Đề thi Đánh giá năng lực Đại học Sư phạm Hà Nội môn KTPL có đáp án - Đề số 8
21 câu hỏi
A. TÔ TRÊN PHIẾU TRẢ LỜI TRẮC NGHIỆM
Phần I (4 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 01 đến câu 16. Đối với mỗi câu thí sinh chỉ chọn một phương án
Các cá nhân có thu nhập cao phải trích một phần thu nhập để nộp vào ngân sách nhà nước. Đây là việc công dân thực hiện nghĩa vụ đối với loại thuế nào sau đây?
Thuế giá trị gia tăng.
Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Thuế thu nhập cá nhân.
Thuế bảo vệ môi trường.
Đáp án đúng: C
Thuế thu nhập cá nhân là loại thuế trực thu, đánh trực tiếp vào phần thu nhập vượt mức quy định của cá nhân, nhằm điều tiết thu nhập và đảm bảo công bằng xã hội.
Tín dụng thương mại.
Tín dụng nhà nước.
Tín dụng ngân hàng.
Tín dụng tiêu dùng.
Đáp án đúng: C
Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa các ngân hàng, tổ chức tín dụng với các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân thông qua nghiệp vụ huy động vốn và cho vay.
pháp luật dân sự.
pháp luật hình sự.
kỉ luật.
pháp luật hành chính.
Đáp án đúng: C
Việc học sinh mang điện thoại vào phòng thi chép bài là hành vi vi phạm quy chế thi cử. Bản chất của việc này là vi phạm nghĩa vụ học tập, rèn luyện tính trung thực của người học sinh theo nội quy của nhà trường, do đó thuộc về vi phạm kỉ luật.
Tòa án nhân dân.
Ủy ban nhân dân.
Viện kiểm sát nhân dân.
Hội đồng nhân dân.
Đáp án đúng: C
Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan duy nhất trong bộ máy nhà nước có chức năng thực hành quyền công tố (buộc tội) và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong các hoạt động tư pháp.
phân phối lại toàn bộ thu nhập quốc dân.
xóa bỏ mọi rủi ro cho người khởi nghiệp.
giành nguồn nguyên liệu và thị trường thuận lợi.
tăng cường sự bao cấp của nhà nước.
Đáp án đúng: C
Chủ thể sản xuất cạnh tranh với nhau để giành lấy các điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hóa, từ đó thu được nhiều lợi nhuận nhất.
thất nghiệp cơ cấu.
thất nghiệp ma sát.
thất nghiệp chu kỳ.
thất nghiệp tạm thời.
Đáp án đúng: A
Xảy ra khi yêu cầu về kỹ năng lao động thay đổi theo sự phát triển của công nghệ và ngành nghề.
văn hóa.
kinh tế.
chính trị.
giáo dục.
Đáp án đúng: C
Tham gia vào hệ thống cơ quan quyền lực nhà nước đại diện cho ý chí, nguyện vọng của dân tộc mình là biểu hiện đặc trưng nhất của quyền bình đẳng dân tộc trong lĩnh vực chính trị.
Thường xuyên tham gia các lễ hội truyền thống của địa phương.
Đóng góp tiền để xây dựng cơ sở thờ tự hợp pháp.
Dùng vũ lực ép buộc người khác phải từ bỏ tôn giáo mà họ đang theo.
Mua các ấn phẩm sách báo về tôn giáo được xuất bản hợp pháp.
Đáp án đúng: C
Pháp luật bảo hộ quyền tự do theo hoặc không theo một tôn giáo nào. Hành vi ép buộc người khác theo hoặc bỏ đạo là hành vi vi phạm pháp luật.
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP).
Chỉ số phát triển con người (HDI).
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI).
Hệ số Gini.
Đáp án đúng: A
GDP là thước đo quy mô kinh tế quốc gia.
Hội nhập toàn cầu.
Hội nhập khu vực.
Hội nhập song phương.
Hội nhập đa phương.
Đáp án đúng: C
Hội nhập song phương là sự cam kết, thỏa thuận hợp tác về mặt kinh tế giữa hai quốc gia với nhau (ở đây là Việt Nam và Hoa Kì).
Bảo hiểm thương mại chỉ dành cho người nghèo.
Bảo hiểm xã hội hoạt động vì mục tiêu an sinh xã hội phi lợi nhuận.
Bảo hiểm xã hội do các tập đoàn đa quốc gia tổ chức và quản lí.
Bảo hiểm thương mại là bắt buộc đối với tất cả người lao động.
Đáp án đúng: B
Bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức để bảo đảm thay thế thu nhập cho người lao động, không nhằm mục đích kinh doanh kiếm lời.
