Bài tập Thu thập dữ liệu lớp 8(có lời giải)
28 câu hỏi
Chọn đáp án đúng. Trong các hình thức thu thập dữ liệu sau đây, đâu là hình thức thu thập dữ liệu trực tiếp?
Tìm tài liệu có sẵn trên Internet;
Quan sát;
Tìm thông tin từ trong sách, báo;
Tin tức từ TV.
Đáp án đúng là: B
Quan sát là hình thức thu thập dữ liệu trực tiếp.
Chọn đáp án đúng. Trong các hình thức thu thập dữ liệu sau đây, đâu là hình thức thu thập dữ liệu gián tiếp?
Phỏng vấn các bạn trong lớp;
Phát phiếu khảo sát;
Tra cứu trên Internet;
Làm thí nghiệm.
Đáp án đúng là: C
Tra cứu trên Internet là hình thức thu thập dữ liệu gián tiếp.
Nhà bạn Mai mở tiệm kem, bạn ấy đã lập bảng tìm hiểu các khách hàng trong sáng chủ nhật và thu được kết quả như sau:
Loại kem | Số lượng bán |
Dâu | 10 |
Vani | 5 |
Sầu riêng | 6 |
Xoài | 14 |
Từ bảng trên của bạn Mai, em hãy cho biết Mai đang điều tra về vấn đề gì?
Loại kem nhà Mai được khách hàng yêu thích;
Người ăn kem nhiều nhất;
Số loại kem của nhà Mai không có;
Khách hàng thân thiết.
Đáp án đúng là: A
Ta xét từng vấn đề trên:
+ Loại kem nhà Mai được khách hàng yêu thích nhất là Xoài vì đã bán 14.
+ Người ăn kem nhiều nhất là không có dữ liệu.
+ Số loại kem của nhà Mai không có là không có dữ liệu.
+ Khách hàng thân thiết là không có dữ liệu.
Vậy Mai đang điều tra về vấn đề “Loại kem nhà Mai được khách hàng yêu thích”.
Một giáo viên dạy thể dục đã yêu cầu học sinh của mình thực hiện nhảy xa 3 bước và ghi lại thành tích nhảy (đơn vị là mét) của mỗi học sinh. Giáo viên đã thực hiện thu thập dữ liệu bằng cách nào?
Quan sát;
Làm thí nghiệm;
Lập phiếu hỏi hoặc phỏng vấn;
Thu thập từ nguồn có sẵn.
Đáp án đúng là: B
Giáo viên thu thập dữ liệu bằng cách làm thí nghiệm.
Minh muốn tìm hiểu về thời gian đọc sách của các bạn trong lớp. Minh nên hỏi câu hỏi nào dưới đây để thực hiện thu thập dữ liệu?
Bạn thường đến đâu để đọc sách?;
Thời gian dành cho đọc sách mỗi ngày của bạn là bao lâu?;
Bạn thường đọc thể loại sách gì?;
Nơi bạn thường tới để mua sách địa chỉ ở đâu?.
Đáp án đúng là: B
Để thực hiện thu thập dữ liệu về thời gian đọc sách của các bạn trong lớp nên hỏi câu hỏi: “Thời gian dành cho đọc sách mỗi ngày của bạn là bao lâu?”.
Nhóm của Minh thực hiện khảo sát về loại cây ăn quả mà gia đình của mỗi bạn trong lớp đang trồng ở vườn nhà. Nhóm của Minh đã thực hiện thu thập dữ liệu bằng cách nào?
Làm thí nghiệm;
Quan sát;
Thu thập từ nguồn có sẵn;
Lập phiếu hỏi hoặc phỏng vấn.
Đáp án đúng là: D
Nhóm của Minh thu thập dữ liệu bằng cách lập phiếu hỏi hoặc phỏng vấn.
