Bộ 10 đề thi giữa kì 1 Ngữ Văn 8 Kết nối tri thức cấu trúc mới có đáp án - Đề 10
7 câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
CHỐN QUÊ
(Nguyễn Khuyến)
Mấy năm làm ruộng vẫn chân thua(1),
Chiêm(2) mất đằng chiêm, mùa(3) mất mùa.
Phần thuế quan Tây, phần trả nợ,
Nửa công(4) đứa ở, nửa thuê bò.
Sớm trưa dưa muối cho qua bữa,
Chợ búa trầu chè(5) chẳng dám mua.
Cần kiệm thế mà không khá nhỉ,
Bao giờ cho biết khỏi đường lo?
(Thơ Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, 2016)
Chú thích:
(1) Chân: thu nhận (theo nghĩa từ điển Hán Nôm)
Thua: thất bại, kém.
(2) Chiêm: vụ chiêm, khoảng gieo cấy ở miền Bắc (Việt Nam) vào đầu mùa lạnh, khô (tháng mười, tháng mười một) và thu hoạch vào đầu mùa nóng, mưa nhiều (tháng năm, tháng sáu).
(3) Mùa: vụ mùa, khoảng thời gian gieo cấy vào mùa mưa (tháng năm, tháng sáu), thu hoạch vào mùa khô (tháng mười, tháng mười một).
(4) Công: thù lao được trả bằng tiền hoặc của cải vật chất cho người lao động làm thuê.
(5) Trầu: Trầu không, dùng để nhai cùng với cau cho thơm miệng, đỏ môi.
Chè: lá chè hoặc chè khô, dùng để pha nước uống.
I. PHẦN ĐỌC HIỂU
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? Căn cứ vào những dấu hiệu nào mà em xác định như vậy (Chỉ ra hai dấu hiệu nhận biết)?
Chỉ ra và nêu tác dụng của nghệ thuật đối được sử dụng trong hai câu thơ sau:
Phần thuế quan Tây phần trả nợ,
Nửa công đứa ở nửa thuê bò.
Xác định đề tài của bài thơ. Em có nhận xét gì về đề tài mà nhà thơ lựa chọn?
Em hiểu ý nghĩa của hai câu thơ sau như thế nào?
Sớm trưa dưa muối cho qua bữa,
Chợ búa trầu chè chẳng dám mua.
Viết đoạn văn khoảng 6-8 câu trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn của thi nhân thể hiện trong bài thơ.
II. PHẦN VIẾT
Viết bài văn phân tích bài thơ “Bánh trôi nước” của nữ sĩ Hồ Xuân Hương.
BÁNH TRÔI NƯỚC
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
Chú thích:
- Nữ sĩ Hồ Xuân Hương sinh năm 1772, mất năm 1822, quê gốc ở Nghệ An, sinh trưởng ở Thăng Long. Bà được mệnh danh là Bà chúa thơ Nôm và là hiện tượng rất độc đáo trong văn học Trung đại. Bà để lại cho đời khoảng trên 50 bài thơ cả chữ Hán và chữ Nôm. Nổi bật trong sáng tác thơ của Hồ Xuân Hương là tiếng nói thương cảm đối với người phụ nữ, là sự khẳng định, đề cao vẻ đẹp và khát vọng của họ.
- Bài thơ “Bánh trôi nước” là một trong số các tác phẩm trong đề tài viết về người phụ nữ trong xã hội phong kiến. (Bánh trôi nước là loại bánh được làm bằng bột nếp, có màu trắng, hình tròn, bên trong có nhân được làm bằng đường phên màu đỏ. Bánh “rắn” hay “nát” phụ thuộc vào kinh nghiệm của người làm bánh. Khi luộc bánh, người ta đun nước sôi và thả bánh vào, lúc bánh chưa chín thì chìm, khi bánh chín sẽ nổi...)