Bài giảng KHTN 9 Cơ năng
Bài giảng

Bài giảng KHTN 9 Cơ năng

A
Admin
Khoa học tự nhiênLớp 961 lượt thi
44 câu hỏi
1. Slide nội dung
1 điểm
CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY!
2. Slide nội dung
1 điểm
KHỞI ĐỘNG

 Khi sử dụng búa máy để đóng cọc, đầu búa
 được nâng lên đến một độ cao nhất định
 rồi thả cho rơi xuống cọc cần đóng. Trong
 quá trình rơi, động năng và thế năng của
 đầu búa chuyển hóa qua lại lẫn nhau như
 thế nào?
3. Slide nội dung
1 điểm
Gợi ý
 Khi búa máy nâng lên vị trí cao nhất so
 với mặt đất, thế năng của đầu búa đạt cực
 đại, còn động năng của đầu búa bằng 0.

 Khi búa máy rơi, thế năng của đầu búa
 giảm dần, động năng tăng dần.

 Khi búa máy chạm đất, thế năng của
 đầu búa bằng 0, động năng cực đại.
4. Slide nội dung
1 điểm
BÀI 3: CƠ NĂNG
5. Slide nội dung
1 điểm
NỘI DUNG BÀI HỌC
 1

 I Cơ năng

 II Sự chuyển hoá năng lượng
6. Slide nội dung
1 điểm
I. Cơ năng
7. Slide nội dung
1 điểm
Quan sát trò chơi tung bóng:

 Xét giai đoạn vật chuyển động lên trên:

 Độ cao của vật tăng dần nên thế
 năng của vật tăng dần.

 Tốc độ của vật giảm dần nên động
 năng của vật giảm dần
8. Slide nội dung
1 điểm
Quan sát trò chơi tung bóng:

 Xét giai đoạn vật rơi xuống:

 Thế năng của vật giảm dần.

 Động năng của vật tăng dần.
9. Slide nội dung
1 điểm
NHẬN XÉT

Động năng và thế năng có thể chuyển hóa
qua lại lẫn nhau.
10. Slide nội dung
1 điểm
Ghi nhớ

Ø Động năng và thế năng có thể chuyển hóa qua lại lẫn nhau.

Ø Tổng động năng và thế năng được gọi là cơ năng của vật:
 𝟏
 𝑾𝒄 = 𝑾đ + 𝑾𝒕 = 𝒎𝒗𝟐 + 𝑷𝒉
 𝟐
 Đơn vị của cơ năng là jun (J).
11. Slide nội dung
1 điểm
Hoạt động (SGK - tr.18) Lấy ví dụ về trường hợp vật vừa có động năng, vừa
có thế năng. Mô tả sự chuyển hóa (nếu có) giữa động năng và thế năng của vật
đó.
Ví dụ:
 § Khi thả quả bóng từ trên bậc cao xuống:

 Độ cao của quả bóng so với mặt đất giảm
 dần, vận tốc của quả bóng tăng dần.
 Thế năng của quả bóng giảm dần, động
 năng của quả bóng tăng dần.
12. Slide nội dung
1 điểm
Hoạt động (SGK - tr.18) Lấy ví dụ về trường hợp vật vừa có động năng, vừa
có thế năng. Mô tả sự chuyển hóa (nếu có) giữa động năng và thế năng của vật
đó.

Ví dụ:
 § Khi quả bóng chạm đất và bật ngược lên:

 Độ cao của quả bóng tăng dần, vận tốc của
 quả bóng giảm dần.
 Thế năng của quả bóng tăng lên, động năng
 của quả bóng giảm đi.
13. Slide nội dung
1 điểm
Câu hỏi (SGK - tr.19)

Một vật có khối lượng m = 1,5 kg được thả
rơi từ độ cao h = 4 m so với mặt đất. Chọn
gốc thế năng ở mặt đất, tính tốc độ của vật
vừa chạm đến mặt đất. Biết toàn bộ thế 4m

năng của vật chuyển hóa thành động năng
của vật.
14. Slide nội dung
1 điểm
Giải
Ta có: 𝑊𝑡 = 𝑃. ℎ = 10𝑚. ℎ = 10. 1,5. 4 = 60 (J)

Khi vật chạm đất, thế năng chuyển hóa thành động năng nên Wt = Wđ.