Bạn Bảo Hân xin cô giáo dạy môn Toán kết quả điểm của lớp để vẽ biểu đồ thể hiện tỉ lệ phần trăm các điểm loại dưới trung bình, trung bình, khá và giỏi. Bạn Bảo Hân đã thực hiện thu thập dữ liệu bằng cách nào?
Làm thí nghiệm;
Quan sát;
Thu thập từ nguồn có sẵn;
Lập phiếu hỏi hoặc phỏng vấn.
Đáp án đúng là: C
Bạn Bảo Hân thu thập dữ liệu bằng cách thu thập từ nguồn có sẵn.
Bạn Linh đếm số bạn giơ tay phát biểu trong tiết học Toán của cô Mai. Bạn Linh đã thực hiệnthu thập dữ liệu bằng cách nào?
Quan sát;
Làm thí nghiệm;
Lập phiếu hỏi hoặc phỏng vấn;
Thu thập từ nguồn có sẵn.
Đáp án đúng là: A
Bạn Linh thu thập dữ liệu bằng cách quan sát các bạn giơ tay.
Chọn đáp án sai.
Bạn Linh thu thập dữ liệu về tổng số huy chương vàng mà Việt Nam đạt được tại SEA Games 31 trên trang Wikipedia, bạn Linh đã sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp;
Anh Hoàng đếm số người mặc áo màu vàng trong trong lớp, anh Hoàng đã sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp;
Chị My phát phiếu khảo sát cho các đồng nghiệp tại công ty về số lượng xe máy có trong nhà của mỗi người; chị My đã sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp;
Nhóm A làm thí nghiệm vật lý chuyển động của bánh xe trên máng nghiêng trong thời gian 3 giây và đo quãng đường bánh xe đi được, nhóm A đã sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Đáp án đúng là: A
Bạn Linh tra cứu về tổng số huy chương vàng mà Việt Nam đạt được tại SEA Games 31 từ tài liệu có sẵn trên mạng Internet là trang Wikipedia, đây là phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp.
Trường hợp nào dưới đây sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp?i.
Khảo sát về mức độ yêu thích môn Toán của các bạn trong lớp thông qua bảng hỏi;
Phỏng vấn mức độ hài lòng của khách hàng sau khi sử dụng dịch vụ;
Tìm kiếm thông tin về số các hành tinh trong vũ trụ qua website của cơ quan hàng không vũ trụ (NASA);
Cân và ghi lại cân nặng của 50 con cá trong hồ để kiểm tra hiệu quả của loại thức ăn mới.
Đáp án đúng là: C
Ta xét từng trường hợp trên:
+ Khảo sát về mức độ yêu thích môn Toán của các bạn trong lớp thông qua bảng hỏi. Việc thu thập dữ liệu này là không sẵn có phải thông qua bảng hỏi. Do đó, đây là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
+ Phỏng vấn mức độ hài lòng của khách hàng sau khi sử dụng dịch vụ.
Việc thu thập dữ liệu này là không sẵn có phải thông qua phỏng vấn. Do đó, đây là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
+ Tìm kiếm thông tin về số các hành tinh trong vũ trụ qua website của cơ quan hàng không vũ trụ (NASA).
Việc thu thập dữ liệu này là từ nguồn sẵn có (thông tin trên website). Do đó, đây là phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp.
+ Cân và ghi lại cân nặng của 50 con cá trong hồ để kiểm tra hiệu quả của loại thức ăn mới.
Việc thu thập dữ liệu này là không sẵn có phải thông qua cân đo và ghi chép. Do đó, đây là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Chọn đáp án sai.
Bác Tài tìm kiếm số đội bóng đã từng vô địch AFF Cup, bác Tú đã sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp.
Trưởng thôn đến từng nhà trong xóm để thống kê mỗi nhà nuôi bao nhiêu con chó, trưởng thôn đã sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Hòa thu thập những trích dẫn hay về cuộc sống từ trong các top 10 cuốn sách đáng đọc nhất mọi thời đại, Hòa đã sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Chủ tịch công ty yêu cầu mọi người điền vào khảo sát món quà mong muốn được nhận từ công ty vào các dịp Lễ, Tết, chủ tịch đã sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp.
