Đề thi Đánh giá năng lực Đại học Sư phạm Hà Nội môn KTPL có đáp án - Đề số 6
21 câu hỏi
A. TÔ TRÊN PHIẾU TRẢ LỜI TRẮC NGHIỆM (7,0 ĐIỂM)
Phần I (4 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 01 đến câu 16. Đối với mỗi câu thí sinh chỉ chọn một phương án
Việc Nhà nước trích quỹ ngân sách để chi trả lương hàng tháng cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là thể hiện vai trò nào dưới đây của ngân sách nhà nước?
Duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước.
Điều tiết thị trường và bình ổn giá cả.
Mở rộng quy mô đầu tư kinh doanh.
Tạo lập quỹ dự trữ phòng chống thiên tai.
Đáp án đúng: A
Nguồn tài chính để duy trì hệ thống cơ quan nhà nước, quân đội, công an, trường học công lập... đều được lấy từ ngân sách nhà nước (Khoản chi thường xuyên).
Xóa bỏ hoàn toàn khoảng cách giàu nghèo.
Điều tiết thu nhập, thực hiện công bằng xã hội.
Ngăn cấm việc làm giàu hợp pháp của công dân.
Thu hồi toàn bộ vốn đầu tư của doanh nghiệp.
Đáp án đúng: B
Thuế là công cụ quan trọng để Nhà nước điều tiết vĩ mô. Việc đánh thuế cao đối với thu nhập cao và miễn/giảm cho thu nhập thấp giúp phân phối lại của cải, giảm bớt sự chênh lệch giàu nghèo trong xã hội.
Tính quy phạm phổ biến.
Tính quyền lực, bắt buộc chung.
Tính linh hoạt trong áp dụng.
Tính truyền miệng trong dân gian.
Đáp án đúng: B
Đạo đức thực hiện dựa trên tính tự giác và dư luận xã hội. Trong khi đó, pháp luật mang tính quyền lực, bắt buộc chung, do Nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế của Nhà nước.
Xét xử các vụ án hình sự.
Quản lý hành chính nhà nước.
Thực hành quyền công tố.
Ban hành các đạo luật.
Đáp án đúng: B
Ủy ban nhân dân là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm tổ chức thi hành pháp luật và quản lý đời sống xã hội tại địa bàn.
giảm mạnh.
giữ nguyên.
tăng lên.
bằng chi phí sản xuất.
Đáp án đúng: C
Khi Cung nhỏ hơn Cầu, hàng hóa khan hiếm, người mua tranh mua đẩy giá cả hàng hóa tăng lên cao hơn giá trị thực tế.
Gia tăng lạm phát phi mã.
Suy giảm nguồn thu ngân sách.
Mất đi nguồn thu nhập thường xuyên.
Thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ.
Đáp án đúng: C
Đối với cá nhân, thất nghiệp làm mất đi thu nhập, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống vật chất và tinh thần của họ. Các phương án A, B là tác động đến nền kinh tế vĩ mô.
văn hóa.
kinh doanh.
chính trị.
hôn nhân và gia đình.
Đáp án đúng: B
Quyền bình đẳng trong kinh doanh đảm bảo mọi doanh nghiệp đều có quyền tự do lựa chọn hình thức tổ chức, ngành nghề kinh doanh, mở rộng quy mô hợp pháp và cạnh tranh lành mạnh.
phải tự mình cầm lá phiếu bỏ vào hòm phiếu.
được tự do lựa chọn người đại diện theo ý chí của mình.
viết phiếu bầu trong khu vực riêng tư và không ai được xem.
có giá trị lá phiếu ngang nhau, không phân biệt đẳng cấp.
Đáp án đúng: C
Bỏ phiếu kín nhằm bảo đảm sự tự do thể hiện ý chí của cử tri. Việc viết phiếu trong buồng kín đảm bảo sự bảo mật của lá phiếu.
GDP.
GNI.
CPI.
FDI.
Đáp án đúng: B
GNI (Gross National Income) là Tổng thu nhập quốc dân. Trong khi GDP là Tổng sản phẩm quốc nội, CPI là Chỉ số giá tiêu dùng, FDI là Đầu tư trực tiếp nước ngoài.
hạn chế của cơ chế thị trường.
tính chất của giá cả thị trường.
quy luật giá trị trong kinh tế thị trường.
vai trò điều tiết thị trường của nhà nước.
