu chì hoặc aptomat.
Ổ cắm điện đôi.
Quạt trần.
Công tắc điện.
Đáp án đúng là: A
Cầu chì hoạt động dựa trên nguyên lí tự nóng chảy dây chì khi dòng điện tăng cao đột ngột, còn aptomat tự động ngắt mạch (nhảy át) để cô lập vùng sự cố, bảo vệ an toàn cho toàn bộ hệ thống điện.
Cảm biến là thiết bị dùng để thực hiện chức năng nào sau đây?
Biến đổi năng lượng điện thành cơ năng để làm quay động cơ.
Cung cấp nguồn điện xoay chiều dòng công suất lớn cho mạch.
Cảm nhận và biến đổi các đại lượng vật lí, hóa học cần đo thành tín hiệu điện.
Ổn định điện áp của mạng điện gia đình luôn ở mức 220V.
Đáp án đúng là: C
Từ "cảm" nghĩa là cảm nhận. Cảm biến thu nhận thông tin đầu vào từ môi trường (các đại lượng không điện như ánh sáng, nhiệt độ, áp suất...) rồi chuyển đổi chúng thành tín hiệu điện (điện áp, điện trở...) để các mạch điện tử xử lý.
Mô đun cảm biến là một mạch điện gồm có cảm biến và mạch điện điện tử thực hiện chức năng nào?
Phát hiện và xử lí tín hiệu từ cảm biến để điều khiển thiết bị đóng cắt.
Tích trữ điện năng giống như một viên pin có dung lượng lớn.
Tăng điện áp của nguồn điện lên gấp nhiều lần.
Phát ra ánh sáng hồng ngoại chiếu sáng cho căn phòng.
Đáp án đúng là: A
Mô đun cảm biến là một bo mạch tích hợp sẵn cảm biến và các linh kiện xử lý. Nó nhận tín hiệu từ cảm biến khuếch đại lên rồi đưa ra đầu ra (như rơ le) để điều khiển đóng cắt thiết bị ngoại vi.
Để làm một hệ thống đèn tự động bật sáng khi trời tối và tắt khi trời sáng, ta cần sử dụng loại mô đun cảm biến nào?
Mô đun cảm biến nhiệt độ.
Mô đun cảm biến độ ẩm.
Mô đun cảm biến ánh sáng.
Mô đun cảm biến hồng ngoại.
Đáp án đúng là: C
Trạng thái "trời tối" và "trời sáng" được định nghĩa bằng cường độ quang năng (độ sáng). Do đó phải dùng cảm biến ánh sáng (quang trở) để ghi nhận sự thay đổi này rồi kích hoạt đóng mở mạch đèn.
Trong mạch điều khiển sử dụng mô đun cảm biến, bộ phận nào trực tiếp nhận lệnh từ mạch điện tử để đóng hoặc cắt nguồn điện cấp cho phụ tải?
Đối tượng điều khiển (Bóng đèn, quạt...).
Thiết bị đóng cắt (như rơ le - Relay).
Cảm biến quang trở.
Nguồn cấp điện một chiều.
Đáp án đúng là: B
Rơ le (Relay) hoạt động như một công tắc điện tử tự động. Khi mạch điện tử của mô đun phát ra dòng điện kích thích nhỏ, cuộn dây rơ le sinh ra lực hút từ trường để đóng hoặc mở tiếp điểm, cho phép dòng điện lớn chạy qua cung cấp cho phụ tải (bóng đèn, quạt...).
Khi tiến hành lắp ráp mạch điều khiển sử dụng mô đun cảm biến, bước nào cần được thực hiện cuối cùng trước khi vận hành hệ thống?
Tìm hiểu sơ đồ nguyên lí của mạch.
Chuẩn bị đầy đủ các linh kiện và dụng cụ.
Kiểm tra toàn bộ mạch điện và cấp nguồn thử nghiệm.
Lựa chọn loại cảm biến phù hợp.
Đáp án đúng là: C
Trong quy trình lắp ráp, bước cuối cùng bao giờ cũng là rà soát lại toàn bộ đường dây đấu nối xem đã chính xác theo sơ đồ nguyên lí chưa (để tránh chập mạch, cháy linh kiện), sau đó mới tiến hành đóng điện chạy thử.