Đáp án đúng là: D
Chủ tịch công ty yêu cầu mọi người điền vào khảo sát, đây là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Chọn phương án sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp.
Thu thập dữ liệu về quán trà chanh trên phố Hai Bà Trưng;
Thu thập dữ liệu số lần giơ tay phát biểu của các bạn học sinh trong các giờ học;
Mỗi buổi sáng, bạn Châu Anh đo chiều cao của một cây để theo dõi mức độ tăng trưởng của nó;
Những nước có số lần vô địch bóng đá trong các kì World Cup từ 2 lần trở lên.
Đáp án đúng là: D
Để thu thập dữ liệu về những nước có số lần vô địch bóng đá trong các kì World Cup từ 2 lần trở lên, ta truy cập vào trang web Wikipedia và tìm kiếm “Kỷ lục và thống kê Giải vô địch bóng đá thế giới” để thu thập.
Chọn phương án sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp?
Số lần xuất hiện số 1 trong dãy số tự nhiên từ 1 đến 30;
Thu thập dữ liệu về số đội bóng tham dự EURO 2020;
Diệu Hân tìm kiếm thông tin các nước có chỉ số BMI trung bình của người trưởng thành cao nhất thế giới trên Internet;
Xuân tìm top những quốc gia có sản lượng xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới.
Đáp án đúng là: A
Để thu thập được số lần xuất hiện số 1 trong dãy số tự nhiên từ 1 đến 30, ta thực hiện đếm các số 1 có trong dãy.
Việc thu thập dữ liệu từ những nguồn có sẵn như sách, báo, mạng Internet được gọi là phương pháp gì?
Thu thập dữ liệu trực tiếp.
Thu thập dữ liệu gián tiếp.
Quan sát và làm thí nghiệm.
Phỏng vấn và lập bảng hỏi.
Đáp án đúng là: B
Thu thập dữ liệu từ những nguồn có sẵn như sách, báo, mạng Internet là phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp.
Trong các phương pháp sau đây, phương pháp nào không phải là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp?
Quan sát hành vi của đàn chim trong tự nhiên.
Phỏng vấn các bạn trong lớp về môn học yêu thích.
Lấy số liệu dân số từ website của Tổng cục Thống kê.
Làm thí nghiệm hóa học và ghi lại nhiệt độ của dung dịch.
Đáp án đúng là: C
Việc lấy số liệu từ website có sẵn là phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp. Các phương pháp quan sát, phỏng vấn, làm thí nghiệm đều là hình thức thu thập dữ liệu trực tiếp.
Để đưa ra các kết luận hợp lí, dữ liệu thu thập được phải đảm bảo tính chất nào sau đây đối với toàn bộ đối tượng đang được quan tâm?
Tính ngẫu nhiên tuyệt đối.
Tính phức tạp.
Tính đại diện.
Tính cá nhân hóa.
Đáp án đúng là: C
Để có thể đưa ra các kết luận hợp lí, dữ liệu thu thập được phải đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ đối tượng đang được quan tâm.
Bạn An muốn biết thời gian trung bình các bạn trong lớp dành để làm bài tập về nhà. An đã lập một bảng hỏi và phát cho tất cả các bạn trong lớp điền vào. Hành động của An thuộc loại thu thập dữ liệu nào?
Thu thập dữ liệu trực tiếp.
Thu thập dữ liệu qua Internet.
Thu thập dữ liệu gián tiếp.
Thu thập dữ liệu từ sách báo.