 1 2𝑊đ
Ta có: 𝑊đ = 𝑚𝑣2 → 𝑣 = = 1,5 = 4 5 (m/s)
 2 𝑚

Vậy tốc độ của vật khi vừa chạm mặt đất là 4 5 m/s.
15. Slide nội dung
1 điểm
Ví dụ:

Một đầu búa máy có khối lượng m = 1
tấn được thả rơi từ độ cao h = 3 m, lấy g
= 10 m/s2. Tính tốc độ của đầu búa máy
khi chạm đầu cọc, biết toàn bộ thế năng
hấp dẫn của búa chuyển hóa thành động
năng của búa.
16. Slide nội dung
1 điểm
Giải
Đổi: 1 tấn = 1000 kg. Chọn mốc thế năng ở đầu cọc (lúc chưa va chạm).

Ta có: 𝑊𝑡 = 𝑃.ℎ = 1 000. 10. 3 = 30 000 (J)

Khi búa máy chạm đầu cọc, thế năng chuyển hóa thành động năng nên
 1 2𝑊đ 2.30000
Wt = Wđ. Ta có: 𝑊đ = 𝑚𝑣2 ⟹ 𝑣 = = =2 15 (m/s)
 2 𝑚 1000

Vậy vận tốc của búa máy khi chạm đầu cọc là 2 15 m/s.
17. Slide nội dung
1 điểm
II. Sự chuyển hoá

 năng lượng
18. Slide nội dung
1 điểm
1
 HOẠT ĐỘNG NHÓM (8 -10 hs)

 Hoạt động (SGK - tr.19)
 Thí nghiệm về sự chuyển hóa động năng – thế năng

Ø Chuẩn bị: Con lắc đơn (gồm vật nặng, sợi
 dây không dãn) được treo vào giá
 thí nghiệm.
19. Slide nội dung
1 điểm
Ø Tiến hành:
§ Kéo vật nặng đến vị trí A ở độ cao h rồi thả nhẹ,
 vật nặng chuyển động đến vị trí thấp nhất O rồi
 tiếp tục đi lên và dừng lại tại điểm B (Hình 3.2),
 sau đó chuyển động ngược lại.

§ So sánh độ cao điểm B với độ cao điểm A.

§ Quan sát vật nặng chuyển động qua lại điểm O
 sau một khoảng thời gian.
20. Slide nội dung
1 điểm
Ø Trả lời các câu hỏi sau:
1. Có nhận xét gì về sự chuyển hoá giữa động

năng và thế năng của vật nặng?

2. Sau một thời gian chuyển động, vì sao độ

cao của vật nặng giảm dần?
21. Slide nội dung
1 điểm
Gợi ý 1

Câu 1:

 Vận tốc của con lắc tăng khi con lắc đi từ A về O và
 giảm khi con lắc đi từ O đến B. Ở vị trí cao nhất (A
 hoặc B) thì thế năng lớn nhất, còn động năng nhỏ
 nhất và bằng 0.

 Như vậy: Động năng và thế năng có thể chuyển hóa
 qua lại lẫn nhau.
22. Slide nội dung
1 điểm
Gợi ý 1

Câu 2:

 Sau một thời gian chuyển động, độ cao của vật
 nặng giảm dần vì một phần năng lượng của vật
 nặng đã chuyển hóa thành nhiệt năng.
23. Slide nội dung
1 điểm
Ghi nhớ
Nếu cơ năng của vật không chuyển Trong nhiều trường hợp, cơ
hoá thành dạng năng lượng khác thì năng có thể chuyển hoá thành
tổng động năng và thế năng của vật các dạng năng lượng khác,
luôn không đổi, cơ năng của vật được khi đó cơ năng không được
bảo toàn. bảo toàn.
24. Slide nội dung
1 điểm
Câu hỏi (SGK - tr.19)
 1
Nếu bỏ qua lực cản của không khí, hãy mô
tả sự chuyển hoá động năng và thế năng
của các vật được ném với cùng tốc độ ban
đầu (Hình 3.3) trong hai trường hợp:

§ Ném theo phương ngang, vật chuyển
 động theo quỹ đạo (1).
 Hình 3.3. Vật được ném từ cùng độ cao với
§ Ném theo hướng chếch lên trên, vật cùng tốc độ ban đầu theo các hướng khác
 chuyển động theo quỹ đạo (2). nhau
25. Slide nội dung
1 điểm
Vật ném ngang:
 1
Thế năng của vật chuyển hóa thành
động năng.