Ngành nghề nào sau đây thuộc lĩnh vực kĩ thuật điện, chuyên làm nhiệm vụ thiết kế, xây dựng và vận hành các nhà máy phát điện, lưới điện truyền tải?
Kĩ sư điện tử.
Kĩ sư điện.
Kĩ sư cơ khí.
Kĩ sư tin học.
Đáp án đúng là: B
Kĩ sư điện là người nghiên cứu, thiết kế, phát triển và giám sát việc sản xuất, lắp đặt, vận hành các hệ thống điện quy mô lớn bao gồm nhà máy điện, trạm biến áp, đường dây truyền tải năng lượng điện. Kĩ sư điện tử làm việc với các hệ thống mạch vi xử lý công suất nhỏ hơn.
Yêu cầu nào sau đây về phẩm chất là cần thiết đối với người làm việc trong các ngành nghề thuộc lĩnh vực kĩ thuật?
Có năng khiếu sáng tác văn học nghệ thuật.
Thích làm việc tùy hứng, không cần theo quy trình.
Có tư duy logic, cẩn thận, kiên trì và đam mê sáng tạo công nghệ.
Không cần quan tâm đến các vấn đề bảo vệ môi trường.
Đáp án đúng là: C
Lĩnh vực kĩ thuật làm việc dựa trên số liệu chính xác và quy trình nghiêm ngặt nên đòi hỏi tính cẩn thận và tư duy logic. Đồng thời, sự phát triển liên tục của công nghệ đòi hỏi người làm phải kiên trì và không ngừng sáng tạo.
Thiết kế kĩ thuật được định nghĩa là hoạt động nào sau đây?
Quá trình sản xuất hàng loạt các sản phẩm cơ khí ra thị trường.
Hoạt động sáng tạo của người kĩ sư nhằm tìm giải pháp và biến ý tưởng thành các bản vẽ, tài liệu để chế tạo sản phẩm.
Việc viết sách hướng dẫn sử dụng cho người tiêu dùng mua đồ điện.
Công việc sửa chữa, bảo dưỡng các thiết bị công nghiệp bị hỏng.
Đáp án đúng là: B
Thiết kế kĩ thuật là bước trung gian biến nhu cầu, ý tưởng trừu tượng ban đầu của con người thành một bộ hồ sơ hoàn chỉnh (bản vẽ, thông số, thuyết minh), làm căn cứ pháp lý và kĩ thuật cho thợ cơ khí chế tạo ra sản phẩm thật.
Sản phẩm nào dưới đây phản ánh rõ nét kết quả của quá trình thiết kế kĩ thuật trong đời sống?
Một bài thơ hay về thiên nhiên.
Một chiếc điện thoại thông minh gọn nhẹ, tích hợp nhiều tính năng hữu ích.
Một bức tranh phong cảnh bằng màu nước.
Một món ăn truyền thống được nấu theo công thức gia truyền.
Đáp án đúng là: B
Điện thoại thông minh là một sản phẩm công nghệ cao cấu thành từ nhiều hệ thống cơ khí, điện tử, phần mềm phức tạp, trải qua chu trình thiết kế kĩ thuật nghiêm ngặt. Thơ, tranh, hay món ăn là sản phẩm thuộc lĩnh vực văn học, nghệ thuật và ẩm thực.
Trong các bước cơ bản của thiết kế kĩ thuật, công việc đầu tiên người thiết kế phải thực hiện là gì?
Chế tạo mô hình thử nghiệm.
Xác định vấn đề, yêu cầu sản phẩm cần giải quyết.
Vẽ bản vẽ chi tiết bằng phần mềm máy tính.
Lập hồ sơ kĩ thuật gửi đi sản xuất.
Đáp án đúng là: B
Quy trình thiết kế kĩ thuật luôn khởi nguồn từ việc phát hiện một nhu cầu thực tiễn hoặc một vấn đề cần giải quyết trong đời sống. Từ đó người thiết kế mới đưa ra được tiêu chí, giới hạn đặt ra cho sản phẩm cần làm.
Tại sao bước 'Thử nghiệm và đánh giá' mô hình sản phẩm lại cực kì quan trọng trong quy trình thiết kế kĩ thuật?
Để giúp người thiết kế kéo dài thời gian làm việc nhằm tăng tiền công.
Để kiểm tra xem sản phẩm có hoạt động tốt và đáp ứng đúng các tiêu chí đặt ra ban đầu hay không.