Đáp án đúng là: A
Việc lập bảng hỏi và phát trực tiếp cho người cần khảo sát để lấy thông tin là một hình thức của phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Thầy giáo dạy Thể dục đo và ghi lại thời gian chạy cự li 1000 mét của các bạn học sinh khối 8. Việc làm của thầy giáo là phương pháp thu thập dữ liệu nào?
Thu thập dữ liệu gián tiếp.
Thu thập dữ liệu trực tiếp.
Thu thập dữ liệu từ mạng Internet.
Thu thập dữ liệu từ sổ sách cũ.
Đáp án đúng là: B
Hành động tự mình thực hiện phép đo, bấm giờ và ghi lại kết quả ngay tại thời điểm đó là việc thu thập dữ liệu thông qua quan sát và thực hành, đây là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Một học sinh muốn nghiên cứu về thói quen đọc sách của học sinh khối 8 trong trường. Xét tính đúng/sai của các khẳng định sau:
Việc lên thư viện trường và xin thủ thư số liệu thống kê số lần mượn sách của năm ngoái là một trong những phương pháp thu thập dữ liệu.
Bạn học sinh này muốn trực tiếp thu thập dữ liệu nên đã phát phiếu khảo sát cho các bạn học sinh điền thông tin, đây là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Nếu học sinh này chỉ phát phiếu khảo sát cho 5 bạn học sinh giỏi nhất lớp mình, dữ liệu thu được sẽ đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ khối 8.
Sau khi khảo sát, kết quả thu được là dữ liệu định tính.
Đáp án: a) Đúng. b) Đúng. c) Sai. d) Sai.
a) Đúng. Lấy số liệu có sẵn từ sổ sách của thủ thư là một trong những phương pháp thu thập dữ liệu, đó là phương pháp gián tiếp.
b) Đúng. Phát phiếu khảo sát là cách lấy dữ liệu trực tiếp từ đối tượng.
c) Sai. Chỉ khảo sát 5 học sinh giỏi của một lớp không thể đại diện cho thói quen của cả khối 8 gồm nhiều đối tượng học lực và sở thích khác nhau. Dữ liệu này thiếu tính đại diện.
d) Sai. Kết quả thu được là số liệu về số lần mượn sách trong năm ngoái nên là dữ liệu định lượng.
Một câu lạc bộ Sinh học đang nghiên cứu sự phát triển chiều cao của một giống cây đậu mới trong 2 tuần. Xét tính đúng/sai của các khẳng định sau:
Câu lạc bộ tìm kiếm trên mạng Internet để biết chiều cao của giống cây đậu này, lấy dữ liệu làm tham khảo, là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Sau khi có dữ liệu tham khảo, câu lạc bộ đã tự tay trồng cây, đo chiều cao mỗi ngày và ghi lại là phương pháp thu thập trực tiếp.
Một bạn trong câu lạc bộ đưa ra ý kiến nếu chỉ đo chiều cao của những cây được bón thêm phân hóa học và bỏ qua những cây trồng tự nhiên, dữ liệu thu được sẽ mất tính đại diện cho toàn bộ sự phát triển của giống cây đậu này ở điều kiện bình thường.
Câu lạc bộ quyết định thu thập dữ liệu ngẫu nhiên trên cả hai nhóm cây (có bón phân và để tự nhiên) để dữ liệu phản ánh toàn diện và chính xác hơn về đặc tính sinh trưởng của giống cây.
Đáp án: a) Sai. b) Đúng. c) Đúng. d) Đúng.
a) Sai. Lấy dữ liệu từ Internet là nguồn có sẵn, nên là thu thập gián tiếp.
b) Đúng. Đo đạc thực tế là thu thập trực tiếp qua thí nghiệm và quan sát.
c) Đúng. Chỉ chọn đo những cây có điều kiện chăm sóc đặc biệt (bón phân) sẽ làm lệch kết quả, không phản ánh đúng sự phát triển tự nhiên chung của giống cây, do đó dữ liệu không có tính đại diện.
d) Đúng. Khi nhận thức được vấn đề về tính đại diện của mẫu, việc thu thập dữ liệu bao quát, lấy ngẫu nhiên và đầy đủ trên nhiều nhóm đối tượng khác nhau sẽ triệt tiêu sự sai lệch, giúp kết quả thống kê mang tính đại diện cao nhất.
