Đề thi tuyển sinh vào lớp 6 môn Tiếng Việt THCS Đào Sư Tích (Trực Ninh-Nam Định) năm học 2025-2026 (có đáp án)
7 câu hỏi
I. TRẮC NGHIỆM (2 điểm)
Đọc thầm câu chuyện sau:
VẾT SẸO
Một cậu bé mời mẹ tham dự buổi họp phụ huynh đầu tiên ở trường tiểu học.
Điều cậu bé sợ đã thành sự thật, mẹ cậu bé nhận lời. Đây là lần đầu tiên bạn bè và giáo viên chủ nhiệm gặp mẹ cậu bé và cậu rất xấu hổ về vẻ bề ngoài của mẹ mình. Mặc dù cũng là một người phụ nữ đẹp nhưng bà có một vết sẹo lớn che gần toàn bộ mặt bên phải. Cậu bé không bao giờ muốn hỏi mẹ mình tại sao bị vết sẹo lớn vậy. Vào buổi họp mặt, mọi người có ấn tượng rất đẹp về sự dịu dàng và vẻ đẹp tự nhiên của người mẹ mặc cho vết sẹo đập vào mắt, nhưng cậu bé vẫn xấu hổ và giấu mình vào một góc tránh mặt mọi người. Ở đó, cậu bé nghe được mẹ mình nói chuyện với cô giáo.
- Làm sao chị bị vết sẹo như vậy trên mặt? - Cô giáo của cậu hỏi.
Người mẹ trả lời:
- Khi con tôi còn bé, nó đang ở trong phòng thì lửa bốc lên. Mọi người đều sợ không dám vào vì ngọn lửa đã bốc lên quá cao, và thế là tôi chạy vào. Khi tôi chạy đến chỗ nó, tôi thấy một xà nhà đang rơi xuống người nó và tôi vội vàng lấy mình che cho nó. Tôi bị đau đến ngất xỉu nhưng thật là may mắn là có một anh lính cứu hỏa đã vào và cứu cả hai mẹ con tôi.
Người mẹ chạm vào vết sẹo nhăn nhúm trên mặt rồi nói tiếp:
- Vết sẹo này không chữa được nữa, nhưng cho tới ngày hôm nay, tôi chưa hề hối tiếc về điều mình đã làm.
Đến đây, cậu bé chạy ra khỏi chỗ nấp của mình về phía mẹ, nước mắt lưng tròng. Cậu bé ôm lấy mẹ mình và cảm nhận được sự hy sinh của mẹ dành cho mình. Cậu bé nắm chặt tay mẹ suốt cả ngày hôm đó như không muốn rời.
(Theo Hạt giống tâm hồn)
Ghi lại chữ cái đứng trước phương án trả lời đúng của từng câu vào bài làm.
Chỉ đúng các kết từ có trong câu văn: Đây là lần đầu tiên bạn bè và giáo viên chủ nhiệm gặp mẹ cậu bé và cậu rất xấu hổ về vẻ bề ngoài của mẹ mình?
và, về, của
về, vẻ, của
về, của, vẻ
gặp, và, về
Các kết từ nối các thành phần trong câu là: “và”, “về”, “của”.
Xác định câu đơn, câu ghép trong các câu sau: (1) Vào buổi họp mặt, mọi người có ấn tượng rất đẹp về sự dịu dàng và vẻ đẹp tự nhiên của người mẹ mặc cho vết sẹo đập vào mắt, nhưng cậu bé vẫn xấu hổ và giấu mình vào một góc tránh mặt mọi người. (2) Ở đó, cậu bé nghe được mẹ mình nói chuyện với cô giáo.
Cả câu (1), câu (2) là câu ghép
Câu (1) là câu ghép, câu (2) là câu đơn
Cả câu (1), câu (2) là câu đơn
Câu (1) là câu đơn, câu (2) là câu ghép
Câu (1) là câu ghép (nối bằng từ “nhưng”); câu (2) là câu đơn.
Dấu gạch ngang trong câu "Làm sao chị bị vết sẹo như vậy trên mặt? - Cô giáo của cậu hỏi" có tác dụng gì?
Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật
Đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu
Đặt giữa các từ để nối gạch từ nằm trong một liên danh
Dùng để liệt kê sự vật
Dấu gạch ngang dùng để đánh dấu bộ phận chú thích cho lời nói trực tiếp.
Nghĩa đúng nhất của từ tay trong câu Cậu bé nắm chặt tay mẹ suốt cả ngày hôm đó như không muốn rời?
Bộ phận của cơ thể con người dùng để cầm, nắm hoặc thực hiện các hành động
Một trong những bộ phận trên cơ thể của con người
Chỉ hành động của cậu bé khi nắm chặt tay mẹ D. Chỉ tình cảm của cậu bé đối với mẹ
Từ “tay” dùng để chỉ bộ phận cơ thể thực hiện hành động cầm, nắm (nghĩa gốc).