 Vật ném xiên: chuyển động của
 vật bay lên rồi rơi xuống.

+ Khi bay lên: động năng chuyển hóa
thành thế năng.
 Hình 3.3. Vật được ném từ cùng độ cao với
+ Khi rơi xuống: thế năng chuyển hóa
 cùng tốc độ ban đầu theo các hướng khác
thành động năng.
 nhau
26. Slide nội dung
1 điểm
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
27. Slide nội dung
1 điểm
Câu 1: Trong quá trình chuyển động, động năng và thế năng của vật có
thể

 A. Chuyển hóa qua lại cho
 B. Cùng tăng
 nhau

 C. Không thay đổi C. Không thay đổi
28. Slide nội dung
1 điểm
Câu 2: Trong hệ SI, đơn vị đo cơ năng là gì?

 A. Kilogam (Kg) B. Mét (m)

 C. Niutơn (N) D. Jun (J)
29. Slide nội dung
1 điểm
Câu 3: Cơ năng của một vật có khối lượng 2kg rơi từ độ cao 5m xuống mặt
đất là:

 A. 10J B. 100J

 C. 5J D. 50J
30. Slide nội dung
1 điểm
Câu 4: Một vật có khối lượng m = 20 g được ném thẳng đứng lên cao với
vận tốc v = 4 m/s từ độ cao 1,6 m so với mặt đất. Cơ năng của vật tại thời
điểm ném là

 A.
 A. 0,47
 0,47 JJ B. 0,16 J

 C. 0,31 J D. 2,42 J
31. Slide nội dung
1 điểm
Câu 5: Một con lắc có khối lượng 1,5 kg được treo ở đầu
một sợi dây dài, không dãn. Từ vị trí cân bằng O, người ta
nâng vật lên độ cao 1 m đến điểm A rồi thả nhẹ. Chọn
gốc thế năng tại O. Coi cơ năng của vật không đổi. Tốc
độ của vật khi đi qua điểm O là

 A. 1,5 m/s B. 2 m/s

 C. 4,47 m/s D. 3,16 m/s
32. Slide nội dung
1 điểm
Câu 6: Trường hợp nào sau đây có sự chuyển hóa từ động năng thành
thế năng và ngược lại?

 B. Vật được ném lên rồi rơi
A. Vật rơi từ trên cao xuống.
 xuống.

C. Vật lăn từ đỉnh dốc D. Vật lăn trên mặt bàn nằm
xuống. ngang.
33. Slide nội dung
1 điểm
Câu 7: Một vận động viên có khối lượng 80 kg đang thực hiện trượt tuyết mạo
hiểm, bắt đầu trượt không vận tốc đầu từ vị trí 1 và trượt theo quỹ đạo như
hình vẽ.

Chọn gốc thế năng tại vị trí 5. Nếu cơ
năng của vận động viên không đổi thì
động năng của người đó tại vị trí 3
bằng bao nhiêu?

 A. 5 600 J B. 5 000 J C. 8 000 J D. 3 200 J
34. Slide nội dung
1 điểm
VẬN DỤNG
35. Slide nội dung
1 điểm
Câu 1: Khi sử dụng búa máy để đóng cọc, đầu búa được nâng lên đến một độ
cao nhất định rồi thả cho rơi xuống cọc cần đóng.