Một người quản lí cửa hàng muốn khảo sát mức độ hài lòng của khách hàng đối với một sản phẩm mới ra mắt. Xét tính đúng/sai của các khẳng định sau:
Việc người quản lí trực tiếp đứng tại quầy và phỏng vấn khách hàng mua sản phẩm là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Việc phỏng vấn khách hàng mất khá nhiều thời gian, người quản lí đã quyết định lập bảng hỏi in sẵn trên giấy và đưa cho mỗi khách hàng đến cửa hàng để điền tại chỗ. Đây là một phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp.
Khi áp dụng phương pháp thu thập dữ liệu ngay tại quầy thu ngân cho những khách hàng vừa chốt đơn mua, bộ dữ liệu thu được sẽ đảm bảo tính đại diện cao và phản ánh chính xác mức độ hài lòng thực tế về công năng sản phẩm.
Để tránh mất thời gian bán sản phẩm trực tiếp tại quầy, người quản lí quyết định thay đổi chiến thuật bằng cách để bộ phận chăm sóc khách hàng online gọi điện thoại ngẫu nhiên cho những khách hàng đã mua sản phẩm sau một tuần họ sử dụng để lấy ý kiến. Dù không gặp mặt, nhưng đây là phương pháp thu thập dữ liệu có mức độ tin cậy cao hơn.
Đáp án: a) Đúng. b) Sai. c) Sai. d) Đúng.
a) Đúng. Phỏng vấn trực tiếp đối tượng là thu thập trực tiếp.
b) Sai. Lập bảng hỏi khảo sát là một phương pháp thu thập trực tiếp.
c) Sai. Dữ liệu thu được thiếu tính đại diện. Khách hàng vừa mới mua xong tại quầy chưa hề sử dụng sản phẩm trong môi trường thực tế nên chưa thể đánh giá độ hài lòng. Ngoài ra, khảo sát ở quầy thanh toán bỏ sót hoàn toàn tệp khách hàng không hài lòng nên không mua.
d) Đúng. Dữ liệu lấy sau 1 tuần sử dụng tuy chưa thực sự đảm bảo tính đại diện nhưng đã mang lại độ tin cậy cao hơn.
Nam được giao bài tập báo cáo về diện tích của tất cả các tỉnh thành phố thuộc đồng bằng Bắc Bộ. Xét tính đúng/sai của các khẳng định sau về quá trình Nam thực hiện báo cáo:
Để có số liệu diện tích, việc Nam truy cập vào trang web của Tổng cục Thống kê hoặc đọc Niên giám thống kê để tra cứu là phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp, và đây là phương pháp hợp lí nhất trong trường hợp này.
Dựa vào phương pháp thu thập ở ý a, Nam có thể hoàn thành báo cáo nhanh hơn bằng cách chỉ tra cứu ngẫu nhiên diện tích của 3 tỉnh thành, sau đó nhân tỉ lệ lên để ước lượng tổng diện tích. Cách làm này vẫn đáp ứng đúng yêu cầu của đề bài.
Tập hợp các con số biểu diễn diện tích (đơn vị km2) mà Nam thu thập được phân loại là dữ liệu là số (số liệu).
Nếu Nam dựa vào đó để lập ra một danh sách xếp hạng các tỉnh từ diện tích lớn nhất đến nhỏ nhất (ví dụ: Hạng 1, Hạng 2, Hạng 3...), thì danh sách thứ hạng này được gọi là dữ liệu không là số và không thể sắp thứ tự.