II. TỰ LUẬN (8 điểm)
(2,0 điểm) Từ câu chuyện Vết sẹo ở phần I, em hãy cho biết:
a) Khi thấy mẹ có vết sẹo dài trên mặt, cậu bé cảm thấy như thế nào?
b) Việc cậu cảm thấy như thế là nên hay không nên? Vì sao?
c) Câu chuyện muốn nhắn gửi tới chúng ta những điều gì?
a) Khi thấy mẹ có vết sẹo dài trên mặt, cậu bé cảm thấy xấu hổ, giấu mình vào một góc và tránh mặt mọi người.
b) Việc cậu cảm thấy như vậy là không nên. Vì vết sẹo đó là minh chứng cho tình yêu và sự hy sinh của mẹ khi cứu cậu khỏi hỏa hoạn.
c) Thông điệp: Đừng đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài; hãy trân trọng sự hy sinh của cha mẹ dành cho mình.
(2,0 điểm) Viết đoạn văn khoảng 6-8 câu nêu cảm nhận của em về bài thơ sau:
Con bắt gặp mùa xuân
Trong vòng tay của mẹ
Ước chi vòng tay ấy
Ôm hoài tuổi thơ con.
(Vòng tay mùa xuân, Hoàng Như Mai)
Bài làm tham khảo
Khổ thơ của Hoàng Như Mai mang đến một cảm xúc ấm áp về tình mẫu tử thiêng liêng. Tác giả đã nhân hóa "mùa xuân" nằm gọn trong "vòng tay của mẹ", khẳng định rằng sự che chở của mẹ chính là khởi đầu của mọi niềm hạnh phúc và sự sống. Hình ảnh "vòng tay" xuất hiện hai lần như một biểu tượng của sự bao bọc, bình yên tuyệt đối. Lời ước "ôm hoài tuổi thơ con" thể hiện khao khát cháy bỏng của mỗi đứa trẻ: được mãi mãi bé bỏng trong tình yêu của mẹ. Qua đó, bài thơ nhắc nhở chúng ta hãy luôn trân trọng những phút giây hạnh phúc bên người mẹ thân yêu của mình.
(4,0 điểm)
Con đường đến trường đã khắc sâu trong tâm trí tuổi thơ em. Hãy viết bài văn miêu tả về con đường thân quen ấy.
Dàn ý
1. Mở bài:
- Giới thiệu về con đường đến trường hàng ngày và tình cảm của em dành cho nó.
2. Thân bài:
- Tả bao quát: Con đường dài bao nhiêu? (Ví dụ: khoảng 1km từ nhà đến trường), mặt đường rộng hay hẹp, được trải nhựa hay lát gạch.
- Tả chi tiết: Những hàng cây bên đường (phượng vĩ, bằng lăng), những ngôi nhà, cửa hàng quen thuộc. Cảnh vật thay đổi thế nào vào buổi sáng sớm (nắng nhẹ, sương tan).
- Hoạt động của con người: Các bạn học sinh đi bộ, đi xe đạp; các bác phụ huynh đưa con đi học; tiếng cười nói rộn ràng.
3. Kết bài:
- Khẳng định con đường là người bạn thân thiết và lời hứa giữ gìn con đường luôn sạch đẹp.
Bài làm tham khảo
Mỗi ngày đến trường, em đều được đi trên con đường làng thân thuộc. Đối với em, đây không chỉ là một lối đi mà còn là một người bạn chứng kiến từng bước chân trưởng thành của em suốt những năm tiểu học.
Con đường uốn lượn mềm mại như một dải lụa, được trải nhựa phẳng lì và sạch sẽ. Hai bên đường, những hàng cây xà cừ cổ thụ tỏa bóng mát rượi, che chở cho chúng em khỏi cái nắng gay gắt của mùa hè. Mỗi buổi sáng sớm, khi ông mặt trời vừa thức dậy, những giọt sương đêm vẫn còn đọng lại trên kẽ lá, lấp lánh như những viên kim cương nhỏ. Tiếng chim hót líu lo hòa cùng tiếng nói cười ríu rít của bạn bè khiến không gian trở nên vô cùng nhộn nhịp.
Em yêu nhất là những buổi chiều tan học, khi cái nắng đã dịu đi, con đường như rộng mở đón bước chân em về với gia đình. Từng gốc cây, cột đèn dọc lối đi đã trở nên quá đỗi quen thuộc. Con đường không chỉ đưa em tới trường đón nhận tri thức mà còn là nơi lưu giữ bao kỷ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ.
Dù sau này có đi đến đâu, hình ảnh con đường thân quen này vẫn sẽ mãi in đậm trong tâm trí em. Em tự hứa sẽ luôn giữ gìn vệ sinh chung để con đường luôn sạch đẹp như chính những ước mơ tuổi học trò.