Nộp thuế đầy đủ và đúng hạn.
Tuyển dụng người chưa đủ tuổi lao động.
Báo cáo mọi bí mật công nghệ.
Xóa bỏ hoàn toàn chế độ nghỉ phép năm.
Đáp án đúng: A
Theo quy định của pháp luật về kinh doanh và nộp thuế, công dân, tổ chức khi kinh doanh phải thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ nộp thuế để xây dựng và phát triển đất nước.
định đoạt.
khai thác.
lưu giữ.
bảo trì.
Đáp án đúng: A
Quyền định đoạt là quyền chuyển giao hoặc chấm dứt sở hữu đối với tài sản.
các công trình kiến trúc cổ.
các khu di tích lịch sử cách mạng.
lễ hội truyền thống, tiếng nói, chữ viết.
các cổ vật, bảo vật quốc gia được khai quật.
Đáp án đúng: C
Di sản văn hóa phi vật thể là sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu giữ bằng trí nhớ, truyền miệng, truyền nghề (lễ hội, phong tục, nghệ thuật trình diễn). Các phương án A, B, D là di sản vật thể.
học không hạn chế.
học bằng nhiều hình thức.
tự do lựa chọn ngành nghề.
bình đẳng về cơ hội tiếp cận giáo dục.
Đáp án đúng: B
Pháp luật giáo dục quy định quyền học tập của công dân rất linh hoạt. Sự đa dạng về loại hình trường lớp và phương pháp học chính là biểu hiện của việc học bằng nhiều hình thức.
Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Bảo vệ môi trường sinh thái.
Đảm bảo an toàn và vệ sinh lao động.
Thực hiện trách nhiệm đạo đức kinh doanh.
Đáp án đúng: C
Đảm bảo điều kiện làm việc an toàn, phòng chống cháy nổ là nghĩa vụ pháp lý của doanh nghiệp đối với người lao động và cộng đồng.
Phần II (3 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 01 đến câu 3. Trong mỗi ý a) b) c) d) ở từng câu thí sinh chọn đúng hoặc sai
Giá xăng dầu trên thị trường thế giới tăng mạnh kéo theo cước vận chuyển và giá nguyên vật liệu đầu vào của các doanh nghiệp trong nước đồng loạt tăng cao. Trước chi phí sản xuất tăng vọt, Công ty vận tải M buộc phải tăng giá cước dịch vụ, đồng thời thu hẹp quy mô hoạt động và cắt giảm 30 tài xế. Những tài xế này sau khi nghỉ việc đã nhanh chóng làm thủ tục đăng kí hưởng trợ cấp thất nghiệp, đồng thời được trung tâm dịch vụ việc làm hỗ trợ học nghề miễn phí để chuyển sang làm kĩ thuật viên sửa chữa ô tô.
Tình trạng chi phí nguyên vật liệu và xăng dầu tăng cao là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến lạm phát do cầu kéo.
Quyết định thu hẹp quy mô và sa thải nhân viên của Công ty M là biện pháp ứng phó tất yếu trước biến động tiêu cực của thị trường.
Số lượng 30 tài xế bị mất việc làm trong tình huống trên đã làm gia tăng tỉ lệ thất nghiệp trong nền kinh tế.
Việc các tài xế được nhận trợ cấp thất nghiệp và hỗ trợ học nghề miễn phí là minh chứng cho tính ưu việt của chính sách bảo hiểm xã hội.
Ý a) Sai. Giá nguyên vật liệu đầu vào và xăng dầu tăng làm tăng chi phí sản xuất, dẫn đến lạm phát do chi phí đẩy, không phải cầu kéo.
Ý b) Đúng. Trong cơ chế thị trường, để tránh phá sản khi chi phí tăng cao mà nhu cầu giảm, doanh nghiệp buộc phải tái cơ cấu, thu hẹp quy mô để cắt giảm quỹ lương.
Ý c) Đúng. Thu hẹp sản xuất do khó khăn kinh tế chung sẽ đẩy người lao động vào tình trạng thất nghiệp chu kì, làm gia tăng tỉ lệ thất nghiệp.
Ý d) Đúng. Bảo hiểm thất nghiệp là một bộ phận của Bảo hiểm xã hội. Trợ cấp tài chính và hỗ trợ học nghề là quyền lợi thiết thực giúp người lao động vượt qua khó khăn, nhanh chóng tái hòa nhập thị trường.
