2048.vn
Tạo đề online từ PDF/WordTrộn đề thiNhập mãNgân hàng đề thi

Bài giảng Ngữ văn 12 Thực hành tiếng Việt trang 26: Biện pháp tu từ nói mỉa, nghịch ngữ: đặc điểm và tác dụng
Bài giảng

Bài giảng Ngữ văn 12 Thực hành tiếng Việt trang 26: Biện pháp tu từ nói mỉa, nghịch ngữ: đặc điểm và tác dụng

A
AdminVănLớp 1251 lượt thi
Bắt đầu ngay
22 câu hỏi
1. Slide nội dung
• 1 điểm
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT Biện pháp tu từ nói mỉa, nghịch ngữ: Đặc điểm và tác dụng
2. Slide nội dung
• 1 điểm
KHỞI ĐỘNG
3. Slide nội dung
• 1 điểm
HOẠT ĐỘNG 1. KHÁM PHÁ
4. Slide nội dung
• 1 điểm
Nêu dấu hiệu nhận biết biện pháp tu từ nói mỉa, nghịch ngữ.
5. Slide nội dung
• 1 điểm
1. Dấu hiệu nhận biết biện pháp tu từ nói mỉa Ø Trong lời nói xuất hiện những từ, cụm từ vốn thể hiện chiều hướng đánh giá tiêu cực về một đối tượng: hay ho, hay hớm, đẹp mặt, tốt mã, làm ca thiên hạ, ăn trắng mặc trơn, mèo mù vớ cá rán,… Ví dụ: Hay ho nhỉ?; Đẹp mặt chưa kìa!”…; Trong các cụm từ in đậm ở hai ví dụ, các yếu tố “hay”, “đẹp” biểu thị sự đánh giá tích cực, nhưng nghĩa của cả từ, cụm từ lại thể hiện một thái độ trái ngược, hàm ý phê phán, chê bai.
6. Slide nội dung
• 1 điểm
Ø Người nói, người viết nêu những tình huống, điều kiện phi lí gắn với khả năng, hành động, sự việc đang được nói tới. § Ví dụ: “Hắn mà làm được điều đó thì tôi đi đầu xuống đất!”. Ø Có sự pha trộn đáng ngờ giữa kiểu nói lịch sự và nói quá. § Ví dụ: “Cám ơn ngài, ngài đã dạy quá lời”; “Kẻ hèn mọn này đâu dám đứng ngang hàng với các vị”. Ø Có sự xuất hiện của yếu tố nhại trong phát ngôn. Ví dụ: Hẩu lố, mét xì thông mọi tiếng Chẳng sang Tàu cũng tếch sang Tây. (Trần Tế Xương, Mai mà tớ hỏng)
7. Slide nội dung
• 1 điểm
Ø Có sự thay đổi bất ngờ về cách trần thuật hay giọng điệu trần thuật ngay trong một đoạn văn. § Ví dụ: Ông ta khóc quá, muốn lặng đi thì may có Xuân đỡ khỏi ngã. Nó chật vật mãi cũng không làm cho ông đứng hẳn lên được. Dưới cái khăn trắng to tướng, cái áo thụng trắng lòe xòe, ông phán cứ oặt người đi, khóc mãi không thôi. - Hứt!... Hứt!... Hứt!... (Vũ Trọng Phụng, Số đỏ) Þ Đọc đoạn trích trên, độc giả nhận thấy tiếng cười mỉa mai bật ra khi tác giả cố tình mô phỏng âm thanh tiếng khóc nấc một cách khác thường, ngược với lối trần thuật có vẻ khách quan trước đó.
8. Slide nội dung
• 1 điểm
2. Dấu hiệu nhận biết nghịch ngữ Ø Có sự kết hợp dường như phi lí giữa các từ mang nghĩa đối chọi ngay trong một cụm từ. Người tiếp nhận có thể nhận ra ngay tính chất nghịch ngữ của cụm từ khác trong câu. § Ví dụ: Những việc trắc trở như thế đã làm cho ông già hơn tám mươi tuổi phải chết một cách bình tĩnh. (Vũ Trọng Phụng, Số đỏ)
9. Slide nội dung
• 1 điểm
Ø Câu có cụm từ mang tính chất của một phụ chú khác thường đối với đối tượng được đề cập trước đó. § Ví dụ: Ông hứa thế; giả thử cứ cho rằng một vị Toàn quyền Đông Dương mà lại biết giữ lời hứa đi chăng nữa, thì chúng ta vẫn được phép tự hỏi liệu quan Toàn quyền Va-ren sẽ “chăm sóc” vụ ấy vào lúc nào và ra làm sao. (Nguyễn Ái Quốc, Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu) Lưu ý: Ở nhiều tác phẩm văn học, nghịch ngữ có thể hiện diện ngay ở nhan đề hay ở một số chương mục. Ví dụ: Thi hài sống (nhan đề một vở kịch của Lép Tôn-xtôi), Hạnh phúc của một tang gia (một phần tên chương XV của tiểu thuyết Số đỏ - Vũ Trọng Phụng),…
10. Slide nội dung
• 1 điểm
HOẠT ĐỘNG 2. THỰC HÀNH
11. Slide nội dung
• 1 điểm
