Đề thi tuyển sinh vào lớp 6 môn Tiếng Việt THCS Lập Thạch (Vĩnh Phúc) năm học 2025-2026 (có đáp án)
11 câu hỏi
A. TRẮC NGHIỆM (3,0 điểm)
Dòng nào sau đây viết đúng chính tả?
Táng thành, buồn rầu, bàn luận.
Tán thành, nắng nót, cây bảng.
Tán thành, buồng rầu, bản luận.
Tán thành, nắn nót, buồn rầu.
Dòng viết đúng chính tả là: Tán thành, nắn nót, buồn rầu. Các phương án khác sai chính tả như “táng thành”, “nắng nót”, “buồng rầu”, “bản luận”.
Từ ăn trong câu nào dưới đây được dùng với nghĩa chuyển?
Tối nay, tôi ăn cơm ở nhà bà ngoại.
Mỗi bữa, nó chỉ ăn một bát cơm.
Mẹ tôi là người làm công ăn lương.
Bé ăn cơm rất ngon.
“Ăn lương” là nghĩa chuyển (chỉ việc hưởng lương từ ngân sách/quỹ). Các phương án khác dùng “ăn” với nghĩa gốc là đưa thức ăn vào cơ thể.
Điền từ thích hợp vào chỗ chấm (...) cho câu sau:
"Bài thơ có sức ... mạnh mẽ."
truyền tụng
truyền cảm
truyền thụ
truyền khẩu
“Truyền cảm” là có khả năng gợi cảm xúc, tạo ấn tượng và xúc động cho người đọc/nghe.
Công dụng của dấu gạch ngang trong câu:“Đẹp quá đi, mùa xuân ơi – mùa xuân của Hà Nội thân yêu.” là gì?
Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật.
Nối các từ ngữ trong một liên danh.
Đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích.
Đánh dấu các ý liệt kê.
Dấu gạch ngang dùng để đánh dấu bộ phận chú thích, làm rõ thêm ý nghĩa “mùa xuân” được nhắc tới.
Hãy tìm từ thích hợp để thay thế cho từ in đậm trong các câu sau:
“Chị Nhà Trò đã bé nhỏ lại gầy yếu. Người Chị Nhà Trò bự những phấn như mới lột.”
ông ta
ông ấy
em ấy
chị ta
Dùng “chị ta” để thay thế “Chị Nhà Trò”, tránh lặp từ và phù hợp với ngôi kể.
Dòng nào dưới đây giải thích đúng nghĩa của từ “thiên nhiên”?
Tất cả những gì do con người tạo ra.
Tất cả những gì không do con người tạo ra.
Tất cả mọi thứ tồn tại xung quanh con người.
Tất cả nhà cửa, cây cối, rừng núi, biển trời, muông thú.
Thiên nhiên là toàn bộ những gì tồn tại xung quanh con người mà không do con người tạo ra.
B. TỰ LUẬN (7,0 điểm)
(1 điểm): Tìm một từ trái nghĩa với từ “trung thực” và đặt câu với từ đó.
Từ trái nghĩa: Giả dối, gian dối, dối trá, lừa lọc...
Đặt câu: Tính dối trá sẽ khiến mọi người không còn tin tưởng chúng ta nữa.
(1 điểm): Xác định danh từ, động từ, tính từ trong các thành ngữ sau:
- Đi ngược về xuôi.
- Nhìn xa trông rộng.
- Nước chảy bèo trôi.
Danhtừ: .................................................................................................................
Độngtừ: ..................................................................................................................
Tínhtừ: ...................................................................................................................
Danh từ: Nước, bèo.
Động từ: Đi, về, nhìn, trông, chảy, trôi.
Tính từ: Ngược, xuôi, xa, rộng.
(2 điểm): Hãy xác định chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ (nếu có) của mỗi câu sau:
a) Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.
................................................................................................................................
b) Thoắt cái, trắng long lanh một cơn mưa tuyết trên những cành đào, lê, mận.
................................................................................................................................
a) Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.