Chị A đang làm trưởng phòng kinh doanh của một công ty với mức thu nhập ổn định. Tuy nhiên, chồng chị là anh B có tư tưởng gia trưởng, ép buộc chị A phải nghỉ việc ở nhà để sinh thêm con trai nối dõi và chăm sóc bố mẹ chồng. Khi chị A không đồng ý, anh B đã giấu nhẹm giấy tờ nhà (tài sản chung của hai vợ chồng) và tự ý kí hợp đồng bán căn nhà đó cho người khác lấy vốn đầu tư chứng khoán để chứng tỏ quyền uy trụ cột gia đình. Biết chuyện, chị A đã làm đơn khởi kiện anh B ra Tòa án.
Hành vi ép buộc chị A nghỉ việc để ở nhà nội trợ, sinh con trai của anh B là vi phạm nghiêm trọng quyền bình đẳng giới trong lao động và gia đình.
Quan niệm anh B là trụ cột nên có quyền tự quyết định mọi việc lớn trong nhà là phù hợp với truyền thống văn hóa và pháp luật hiện hành.
Việc anh B tự ý kí hợp đồng bán căn nhà là tài sản chung mà không có sự đồng ý của chị A là hành vi dân sự trái pháp luật, hợp đồng này vô hiệu.
Chị A làm đơn khởi kiện ra Tòa án là thực hiện quyền khiếu nại của công dân đối với hành vi vi phạm của anh B.
Ý a) Đúng. Ép buộc vợ nghỉ việc, phân biệt đối xử vì giới tính (sinh con trai) tước đoạt quyền lao động và quyền bình đẳng nhân thân của phụ nữ.
Ý b) Sai. Pháp luật quy định vợ chồng bình đẳng với nhau về mọi mặt trong gia đình. Quan niệm gia trưởng, độc đoán là vi phạm Luật Hôn nhân và gia đình.
Ý c) Đúng. Đối với tài sản chung là bất động sản (nhà, đất), việc định đoạt phải có sự thỏa thuận bằng văn bản của cả hai vợ chồng. Hợp đồng mua bán do một mình anh B kí là vô hiệu.
Ý d) Sai. Tranh chấp giữa vợ chồng về tài sản và hôn nhân là tranh chấp dân sự. Chị A làm đơn khởi kiện ra Tòa để giải quyết tranh chấp dân sự, không phải là thực hiện quyền khiếu nại (khiếu nại chỉ áp dụng đối với quyết định hành chính của cơ quan nhà nước).
Hành vi xả thải của trang trại chăn nuôi là nguyên nhân trực tiếp gây ô nhiễm môi trường và vi phạm Luật Bảo vệ môi trường.
Việc người dân làm đơn tố cáo hành vi gây ô nhiễm của trang trại lên Ủy ban nhân dân xã là việc làm đúng pháp luật.
Hành vi nhận phong bì để bao che sai phạm của Chủ tịch xã là biểu hiện của quyền dân chủ ở cơ sở.
Mặc dù bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm, nhưng hành vi tập trung ném đá phá hoại tài sản của người dân là vi phạm pháp luật hình sự.
Ý a) Đúng. Cơ sở sản xuất, chăn nuôi có trách nhiệm xử lí chất thải đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường. Vi phạm quy định này sẽ bị xử lí nghiêm.
Ý b) Đúng. Khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật môi trường, công dân có quyền và nghĩa vụ báo cáo, tố cáo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để ngăn chặn kịp thời.
Ý c) Sai. Nhận hối lộ, bao che cho hành vi vi phạm pháp luật là tội phạm tham nhũng (hình sự), hoàn toàn đi ngược lại nguyên tắc pháp quyền và dân chủ.
Ý d) Đúng. Việc ném đá phá hoại tài sản của doanh nghiệp là hành vi "Cố ý làm hư hỏng tài sản" hoặc "Gây rối trật tự công cộng", vi phạm Bộ luật Hình sự. Người dân không được lấy sai phạm này để biện minh cho hành vi vi phạm pháp luật khác của mình.
B. VIẾT TRÊN TỜ GIẤY THI
PHẦN III (3 điểm).
(1,5 điểm). Nhiều bạn trẻ khi bắt đầu sống tự lập thường rơi vào tình trạng "chưa hết tháng đã hết tiền" do chi tiêu thiếu kiểm soát. Bằng kiến thức Giáo dục kinh tế và pháp luật lớp 10, anh (chị) hãy lập một bản kế hoạch tài chính cá nhân ngắn hạn (trong 1 tháng) cho một sinh viên đại học có nguồn thu nhập tổng cộng là 4.000.000 đồng/tháng. Chỉ ra 3 nguyên tắc cốt lõi giúp sinh viên này thực hiện thành công kế hoạch đó.