Đáp án: a) Đúng. b) Sai. c) Đúng. d) Sai.
a) Đúng. Vì Nam lấy lại dữ liệu đã được các cơ quan chức năng đo đạc và công bố sẵn (không tự mình trực tiếp đi đo), nên đây là phương pháp gián tiếp. Đối với quy mô diện tích tỉnh/thành phố, đây là cách duy nhất khả thi.
b) Sai. Đề bài yêu cầu báo cáo chi tiết về diện tích của “tất cả các tỉnh thành phố”. Việc lấy mẫu 3 tỉnh để ước lượng sẽ làm mất đi dữ liệu cụ thể của các tỉnh còn lại, tạo ra thiên kiến lớn và không hoàn thành đúng mục tiêu báo cáo.
c) Đúng. Các giá trị diện tích là các con số thực thể hiện kích thước, do đó chúng được phân loại là dữ liệu là số (số liệu).
d) Sai. Danh sách thứ hạng (Hạng 1, Hạng 2, Hạng 3...) quả thực là dữ liệu không là số. Tuy nhiên, nhận định này sai ở vế sau vì thứ hạng là loại dữ liệu không là số có thể sắp thứ tự (từ cao xuống thấp hoặc ngược lại).
Giáo viên chủ nhiệm muốn đánh giá tình trạng thị lực của học sinh trong lớp. Xét tính đúng/sai của các khẳng định sau:
Để có số liệu nhanh chóng, giáo viên đến phòng y tế nhà trường xin trích xuất kết quả đo mắt từ hồ sơ khám sức khỏe định kì. Việc giáo viên tự mình đi lấy hồ sơ này được gọi là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Nhận ra hồ sơ này có thể đã lỗi thời, giáo viên quyết định tự thiết kế một phiếu khảo sát và phát cho học sinh để các em tự điền tình trạng mắt hiện tại. Bước tự thu thập này là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Giáo viên thu về danh sách phân loại tình trạng mắt của học sinh gồm các mức: “Mắt tốt”, “Cận thị”, “Viễn thị”, “Loạn thị”. Tập hợp các câu trả lời này được phân loại là dữ liệu là số (số liệu).
Nếu giáo viên chỉ phát phiếu khảo sát này cho những học sinh đang ngồi ở hai dãy bàn cuối lớp (vì lo ngại các em nhìn bảng mờ), thì kết quả thu được sẽ không mang tính đại diện cho tình trạng thị lực của toàn bộ lớp học.
Đáp án: a) Sai. b) Đúng. c) Sai. d) Đúng.
a) Sai. Dù giáo viên “tự mình đi lấy”, nhưng dữ liệu đó đã được nhân viên y tế đo đạc và ghi chép từ trước. Việc lấy dữ liệu từ một nguồn có sẵn (hồ sơ, sổ sách, Internet) được gọi là phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp.
b) Đúng. Khi giáo viên tự thiết kế công cụ và trực tiếp thu thập thông tin mới từ đối tượng (phát phiếu khảo sát cho học sinh), đó là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
c) Sai. Dữ liệu gồm các danh mục “Mắt tốt”, “Cận thị”, “Viễn thị”... biểu diễn bằng chữ/đặc điểm, không phải là những con số thể hiện đại lượng hay kích thước. Do đó, đây là loại dữ liệu không là số (dữ liệu định tính).
d) Đúng. Việc chỉ chọn khảo sát nhóm học sinh ngồi bàn cuối sẽ bỏ sót hoàn toàn tình trạng của học sinh bàn đầu, làm cho mẫu khảo sát bị lệch và mất đi tính đại diện cho cả lớp.
Một học sinh chuẩn bị làm bài thuyết trình khoa học về sự sinh trưởng của một loại cây và đã thực hiện các hành động sau để lấy số liệu:
(1) Lập bảng hỏi và phát cho 30 người dân trong xóm;
(2) Lên thư viện mượn 2 cuốn sách bách khoa toàn thư;
(3) Tìm kiếm thông tin trên 3 trang web khác nhau;
(4) Tự tay trồng 5 chậu cây để quan sát trong 1 tuần;
(5) Phỏng vấn trực tiếp một chuyên gia nông nghiệp.