Chủ ngữ: Cối xay tre
Vị ngữ 1: nặng nề quay
Trạng ngữ: từ nghìn đời nay
Vị ngữ 2: xay nắm thóc
b) Thoắt cái, trắng long lanh một cơn mưa tuyết trên những cành đào, lê, mận.
Trạng ngữ: Thoắt cái
Vị ngữ: trắng long lanh (Vị ngữ đảo lên trước chủ ngữ)
Chủ ngữ: một cơn mưa tuyết trên những cành đào, lê, mận.
(1 điểm): Trong bài thơ “Hà Nội”, nhà thơ Trần Đăng Khoa có viết:
“Hà Nội có Hồ Gươm
Nước xanh như pha mực
Bên hồ ngọn Tháp Bút
Viết thơ lên trời cao.”
Em hãy chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật nhân hóa có trong đoạn thơ trên.
Biện pháp nhân hóa: Được thể hiện qua hình ảnh ngọn Tháp Bút đang "Viết thơ lên trời cao".
Tác dụng: Làm cho hình ảnh ngọn tháp trở nên sinh động, có hồn như một con người đang cầm bút viết. Qua đó, thể hiện niềm tự hào về truyền thống hiếu học, văn hiến của thủ đô Hà Nội và tâm hồn bay bổng, yêu đời của tác giả.
(2 điểm): Trong bài thơ “Ngày của cha” của tác giả Phan Thanh Tùng có câu:
“Bao nhiêu ngày khổ nhọc cam go
Đời cha chở nặng chuyến đò gian nan.”
Dựa vào nội dung câu thơ trên, em hãy viết đoạn văn (khoảng 10 câu đến 12 câu) miêu tả người cha yêu quý của mình.
Dàn ý
1. Mở đoạn:
- Giới thiệu về cha và cảm xúc chung dựa trên hai câu thơ (sự kính trọng trước những vất vả của cha).
2. Thân đoạn:
- Ngoại hình: Tả những nét tiêu biểu cho sự nhọc nhằn (bàn tay thô ráp, đôi mắt thâm quầng, những nếp nhăn, vầng trán lo toan...).
- Tính cách/Hành động: Cha là người trụ cột, không ngại khó khăn "chở nặng chuyến đò" để nuôi con ăn học. Những công việc thầm lặng cha làm vì gia đình.
3. Kết đoạn:
- Lòng biết ơn sâu sắc và lời hứa ngoan ngoãn, học giỏi để đền đáp công lao của cha.
Bài làm tham khảo
Mỗi khi đọc những vần thơ của Phan Thanh Tùng, lòng em lại trào dâng niềm xúc động và nghĩ ngay đến người cha kính yêu của mình. Cha em là một người đàn ông tần tảo, người đã dành cả cuộc đời để "chở nặng chuyến đò gian nan" nuôi nấng chị em em nên người. Dấu vết của "bao nhiêu ngày khổ nhọc cam go" hiện rõ trên khuôn mặt sạm đen vì nắng gió và những nếp nhăn hằn sâu nơi khóe mắt mỗi khi cha cười. Đôi bàn tay cha thô ráp, chai sần bởi công việc nặng nhọc nhưng lại vô cùng ấm áp mỗi khi nắm lấy tay em. Dáng người cha gầy gọc, hơi khom xuống như đang gánh vác cả bầu trời trách nhiệm và tình thương trên vai. Dù cuộc đời có sóng gió, cha vẫn lặng lẽ làm điểm tựa vững chãi, che chắn cho gia đình trước mọi bão giông. Ánh mắt cha luôn toát lên vẻ kiên cường, nhưng ẩn sâu trong đó là sự hiền từ và bao dung vô bờ bến. Cha không bao giờ than vãn về nỗi nhọc nhằn, mà chỉ âm thầm hy sinh để dành cho chúng em những điều tốt đẹp nhất. Nhìn những sợi tóc bạc xen lẫn màu xanh trên mái đầu cha, em càng thấu hiểu hơn giá trị của sự lao động và tình phụ tử thiêng liêng. Em tự hứa sẽ học tập thật tốt để không phụ công lao "chèo lái" con đò cuộc đời của cha.