Đáp án đúng: A
Đây là nhược điểm tự phát của cơ chế thị trường. Người sản xuất chạy theo lợi nhuận trước mắt mà không có kế hoạch, dẫn đến cung vượt cầu hoặc mất cân đối (tính tự phát, gây rủi ro, khủng hoảng).
bảo hiểm y tế.
bảo hiểm thất nghiệp.
bảo hiểm nhân thọ.
bảo hiểm hưu trí.
Đáp án đúng: B
Bảo hiểm thất nghiệp là một trụ cột của an sinh xã hội, hỗ trợ người lao động trong thời gian tìm công việc mới.
trách nhiệm dân sự.
trách nhiệm kỉ luật.
trách nhiệm hình sự.
trách nhiệm hành chính.
Đáp án đúng: B
Vi phạm kỉ luật là hành vi xâm phạm các quan hệ lao động, công vụ nhà nước. Người vi phạm phải chịu các hình thức kỉ luật như khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, buộc thôi việc.
học tập của công dân.
tự do ngôn luận.
phát triển kinh tế vùng miền.
tham gia quản lý xã hội.
Đáp án đúng: A
Quyền học tập cho phép công dân tiếp cận tri thức ở mọi độ tuổi phù hợp với khả năng và nhu cầu.
Thu hồi đất đai của người dân xung quanh khu di tích.
Chuyển nhượng quyền sở hữu di sản cho các tập đoàn nước ngoài.
Ngăn cấm triệt để mọi hoạt động du lịch tại khu vực này.
Tôn vinh, bảo vệ và phát huy giá trị của di sản văn hóa.
Đáp án đúng: D
Việc xếp hạng và công nhận di sản ở tầm quốc gia hay quốc tế đều nhằm thiết lập hành lang pháp lí vững chắc để bảo tồn nguyên trạng và phát huy giá trị văn hóa, kinh tế của di sản một cách bền vững.
tài sản chung của vợ chồng.
tài sản thuộc sở hữu của Nhà nước.
tài sản riêng của người đó.
tài sản chia đều cho các con.
Đáp án đúng: C
Dù hình thành trong thời kì hôn nhân, nhưng nếu được cho/tặng đích danh một người thì đó là tài sản riêng, người đó có toàn quyền định đoạt.
bảo vệ môi trường.
bảo vệ di sản văn hóa.
bảo vệ an ninh quốc gia.
bảo vệ trật tự đô thị.
Đáp án đúng: A
Bảo vệ môi trường là trách nhiệm chung của toàn xã hội nhằm bảo vệ quyền được sống trong lành.
Phần II (3 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 01 đến câu 3. Trong mỗi ý a) b) c) d) ở từng câu thí sinh chọn đúng hoặc sai
Sau khi tốt nghiệp đại học chuyên ngành kĩ thuật phần mềm, anh T nộp hồ sơ xin việc tại nhiều công ty nhưng đều bị từ chối với lí do anh thiếu kĩ năng sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) mà doanh nghiệp đang cần. Trong lúc chờ tìm được công việc phù hợp, anh T đã chủ động đăng kí tham gia một khóa đào tạo ngắn hạn về ứng dụng AI trong lập trình và nhận trợ cấp từ quỹ bảo hiểm thất nghiệp do quá trình đi làm thêm trước đây anh có đóng bảo hiểm.
Tình trạng anh T chưa có việc làm do thiếu kĩ năng mới là biểu hiện của loại hình thất nghiệp cơ cấu.
Việc anh T bị từ chối nhận vào làm việc chứng tỏ quy luật cung cầu không có tác dụng trên thị trường lao động.
Anh T chủ động học thêm kĩ năng về AI là giải pháp tích cực để thích ứng với sự biến đổi của thị trường việc làm.
Khoản tiền anh T nhận được từ quỹ bảo hiểm thất nghiệp mang tính chất của chính sách trợ giúp xã hội đột xuất.
Ý a) Đúng. Thất nghiệp cơ cấu xảy ra do sự mất cân đối giữa trình độ, kĩ năng của người lao động và yêu cầu công nghệ mới của doanh nghiệp.
Ý b) Sai. Chính quy luật cung cầu đang hoạt động: Cầu lao động đòi hỏi kĩ năng AI, trong khi Cung lao động (anh T) chưa đáp ứng được, dẫn đến giao dịch lao động không thành công.
Ý c) Đúng. Nâng cao trình độ tay nghề, cập nhật công nghệ là cách duy nhất để người lao động vượt qua thất nghiệp cơ cấu.