Hỏi học sinh này đã sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp trong bao nhiêu hành động?
Đáp án: 3.
Các hành động là thu thập dữ liệu trực tiếp gồm: (1) Lập bảng hỏi khảo sát, (4) Tự làm thí nghiệm (trồng cây) và quan sát, (5) Phỏng vấn.
Các hành động (2) đọc sách, (3) tìm trên web là phương pháp gián tiếp.
Vậy có 3 hành động thuộc phương pháp trực tiếp.
Một trường THCS muốn thu thập dữ liệu bằng bảng hỏi để khảo sát mức độ hài lòng về cơ sở vật chất. Số học sinh của các khối 6, 7, 8, 9 lần lượt là 300, 250, 200 và 150 học sinh. Để dữ liệu đảm bảo tính đại diện cao nhất, ban tổ chức quy định số học sinh được chọn từ mỗi khối phải tỉ lệ thuận với tổng số học sinh của khối đó. Đồng thời, do giới hạn về ngân sách in ấn, trường chỉ có thể khảo sát tối đa 130 học sinh. Tuy nhiên, để kết quả của khối ít học sinh nhất có đủ độ tin cậy, khối 9 bắt buộc phải có ít nhất 20 học sinh được tham gia khảo sát. Hỏi nhà trường phải phát ra chính xác tổng cộng bao nhiêu phiếu khảo sát để thỏa mãn tất cả các điều kiện trên?
Đáp án: 126.
Gọi số học sinh được chọn để phát phiếu khảo sát của các khối 6, 7, 8, 9 lần lượt là a, b, c, d (với a, b, c, d là các số tự nhiên lớn hơn 0).
Để dữ liệu có tính đại diện tỉ lệ thuận với dân số từng khối, ta có dãy tỉ số:
\(\frac{a}{{300}} = \frac{b}{{250}} = \frac{c}{{200}} = \frac{d}{{150}}\) hay \(\frac{a}{6} = \frac{b}{5} = \frac{c}{4} = \frac{d}{3}\).
Đặt \(\frac{a}{6} = \frac{b}{5} = \frac{c}{4} = \frac{d}{3} = k\) (với k là một số tự nhiên, k > 0).
Suy ra: a = 6k; b = 5k; c = 4k; d = 3k.
Tổng số phiếu khảo sát cần phát ra là:
a + b + c + d = 6k + 5k + 4k + 3k = 18k.
Bây giờ ta xét các điều kiện bắt buộc của đề bài:
⦁ Điều kiện 1: Khối 9 (ít nhất) phải có từ 20 học sinh trở lên.
Suy ra: d ≥ 20 hay 3k ≥ 20.
Nếu k = 6 thì d = 18 < 20 (loại).
Nếu k = 7 thì d = 21 (thỏa mãn).
Vậy k nhận các giá trị từ 7 trở lên (k = 7, 8, 9...).
⦁ Điều kiện 2: Tổng số phiếu tối đa không vượt quá 130.
Suy ra: 18k ≤ 130.
Nếu k = 7 thì 18k = 126 < 130 (thỏa mãn).
Nếu k = 8 thì 18k = 144 > 130 (loại).
Vậy k nhận các giá trị từ 7 trở xuống (k = 7, 6, 5...).
Kết hợp cả hai điều kiện trên (6,67 ≤ k ≤ 7,22), giá trị số tự nhiên duy nhất thỏa mãn là k = 7.
Vậy tổng số phiếu khảo sát chính xác nhà trường cần phát ra là: 18 ∙ 7 = 126 (phiếu).
