Giải SGK Khoa học tự nhiên 8 Cánh diều Bài 19. Đòn bẩy có đáp án
10 câu hỏi
Để đưa một vật lên cao, người công nhân có thể trực tiếp tác dụng lên vật một lực hướng thẳng đứng lên trên (hình 19.1). Tuy nhiên, trong một số trường hợp, do kích thước hay khối lượng của vật lớn sẽ khó nâng trực tiếp theo cách này. Có cách nào để nâng được vật lên mà không cần tác dụng lực theo phương thẳng đứng?
Để nâng được vật lên mà không cần tác dụng lực theo phương thẳng đứng người ta sử dụng đòn bẩy.
Nêu một số ví dụ về dùng đòn bẩy làm đổi hướng của lực tác dụng.
Ví dụ về dùng đòn bẩy làm đổi hướng của lực tác dụng:
+ Đưa vật lên khỏi hố.
+ Nhổ đinh
Dùng các dụng cụ học tập, thiết kế phương án và tiến hành thí nghiệm làm một đòn bẩy. Vẽ hình biểu diễn đòn bẩy, điểm tựa và lực trong thí nghiệm này.
Các em có thể sử dụng các dụng cụ học tập để làm một đòn bẩy. Ví dụ như phương án sau, dụng cụ gồm có: 1 thước kẻ làm thanh đòn, bút làm điểm tựa và cục tẩy làm vật..
Nêu một số ví dụ về mỗi loại đòn bẩy trong thực tiễn.
- Ví dụ đòn bẩy loại 1: Mái chèo thuyền, kéo.
- Ví dụ đòn bẩy loại 2: kẹp làm vỡ hạt, xe rùa.
- Ví dụ đòn bẩy loại 3: cần câu, đũa.
Mỗi hình trong hình 19.7a, b, c tương ứng với loại đòn bẩy nào?
- Hình 19.7 a tương ứng với đòn bẩy loại 3.
- Hình 19.7 b tương ứng với đòn bẩy loại 1.
- Hình 19.7 c tương ứng với đòn bẩy loại 2.
Quan sát hình 19.8 và cho biết đâu là đòn bẩy, đâu là điểm tựa và chỉ ra sự thay đổi hướng của lực trong hình.
- Cái kéo là đòn bẩy.
- Điểm tựa và sự thay đổi hướng của lực thể hiện như trong hình vẽ.
+ là lực tác dụng của tay vào kéo.
+ là lực tác dụng của tay trực tiếp khi không dùng kéo (tác dụng lên sợi dây).
Trong hình 19.9, bộ phận nào có vai trò như một đòn bẩy?
Thân chày cùng đầu chày có vai trò như một đòn bẩy.
Chỉ ra bộ phận đóng vai trò đòn bẩy ở hình 19.10.
Cần gạt, trục bơm, piston là bộ phận đóng vai trò đòn bẩy trong máy bơm nước bằng tay.
Để nhổ một chiếc đinh ra khỏi tấm gỗ, người ta sử dụng một chiếc búa nhổ đinh hoặc một chiếc kìm (hình 19.11). Em hãy:
a. Mô tả cách dùng hai dụng cụ này để nhổ đinh.
b. Vận dụng kiến thức, kĩ năng về đòn bẩy để giải thích cách làm.
a.
- Mô tả cách dùng búa nhổ đinh: Đặt đầu búa sao cho đinh nằm chặt ở khe búa và đầu búa tì vào tấm gỗ làm điểm tựa, tay cầm vào cán búa, càng cách xa đầu búa thì càng nhổ dễ, dùng lực từ cánh tay hướng theo chiều lực như hình vẽ khi cán búa quay thì đinh cũng được nhổ dần lên.
- Mô tả cách dùng kìm nhổ đinh: kẹp mũi kìm vào đinh, ấn mũi kìm xuống tấm gỗ để lấy điểm tựa, tác dụng lực vào cán kìm theo chiều lực như hình vẽ khi cán kìm quay thì đinh cũng được nhổ dần lên.
b. Đòn bẩy có thể làm thay đổi hướng của lực tác dụng và khi một vật quay do chịu lực tác dụng thì nó có thể tác dụng lực lên một vật khác.
- Dùng búa nhổ đinh là áp dụng đòn bẩy loại 1 cho ta lợi về lực.
- Dùng kìm nhổ đinh là áp dụng đòn bẩy loại 2 cũng cho ta lợi về lực.
Nêu một số công việc trong thực tiễn có sử dụng đòn bẩy. Dùng hình vẽ để mô tả rõ tác dụng của đòn bẩy trong công việc đó.
Ví dụ một số công việc sử dụng đòn bẩy:
- Dùng xà beng để bẩy vật.
- Dùng mái chèo để chèo thuyền
