2 bài tập Đặt ẩn phụ đưa về phương pháp thế (có lời giải)
Đề thi

2 bài tập Đặt ẩn phụ đưa về phương pháp thế (có lời giải)

A
Admin
ToánLớp 962 lượt thi
2 câu hỏi
1.Tự luận
• 1 điểm

Giải hệ phương trình

a)  \(\left\{ \begin{array}{l}\frac{1}{x} - \frac{1}{y} = 1\\\frac{3}{x} + \frac{4}{y} = 5\end{array} \right.\)                       

b) \[\left\{ \begin{array}{l}\frac{1}{{x - 2}} + \frac{1}{{y - 1}} = 2\\\frac{2}{{x - 2}} - \frac{3}{{y - 1}} = 1\end{array} \right.\]                   

c)\(\left\{ \begin{array}{l}3{x^2} + {y^2} = 5\\{x^2} - 3{y^2} = 1\end{array} \right.\)           

Xem đáp án

a) Điều kiện \(x \ne 0,\,y \ne 0\)

Đặt \(X = \frac{1}{x},\,Y = \frac{1}{y}\) ta có hệ \(\left\{ \begin{array}{l}X - Y = 1\\3X + 4Y = 5\end{array} \right.\)

Thay \(X = 1 + Y\) vào phương trình thứ hai

\(\begin{array}{l}3(1 + Y)\, + \,4Y = 5\\Y = \frac{2}{7}\end{array}\)

khi đó \(X = 1 + \frac{2}{7} = \frac{9}{7}\)

Trở lại ẩn \(x,\,y\) của hệ: \(X = \frac{9}{7} = \frac{1}{x}\,hay\,x = \frac{7}{9}\)

\(\begin{array}{l}Y = \frac{2}{7} = \frac{1}{y}\\y = \frac{7}{2}\end{array}\)

Vậy hệ có nghiệm \(\left( {\frac{7}{9};\,\frac{7}{2}} \right)\)

 

c) Đặt \(X = {x^2},\,Y = {y^2}\) (Điều kiện \(X \ge 0,\,Y \ge 0\))

Ta có hệ \(\left\{ \begin{array}{l}3X + Y = 5\\X - 3Y = 1\end{array} \right.\) Giải hệ bằng phương pháp thay thế ta được:

\(\begin{array}{l}\left\{ \begin{array}{l}X = \frac{8}{5}\\Y = \frac{1}{5}\end{array} \right.\\\left\{ \begin{array}{l}{x^2} = \frac{8}{5}\\{y^2} = \frac{1}{5}\end{array} \right.\end{array}\)

\(\left\{ \begin{array}{l}x =  \pm \sqrt {\frac{8}{5}}  =  \pm \frac{{2\sqrt {10} }}{5}\\y =  \pm \frac{1}{{\sqrt 5 }} =  \pm \frac{{\sqrt 5 }}{5}\end{array} \right.\)

Vậy hệ có 4 nghiệm:

\(\left( {\frac{{2\sqrt {10} }}{5};\,\frac{{\sqrt 5 }}{5}} \right);\,\left( {\frac{{2\sqrt {10} }}{5};\, - \frac{{\sqrt 5 }}{5}} \right);\,\left( { - \frac{{2\sqrt {10} }}{5};\frac{{\sqrt 5 }}{5}} \right);\,\left( { - \frac{{2\sqrt {10} }}{5};\, - \frac{{\sqrt 5 }}{5}} \right)\)

b) Điều kiện \(x \ne 2,\,y \ne 1\) . Đặt \(X = \frac{1}{{x - 2}},\,Y = \frac{1}{{y - 1}}\)

Ta có hệ \(\left\{ \begin{array}{l}X + Y = 2\\2X - 3Y = 1\end{array} \right.\) Giải ra ta được \(\left\{ \begin{array}{l}X = \frac{7}{5}\\Y = \frac{3}{5}\end{array} \right.\)

Khi đó

 \(\begin{array}{l}\left\{ \begin{array}{l}\frac{1}{{x - 2}} = \frac{7}{5}\\\frac{1}{{y - 1}} = \frac{3}{5}\end{array} \right.\\\end{array}\)

\(\left\{ \begin{array}{l}x - 2 = \frac{5}{7}\\y - 1 = \frac{5}{3}\end{array} \right.\)

\(\left\{ \begin{array}{l}x = \frac{{19}}{7}\\y = \frac{8}{3}\end{array} \right.\)

Vậy hệ có nghiệm \(\left( {\frac{{19}}{7},\,\frac{8}{3}} \right)\)

2.Tự luận
• 1 điểm

Giải hệ phương trình

\(\) a) \(\left\{ \begin{array}{l}\sqrt {\frac{{1 - x}}{{2y + 1}}} + \sqrt {\frac{{2y + 1}}{{1 - x}}} = 2\\x - y = 1\end{array} \right.\)                         b)\(\left\{ \begin{array}{l}\left| {x - y} \right| = \left| {2y - 1} \right|\\y + 1 = 2x\end{array} \right.\)

Xem đáp án

a) Nhận xét: \(\sqrt {\frac{{1 - x}}{{2y + 1}}} .\sqrt {\frac{{2y + 1}}{{1 - x}}} = 2\)

Đặt \(t = \sqrt {\frac{{1 - x}}{{2y + 1}}} \) \((t > 0)\) thì \(\sqrt {\frac{{2y + 1}}{{1 - x}}} = \frac{1}{t}\)

Phương trình thứ nhất của hệ trở thành:

\(t + \frac{1}{t} = 2\) hay \({(t - 1)^2} = 0\) nên \(t = 1\)

Khi đó \(\sqrt {\frac{{1 - x}}{{2y + 1}}} = 1\) nên \(1 - x = 2y + 1\) hay \(x = - 2y\)

Thay \(x = - 2y\) vào phương trình thứ hai của hệ ta được:

\( - 3y = 1\) hay \(y = - \frac{1}{3}\),  khi đó \(x = \frac{2}{3}\)

Vậy hệ có nghiệm \(\left( {\frac{2}{3},\, - \frac{1}{3}} \right)\)

b) Áp dụng: \(\left| a \right| = \left| {b \Leftrightarrow a = \pm b} \right|\). Ta có:

\(\begin{array}{l}\left| {x - y} \right| = \left| {2y - 1} \right|\\\left[ \begin{array}{l}x - y = 2y - 1\\x - y = - 2y + 1\end{array} \right.\\\left[ \begin{array}{l}x = 3y - 1\\x = - y + 1\end{array} \right.\end{array}\)

Trường hợp 1: Thay \(x = 3y - 1\) vào phương trình thứ hai của hệ ta được: \(y + 1 = 6y - 2 \Leftrightarrow y = \frac{3}{5}\)

Khi đó \(x = \frac{4}{5}\). Ta có nghiệm \(\left( {\frac{2}{3};\,\frac{1}{3}} \right)\)

Vậy hệ có hai nghiệm \(\left( {\frac{4}{5};\,\frac{3}{5}} \right)\) và \(\left( {\frac{2}{3};\,\frac{1}{3}} \right)\)

Bạn có thích hoạt động này không?

Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.

Khám phá các nguồn tài nguyên miễn phí, phù hợp với tiêu chuẩn trong vài giây

Gợi ý cho bạn

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Lớp 9

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Toán

Xem tất cả