Để đánh giá chất lượng bữa ăn bán trú, nhà trường cần khảo sát ý kiến học sinh. Khối 8 có 300 học sinh và Khối 9 có 200 học sinh. Để dữ liệu thu thập được có tính đại diện theo đúng tỉ lệ số lượng học sinh của mỗi khối, nhà trường quyết định chọn ngẫu nhiên tổng cộng 50 học sinh từ hai khối này để phỏng vấn. Hỏi nhà trường cần chọn bao nhiêu học sinh thuộc Khối 8 để tham gia phỏng vấn?
Đáp án: 30.
Tổng số học sinh của hai khối là: 300 + 200 = 500 (học sinh).
Tỉ lệ học sinh Khối 8 trong tổng số học sinh hai khối là: \(\frac{{300}}{{500}} = \frac{3}{5}\).
Để đảm bảo tính đại diện tỉ lệ thuận, số học sinh khối 8 cần chọn khảo sát là:
\(\frac{3}{5} \cdot 50 = 30\) (học sinh).
Một nhóm nghiên cứu muốn thu thập dữ liệu về thời gian tự học ở nhà của học sinh tại 5 trường THCS trên địa bàn quận. Nhóm dự định chọn ngẫu nhiên mỗi trường một số lượng học sinh như nhau, tổng cộng là 150 học sinh tham gia khảo sát. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu đã bỏ sót hoàn toàn 2 trường và chỉ khảo sát đúng số lượng chỉ tiêu của 3 trường còn lại. Hỏi có bao nhiêu học sinh đã không được khảo sát theo kế hoạch ban đầu?
Đáp án: 60.
Theo kế hoạch, số lượng học sinh cần khảo sát ở mỗi trường để đảm bảo tính đại diện là: \(\frac{{150}}{5} = 30\) (học sinh).
Nhóm nghiên cứu bỏ sót 2 trường, do đó số lượng học sinh không được khảo sát theo kế hoạch là: 30 ∙ 2 = 60 (học sinh).
Một cuộc khảo sát trực tuyến qua bảng hỏi được tiến hành nhằm đánh giá mức độ hài lòng của khách hàng về một dòng sản phẩm điện thoại, thu thập được tổng cộng 500 phiếu trả lời. Khi kiểm tra để đảm bảo tính hợp lí và tính đại diện của dữ liệu trước khi phân tích, người quản lí phát hiện ra có 15 phiếu bị trùng lặp (do một người đã dùng sản phẩm gửi nhiều lần) và 85 phiếu do những người chưa từng sử dụng sản phẩm điền vào. Hỏi sau khi loại bỏ các dữ liệu không hợp lệ này, còn lại bao nhiêu phiếu khảo sát hợp lệ để sử dụng cho việc phân tích dữ liệu?
Đáp án: 401.
Tổng số phiếu thu thập được ban đầu là 500 phiếu.
Có 15 phiếu bị trùng lặp do một người gửi nhiều lần. Trong thống kê, mỗi đối tượng khảo sát chỉ được cung cấp dữ liệu một lần để kết quả không bị thiên lệch. Do đó, 15 phiếu này là dữ liệu không hợp lệ và phải loại bỏ 14 phiếu, giữ lại 1 phiếu.
Có 85 phiếu do những người chưa từng sử dụng sản phẩm điền vào. Đối tượng cần quan tâm của cuộc khảo sát là “khách hàng về một dòng sản phẩm”, nên những người chưa từng dùng sản phẩm sẽ không thể đưa ra đánh giá chính xác, dữ liệu từ họ hoàn toàn không có tính đại diện. Do đó, 85 phiếu này cũng phải loại bỏ.
Tổng số phiếu không hợp lệ cần loại bỏ khỏi bộ dữ liệu là: 85 + 14 = 99 (phiếu).
Số phiếu khảo sát còn lại đạt tiêu chuẩn và đảm bảo tính đại diện để đưa vào phân tích là: 500 – 99 = 401 (phiếu).