Để biến sản phẩm từ phức tạp trở nên đắt tiền hơn.
Vì quy định bắt buộc phải làm cho có hình thức, không cần quan tâm kết quả.
Đáp án đúng là: B
Thử nghiệm mô hình giúp người thiết kế sớm phát hiện ra những sai sót, khuyết điểm về cấu trúc hay tính năng của sản phẩm để kịp thời điều chỉnh thiết kế, hạn chế tối đa rủi ro, thiệt hại kinh tế trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt.
Giả sử bạn muốn thiết kế một chiếc hộp đựng bút để bàn từ vật liệu tái chế. Sau khi đã hình thành ý tưởng, bước tiếp theo bạn cần làm là gì?
Đem bán sản phẩm ra thị trường.
Phát triển giải pháp, tiến hành làm bản vẽ phác thảo hình dáng chiếc hộp.
Viết báo cáo tổng kết quá trình sử dụng hộp bút.
Vứt bỏ ý tưởng đó và đi mua một chiếc hộp mới ngoài cửa hàng.
Đáp án đúng là: B
Sau khi có ý tưởng ban đầu trong đầu, bước tiếp theo (Phát triển giải pháp) yêu cầu bạn phải cụ thể hóa nó ra bằng các đường nét trực quan, vẽ phác thảo hình dáng, xác định kích thước sơ bộ của chiếc hộp bút để chuẩn bị cho công đoạn chế tạo.
Tài liệu nào sau đây được coi là sản phẩm cuối cùng hoàn thiện của một quy trình thiết kế kĩ thuật, chứa đầy đủ bản vẽ, thuyết minh để chuyển giao sản xuất?
Nhật kí cá nhân của người kĩ sư thiết kế.
Hồ sơ kĩ thuật của sản phẩm.
Hóa đơn mua nguyên vật liệu.
Bài văn miêu tả về vẻ đẹp của sản phẩm đó.
Đáp án đúng là: B
Hồ sơ kĩ thuật là sản phẩm kết tinh cuối cùng của quá trình thiết kế kĩ thuật, bao gồm toàn bộ bản vẽ lắp, bản vẽ chi tiết, sơ đồ mạch, thuyết minh tính toán và hướng dẫn lắp ráp. Đây được coi là "ngôn ngữ chung" để xưởng sản xuất thi công chính xác sản phẩm.
Khi nói về các dụng cụ và quy trình gia công cơ khí bằng tay (cưa, dũa, đục), các phát biểu sau đây là Đúng hay Sai?
Khi cưa kim loại, người thợ cần thực hiện ấn mạnh lưỡi cưa ở cả hai quá trình: khi đẩy cưa đi và khi kéo cưa về.
Để làm mịn và phẳng các bề mặt chi tiết sau khi gia công thô, dũa là dụng cụ phù hợp nhất.
Sau khi kết thúc gia công, người thợ có thể dùng miệng thổi mạnh hoặc dùng tay gạt trực tiếp để làm sạch mạt kim loại bám trên vật mẫu.
Búa kết hợp với đục là bộ dụng cụ thường được sử dụng để chặt, cắt khối hoặc tạo rãnh trên bề mặt kim loại.
a) Sai. Khi cưa chỉ ấn mạnh lúc đẩy cưa đi tạo mạch cắt, còn lúc kéo cưa về thì không ấn (kéo nhẹ nhàng) để tránh mòn và gãy lưỡi cưa.
b) Đúng.
c) Sai. Tuyệt đối không thổi bằng miệng hoặc gạt bằng tay vì mạt kim loại sắc nhọn dễ bay vào mắt hoặc đâm vào tay. Phải dùng chổi quét chuyên dụng.
d) Đúng.
Khi tìm hiểu về các ngành nghề trong lĩnh vực cơ khí và kĩ thuật điện, các nhận định sau đây là Đúng hay Sai?
Thợ gia công cắt gọt kim loại là những người chuyên vận hành các máy công cụ như máy tiện, máy phay, máy bào để chế tạo chi tiết máy.
Môi trường làm việc đặc trưng của ngành cơ khí là phòng thí nghiệm vô trùng, hoàn toàn yên tĩnh và không có tiếng ồn.
Kĩ sư điện là người chuyên làm nhiệm vụ nghiên cứu vi mạch, linh kiện bán dẫn công suất nhỏ cho điện thoại và máy tính.