Phát biểu Đúng Sai

a. Trong quá trình rơi, động năng của búa luôn bằng 0.

b. Khi búa càng gần cọc, thế năng của búa càng lớn.

c. Trong quá trình rơi, động năng và thế năng của đầu
búa chuyển hóa qua lại lẫn nhau.

d. Trong quá trình rơi, động năng của hệ được bảo toàn.
36. Slide nội dung
1 điểm
Câu 2: Con lắc đơn được treo vào giá thí nghiệm bằng một sợi dây không dãn. Kéo
vật nặng đến vị trí A ở độ cao h rồi thả nhẹ, vật nặng chuyển động đến vị trí thấp
nhất O rồi tiếp tục đi lên và dừng lại tại điểm B, sau đó chuyển động ngược lại.

 Phát biểu Đúng Sai
 a. Động năng và thế năng của con lắc đơn có thể chuyển hóa qua
 lại lẫn nhau.
 b. Sau một thời gian chuyển động, độ cao của vật nặng giảm dần
 vì một phần năng lượng của vật nặng đã chuyển hóa thành nhiệt
 năng.
 c. Tại A, động năng của vật là lớn nhất.
 d. Tại O, thế năng của vật là nhỏ nhất.
37. Slide nội dung
1 điểm
Hoạt động (SGK - tr.20)
Xe thế năng có cấu tạo được mô tả trong Hình 3.4.
Quả nặng được nối với trục xe qua một ròng rọc cố định bởi
một sợi dây mềm, không dãn. Sợi dây được quấn nhiều vòng
quanh trục xe.
Khi thả quả nặng chuyển động từ trên xuống, sợi dây sẽ kéo
trục bánh xe làm bánh xe lăn, xe sẽ chuyển động.
38. Slide nội dung
1 điểm
a) Mô tả sự chuyển hoá năng lượng từ khi thả quả nặng đến khi quả nặng chạm sàn xe.

b) Cho độ cao ban đầu của quả nặng so với sàn xe là 8 cm,
 khối lượng của quả nặng là m = 20 g, khối lượng của 1 xe là
 m₂ = 50 g. Tính tốc độ của xe ngay khi quả nặng chạm sàn
 xe, nếu coi toàn bộ thế năng của quả nặng chuyển hoá thành
 động năng.

c) Trong thực tế, giá trị tốc độ thu được của xe khi quả nặng
 chạm sàn xe sẽ nhỏ hơn giá trị tính toán ở câu b. Hãy giải
 thích tại sao.
39. Slide nội dung
1 điểm
a) Mô tả sự chuyển hoá năng lượng từ khi thả quả nặng đến khi
Giải 1
 quả nặng chạm sàn xe:

 - Đối với quả nặng: thế năng chuyển hóa thành
 động năng.
 - Đối với chiếc xe: có động năng.
40. Slide nội dung
1 điểm
b) Năng lượng của quả nặng khi ở trên cao là:
Wt = m1.g.h = 0,02.10.0,08 = 0,016 J
Vì toàn bộ thế năng của quả nặng chuyển hóa thành động năng nên ta có:
Wt = Wđ hay
41. Slide nội dung
1 điểm
c) Trong thực tế, giá trị tốc độ thu được của xe khi quả nặng chạm sàn xe sẽ
nhỏ hơn giá trị tính toán ở câu b. Vì:

 Ma sát giữa các bộ phận của trục quay, ròng
 rọc, sợi dây, bánh xe có thể làm hao phí năng
 lượng dưới dạng nhiệt.

 Lực cản không khí.
42. Slide nội dung
1 điểm
TỔNG KẾT
 1

Ø Động năng và thế năng có thể chuyển hóa qua lại lẫn
 nhau.

Ø Cơ năng của vật là tổng động năng và thế năng:
 𝟏
 𝑾𝒄 = 𝑾đ + 𝑾𝒕 = 𝒎𝒗𝟐 + 𝑷𝒉
 𝟐
 Trong đó: 𝑾𝒄 là cơ năng có đơn vị là jun (J).
43. Slide nội dung
1 điểm
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

 Chuẩn bị bài sau: “Bài
 Ghi nhớ Hoàn thành các bài
 4: Công và công suất.”
kiến thức trong bài tập trong SBT
44. Slide nội dung
1 điểm
CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!