- Lập bản kế hoạch tài chính (0,75 điểm):
+ Nhóm chi phí thiết yếu (Chiếm khoảng 50 - 60%): Tiền thuê trọ, tiền ăn cơ bản, tiền điện nước, vé xe buýt (Dự kiến: 2.000.000đ - 2.400.000đ). (0,25 điểm)
+ Nhóm chi phí giáo dục & phát triển (Chiếm khoảng 15 - 20%): Tiền mua tài liệu, khóa học kĩ năng mềm, sách vở (Dự kiến: 600.000đ - 800.000đ). (0,25 điểm)
+ Nhóm chi phí không thiết yếu & Dự phòng (Chiếm khoảng 20 - 30%): Tiền giải trí, cà phê bạn bè và một khoản tiết kiệm bắt buộc dùng khi ốm đau (Dự kiến: 800.000đ - 1.200.000đ). Đảm bảo tổng chi tiêu và tiết kiệm bằng đúng 4.000.000đ. (0,25 điểm)
- Đề xuất 3 nguyên tắc cốt lõi (0,75 điểm):
+ Nguyên tắc 1 (Chi tiêu dưới mức thu nhập): Tuyệt đối không vay mượn để mua sắm các tiêu sản (điện thoại mới, quần áo đắt tiền). (0,25 điểm)
+ Nguyên tắc 2 (Tiết kiệm trước, chi tiêu sau): Ngay khi nhận được 4 triệu, hãy trích lập quỹ tiết kiệm dự phòng (khoảng 10%) cất đi trước khi bắt đầu chi tiêu. (0,25 điểm)
+ Nguyên tắc 3 (Ghi chép và theo dõi): Sử dụng sổ tay hoặc ứng dụng quản lí tài chính trên điện thoại để ghi lại mọi khoản chi tiêu mỗi ngày, giúp kịp thời điều chỉnh khi lỡ vung tay quá trán. (0,25 điểm)
(1,5 điểm). Hưởng ứng lời kêu gọi của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, trường THPT Z đã phát động phong trào quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả bão lụt. Tuy nhiên, một số học sinh cho rằng "việc cứu trợ là trách nhiệm của Nhà nước, học sinh không làm ra tiền thì không cần đóng góp".
Anh (chị) hãy vận dụng kiến thức về chính sách An sinh xã hội để viết một đoạn văn ngắn (khoảng 10 - 15 dòng) giải thích cho các bạn hiểu ý nghĩa của phong trào quyên góp này và trách nhiệm của công dân đối với cộng đồng.
- Hình thức (0,25 điểm): Viết đoạn văn nghị luận xã hội ngắn gọn, mạch lạc. Lập luận chặt chẽ, thấu tình đạt lí, hướng tới tinh thần đoàn kết.
- Giải thích bằng cơ sở lí luận về An sinh xã hội (0,5 điểm):
+ Khẳng định: Trong hệ thống an sinh xã hội, bên cạnh nguồn lực từ Ngân sách nhà nước, "Trợ giúp xã hội đột xuất" rất cần sự chung tay, huy động nguồn lực từ toàn xã hội, các tổ chức và cá nhân. (0,25 điểm)
+ Việc cứu trợ thiên tai là trách nhiệm chung của toàn dân tộc chứ không phải là gánh nặng đẩy hết cho Nhà nước, bởi nguồn lực công là có hạn trước những thảm họa tự nhiên tàn khốc. (0,25 điểm)
- Phân tích ý nghĩa và giáo dục trách nhiệm (0,75 điểm):
+ Ý nghĩa thực tiễn: Sự quyên góp dù nhỏ bé của mỗi cá nhân (như nhịn một bữa ăn sáng, bớt một li trà sữa) khi cộng hưởng lại sẽ tạo ra nguồn kinh phí lớn giúp đồng bào mua lương thực, dựng lại nhà cửa, học sinh vùng lũ sớm được trở lại trường. (0,25 điểm)
+ Ý nghĩa đạo đức: Hành động quyên góp thể hiện truyền thống "Lá lành đùm lá rách", "Tương thân tương ái" ngàn đời của dân tộc ta, giúp con người kết nối với nhau bằng tình đồng bào. (0,25 điểm)
+ Thông điệp kêu gọi: Học sinh tuy chưa làm ra tiền nhưng hoàn toàn có thể đóng góp bằng cách tiết kiệm tiền tiêu vặt, hoặc quyên góp sách vở, quần áo cũ. Trách nhiệm cộng đồng bắt đầu từ những hành động nhỏ bé và sự đồng cảm chân thành nhất. (0,25 điểm)