Người làm việc trong lĩnh vực kĩ thuật cần có các phẩm chất như tư duy logic, cẩn thận, kiên trì và tuân thủ quy trình nghiêm ngặt.
a) Đúng.
b) Sai. Xưởng cơ khí thường có tiếng ồn lớn từ máy móc, có phoi vụn, bụi và dầu mỡ, không phải phòng vô trùng yên tĩnh.
c) Sai. Kĩ sư điện làm việc với hệ thống điện lực, nhà máy điện, lưới điện lớn. Thiết kế vi mạch, linh kiện bán dẫn nhỏ là việc của kĩ sư điện tử.
d) Đúng.
Trong việc phòng tránh tai nạn, thực hiện an toàn điện và sơ cứu người bị tai nạn điện, các hành động sau đây là Đúng hay Sai?
Việc thả diều, câu cá gần đường dây điện cao thế là hành vi vi phạm khoảng cách an toàn lưới điện cao áp và có nguy cơ bị phóng điện gây tai nạn.
Sử dụng đồ điện có vỏ bằng kim loại mà không nối đất sẽ tuyệt đối an toàn vì kim loại có khả năng cách điện rất tốt.
Khi phát hiện người bị điện giật, hành động đầu tiên cần làm là ngắt ngay nguồn điện bằng cầu dao, công tắc gần nhất hoặc rút phích cắm điện.
Đối với nạn nhân bị điện giật đã bất tỉnh, ngừng thở và tim ngừng đập, biện pháp sơ cứu khẩn cấp cần làm ngay là ép tim ngoài lồng ngực kết hợp hà hơi thổi ngạt.
a) Đúng.
b) Sai. Kim loại dẫn điện tốt. Nếu dây nguồn bên trong bị hỏng chạm vỏ, vỏ máy sẽ truyền điện gây giật cho người chạm vào nếu không được nối đất.
c) Đúng.
d) Đúng.
Khi nghiên cứu về khái quát mạch điện và các mô đun cảm biến, các phát biểu sau đây là Đúng hay Sai?
Trong cấu trúc của một mạch điện, pin và ắc quy đóng vai trò là phụ tải tiêu thụ điện năng.
Thiết bị như cầu chì, aptomat có chức năng tự động ngắt mạch để bảo vệ an toàn cho hệ thống điện khi xảy ra sự cố ngắn mạch (chập điện) hoặc quá tải.
Cảm biến là thiết bị dùng để cảm nhận và biến đổi các đại lượng vật lí, hóa học (như ánh sáng, nhiệt độ) thành tín hiệu điện để mạch điện tử xử lý.
Để thiết kế một hệ thống đèn đường tự động bật sáng khi trời tối và tự động tắt khi trời sáng, ta phải sử dụng mô đun cảm biến độ ẩm.
a) Sai. Pin và ắc quy là nguồn điện (cung cấp điện), không phải phụ tải (tiêu thụ điện như bóng đèn, quạt).
b) Đúng.
c) Đúng.
d) Sai. Phải sử dụng mô đun cảm biến ánh sáng (quang trở) để nhận biết trời tối/sáng, không dùng cảm biến độ ẩm.
Về quy trình điều khiển và các bước trong thiết kế kĩ thuật, các nhận định sau đây là Đúng hay Sai?
Trong mạch điều khiển sử dụng mô đun cảm biến, rơ le (relay) đóng vai trò là một thiết bị đóng cắt nguồn điện cấp cho phụ tải.
Bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình thiết kế kĩ thuật là chế tạo ngay mô hình sản phẩm thật mà không cần xác định yêu cầu.
Bước "Thử nghiệm và đánh giá" giúp người thiết kế kiểm tra xem sản phẩm có hoạt động tốt và đáp ứng đúng các tiêu chí đặt ra ban đầu hay không.
Hồ sơ kĩ thuật (gồm bản vẽ, thuyết minh) là sản phẩm cuối cùng của quy trình thiết kế kĩ thuật dùng để chuyển giao cho xưởng sản xuất.
a) Đúng.
b) Sai. Bước đầu tiên phải là "Xác định vấn đề, yêu cầu sản phẩm cần giải quyết", sau đó mới phát triển giải pháp và thiết kế, thử nghiệm.
c) Đúng.
d) Đúng.
