Bộ 10 đề thi giữa kì 1 Ngữ Văn 8 Kết nối tri thức cấu trúc mới có đáp án - Đề 9

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

(Tóm tắt phần trước: Tất Thành là học sinh trường Quốc học Huế. Một hôm đang trong lớp học, Tất Thành nghe thấy ngoài đường tiếng dân chúng đang biểu tình đòi bỏ sưu, giảm thuế. Bất chấp sự cấm cản của thầy Hiệu trưởng, Tất Thành trốn ra ngoài đường để phiên dịch giúp đồng bào trước quan Tây).

Thành nói to bằng tiếng Pháp:

- Đồng bào tôi đòi bỏ sưu thuế, đòi có cơm ăn như dân Pháp đòi bánh mì. Tiến lên đồng bào ơi.

Đồng bào ào lên, hô lớn các yêu sách. Tên Đờ La-xuýt hạ lệnh đàn áp. Tiếng súng, tiếng dùi cui xả xuống những khối người thân mình trần trụi nghe lộp bộp như trận mưa đá.

Tất Thành lách người dưới làn dùi cui, họng súng chạy ra hướng gần bờ sông. Những người bị thương đang được dìu khiêng ra. Thành thấy một người máu chảy ướt đầm từ đầu xuống vai. Thành chưa kịp gọi thì anh đã khuỵu xuống. Thành chẳng kịp tính toán, cởi ngay tấm áo mặc bên trong của mình, xé từng mảnh lau máu cho nạn nhân. Một vết thương rách thịt trên góc trán bên trái dài quá đốt ngón tay. Anh băng bó cho nạn nhân. Thành gọi một người nữa khiêng nạn nhân vào nhà gần đấy. Bệnh nhân vừa mở mắt nhìn rồi nhắm nghiền ngay lại. Một nhóm người chạy đến:

- Cảm tạ quý cậu giàu lòng thương người!... Người làng chúng tôi đây mà. Đau khổ quá cậu ơi!

Thành trao người bị thương cho họ. Anh đi về phía trường Quốc học.

(Lược phần giữa: Vì tham gia hoạt động biểu tình, Tất Thành bị bọn Tây lùng bắt. Anh quyết định bỏ học và nung nấu ý định tìm đường đi xa. Được cha ủng hộ, Tất Thành được một người bạn của cha giúp đỡ xin cho vào dạy học ở trường Dục Thanh ở Phan Thiết để tìm cơ hội thực hiện chí lớn. Một chiều, thầy Thành đang một mình dạo bước trên bãi biển, bỗng gặp lại người từng được anh giúp đỡ lúc ở Huế).

- Thưa thầy giáo, tui là phu khuân vác bến cảng Nhà Rồng. Thỉnh thoảng đi một chuyến ra đây ăn nước mắm. Tôi nhìn thầy rất quen mà chưa nhớ ra được.

Hai người bước dọc bờ sông. Trăng rằm ửng lên màu hoa mướp. Dòng sông loáng loáng ánh bạc. Người phu thuyền thỉnh thoảng nhìn thầy Thành như để tìm kiếm nhớ lại một kỉ niệm xa xôi. Anh dè dặt hỏi:

- Thầy có ra Huế lần mô không?

- Tôi có học ở Huế.

- Rứa thì… - Người phu thuyền xoa xoa hai bàn tay - Thầy học ở Huế năm mô hề?

- Tôi ở Huế khá lâu. Tôi mới xa Huế cuối năm 1908 vô đây.

Người phu thuyền dừng bước, hai tay ôm chầm lấy cánh tay thầy giáo Thành:

- Thầy giáo ơi! Đúng là đây rồi! Tui đã không lầm. Thầy là người đã cứu tui lúc bị bọn lính Tây đánh dập đầu. - Anh vén tóc - Đây nì, viết sẹo ở góc trái ni, tôi quên răng được người học trò đã xé áo của mình băng bó cứu tôi… Đúng thầy là ân nhân của tui.

Thầy Thành đã nhớ ra người bị khủng bố trong cuộc xuống đường đấu tranh ở Huế hiện đang đi bên cạnh nhưng thầy vẫn giữ thái độ bình thản. Thầy nói:

- Gặp cảnh ấy, bất cứ ai còn nhớ đến nghĩa đồng bào thì đều xắn tay vào cùng chia sẻ. Cho nên, anh đừng coi việc đó là ân nhân của mình.

… - Tư Lê ni đã một lần đổ máu bên cầu Tràng Tiền, thầy là đấng cứu khổ cứu nạn tôi từ lúc đó.

(Sơn Tùng, Trích Cuộc chia li trên bến Nhà Rồng,  

NXB Kim Đồng, tr.67,68- 117,118)

I. PHẦN ĐỌC HIỂU

 Văn bản trên thuộc thể loại nào?

Xác định nhân vật chính của đoạn trích và cho biết nhân vật chính được khắc hoạ ở những phương diện nào? 

Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của những từ ngữ địa phương xuất hiện trong lời nói của nhân vật Tư Lê.

Trong đoạn trích, em nhận thấy nhân vật Tất Thành có những phẩm chất tốt đẹp gì?

Hành động giúp đỡ người bị thương không hề tính toán của Tất Thàn là cơ duyên của một tình bạn đẹp sau này giữa Tất Thành và Tư Lê. Vậy trong cuộc sống  ngày nay, em nên làm gì để có được tình bạn đẹp?

II. PHẦN VIẾT

Có ý kiến cho rằng: “Cuộc sống là một cuốn sách, và những chuyến đi là những trang viết đầy màu sắc.”

Em hãy kể lại chuyến tham quan một di tích lịch sử, văn hoá của quê hương, đất nước mình đã giúp cho cuốn sách cuộc đời em thêm những trang viết đầy màu sắc và chia sẻ một bài học ý nghĩa em đã rút ra cho bản thân mình từ chuyến đi đó.