1. Xác định biện pháp tu từ nói mỉa và phân tích hiệu quả của nó ở từng trường hợp sau đây: a. Công chúng luôn luôn vỗ tay hoan hô Xuân, còn trên khán đài, đức vua Xiêm đã lộ mặt rồng tất cả sự thịnh nộ của vị thiên tử thế thiên hành đạo ở cái có hàng triệu con voi. (Vũ Trọng Phụng, Số đỏ) b. Trên mép ông, ông đã bao công trình mới cấy được từng ấy râu […] Thì sau hết, những lông tơ nó cũng dài ra, và trông rõ hơn. Và đến bây giờ, đứng ở hai bên miệng ông, nó thành hình hai cái dấu chua nghĩa (…) (Nguyễn Công Hoan, Đồng hào có ma)
12. Slide nội dung
• 1 điểm
a. Công chúng luôn luôn vỗ tay hoan hô Xuân, còn trên khán đài, đức vua Xiêm đã lộ mặt rồng tất cả sự thịnh nộ của vị thiên tử thế thiên hành đạo ở cái có hàng triệu con voi. Mỉa mai sự lố bịch của ông vua. b. Trên mép ông, ông đã bao công trình mới cấy được từng ấy râu […] Thì sau hết, những lông tơ nó cũng dài ra, và trông rõ hơn. Và đến bây giờ, đứng ở hai bên miệng ông, nó thành hình hai cái dấu chua nghĩa (…) Mỉa mai cái thói ra vẻ, tạo nét của ông quan lớn.
13. Slide nội dung
• 1 điểm
2. Xác định nghịch ngữ trong các câu có hàm ý mỉa mai sau và cho biết căn cứ để thực hiện điều này: a. Như một bậc vĩ nhân nhũn nhặn, nó giơ quả đấm chào loài người, nhẩy xuống xe, lên xe hơi. (Vũ Trọng Phụng, Số đỏ) b. Bước đường công danh của ông cũng bắt đầu từ chức lí trưởng vượt qua những bậc phó tổng, chánh tổng, rồi cơm rượu, bò lợn rồi quan phủ, quan tỉnh hợp sức với nhau đưa ông lên chức nghị viên. (Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
14. Slide nội dung
• 1 điểm
a. Như một bậc vĩ nhân nhũn nhặn, nó giơ quả đấm chào loài người, nhẩy xuống xe, lên xe hơi. Xuân Tóc Đỏ chẳng phải một bậc vĩ nhân nhũn nhặn, mà hắn chính là một tên ranh ma, mưu tình và khôn lỏi.
15. Slide nội dung
• 1 điểm
b. Bước đường công danh của ông cũng bắt đầu từ chức lí trưởng vượt qua những bậc phó tổng, chánh tổng, rồi cơm rượu, bò lợn rồi quan phủ, quan tỉnh hợp sức với nhau đưa ông lên chức nghị viên. Căn cứ: Đang liệt kê những cấp bậc quan chức: phó tổng, chánh tổng, quan phủ, quan tỉnh lại xuất hiện danh từ liên quan tới thức ăn: cơm rượu, bò lợn Ý chỉ hành động đút lót cho quan để thuận lời trên “bước đường công danh”.
16. Slide nội dung
• 1 điểm
3. Phân tích hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng nghịch ngữ trong các trường hợp sau: a. Đá ở đây từ ngàn năm vẫn mai phục hết trong lòng sông, hình như mỗi lần có chiếc thuyền nào xuất hiện ở quãng ầm ầm mà quạnh hiu này, mỗi lần có chiếc nào nhô vào đường ngoặt sông là một số hòn bèn nhổm cả dậy để vồ lấy thuyền. (Nguyễn Tuân, Người lái đò sông Đà) b. Trong lúc ấy, ông nhà báo cấp tiến với xã hội và bảo thủ với gia đình vội vàng lấy bút máy và sổ tay ra ghi chép, coi những lời lẽ quý hóa ấy tự hồ bật ở miệng một vĩ nhân mà ra… (Vũ Trọng Phụng, Số đỏ)
17. Slide nội dung
• 1 điểm
a. Nghịch ngữ trong ngữ cảnh này muốn lột tả cái hung tợn, nguy hiểm của ghềnh thác sông Đà b. Nghịch ngữ trong ngữ cảnh trên mang ý mỉa mai những con người thời Pháp thuộc, bị dắt mũi bởi một kẻ ranh ma, khôn vặt.
18. Slide nội dung
• 1 điểm
LUYỆN TẬP
19. Slide nội dung
• 1 điểm
Nói mỉa thường được sử dụng trong lời ăn tiếng nói hằng này, cho ví dụ?
20. Slide nội dung
• 1 điểm
VẬN DỤNG
21. Slide nội dung
• 1 điểm
Lấy ví dụ một vài trường hợp lạm dụng nói mỉa?
22. Slide nội dung
• 1 điểm
HẸN GẶP LẠI!

Gợi ý cho bạn

Xem tất cả
22 câu hỏi51 lượt thi
Đề thiVăn - Lớp 12

10 câu Trắc nghiệm Biện pháp tu từ nghịch ngữ (có đáp án)

22 câu hỏi51 lượt thi
Đề thiVăn - Lớp 12

10 câu Trắc nghiệm Biện pháp tu từ nói mỉa (có đáp án)

22 câu hỏi51 lượt thi
Đề thiVăn - Lớp 12

Soạn văn 12 KNTT Thực hành Tiếng Việt trang 26 đáp án