Ý d) Sai. Trợ cấp thất nghiệp thuộc hệ thống Bảo hiểm xã hội, không phải là Trợ giúp xã hội (dành cho người yếu thế, tàn tật, thiên tai).
Ông A qua đời đột ngột do tai nạn giao thông và không để lại di chúC. Ông để lại khối tài sản riêng là một ngôi nhà trị giá 3 tỉ đồng. Gia đình ông gồm có: bà B (vợ hợp pháp), anh C (con đẻ) và chị D (con nuôi hợp pháp). Tại cuộc họp gia đình, anh C cho rằng mình là con đẻ và là con trai trưởng nên có quyền thừa kế toàn bộ ngôi nhà, đồng thời yêu cầu chị D không được chia tài sản vì chỉ là con nuôi.
Do ông A không để lại di chúc nên khối tài sản của ông sẽ bị Nhà nước tịch thu sung công quỹ.
Ngôi nhà trị giá 3 tỉ đồng sẽ được chia thừa kế theo quy định của pháp luật dân sự về thừa kế.
Việc anh C đòi hưởng toàn bộ tài sản vì là con đẻ và con trai trưởng là trái với nguyên tắc bình đẳng của pháp luật.
Theo pháp luật thừa kế, bà B, anh C và chị D đều thuộc hàng thừa kế thứ nhất và được hưởng phần di sản bằng nhau.
Ý a) Sai. Khi không có di chúc, tài sản được chia theo pháp luật cho những người thừa kế theo hàng thừa kế, không bị sung công quỹ.
Ý b) Đúng. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng khi người chết không để lại di chúc hoặc di chúc không hợp pháp.
Ý c) Đúng. Pháp luật dân sự và hôn nhân gia đình quy định mọi công dân đều bình đẳng, không phân biệt giới tính (con trai/con gái) trong việc hưởng thừa kế.
Ý d) Đúng. Vợ, cha mẹ, con đẻ, con nuôi hợp pháp đều nằm trong hàng thừa kế thứ nhất và được hưởng kỉ phần ngang nhau.
Việc sử dụng thuốc kích thích tăng trưởng bị cấm là hành vi vi phạm pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm và đạo đức kinh doanh.
Hợp tác xã V chỉ phải chịu trách nhiệm hành chính là nộp phạt mà không phải chịu trách nhiệm dân sự đối với đối tác.
Lô hàng bị đối tác nước ngoài trả lại là minh chứng cho việc các rào cản kĩ thuật trong hội nhập kinh tế luôn gây bất lợi cho Việt Nam.
Hành vi gian dối của hợp tác xã V làm suy giảm uy tín của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, đi ngược lại lợi ích quốc gia.
Ý a) Đúng. Kinh doanh thực phẩm sử dụng hóa chất cấm là vi phạm nghiêm trọng luật an toàn thực phẩm và mất đạo đức kinh doanh.
Ý b) Sai. Việc nộp phạt cho Nhà nước là trách nhiệm hành chính. Hợp tác xã vẫn phải bồi thường thiệt hại hợp đồng cho đối tác nước ngoài, đó là trách nhiệm dân sự.
Ý c) Sai. Rào cản kĩ thuật (SPS) là cần thiết để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng toàn cầu. Nó gây bất lợi cho các doanh nghiệp làm ăn gian dối, nhưng lại tạo động lực nâng cao chất lượng chung.
Ý d) Đúng. Trong bối cảnh hội nhập, uy tín của một lô hàng có thể ảnh hưởng đến thương hiệu quốc gia.Việc làm sai trái này gây hậu quả xấu đến lợi ích chung.
B. VIẾT TRÊN TỜ GIẤY THI
PHẦN III (3 điểm).
(1,5 điểm). Ngày nay, khái niệm "Doanh nghiệp xã hội" (kinh doanh không chỉ vì lợi nhuận mà còn nhằm giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường) đang rất được khuyến khích. Bằng tư duy kinh tế (GDKTPL 11), anh (chị) hãy phác thảo một ý tưởng kinh doanh theo mô hình doanh nghiệp xã hội tại địa phương mình và chỉ ra cách thức cân bằng giữa việc tạo ra lợi nhuận với việc thực hiện trách nhiệm xã hội.
- Hình thức (0,25 điểm): Trình bày mạch lạc, sáng tạo. Lập luận kinh tế rõ ràng.
- Phác thảo ý tưởng kinh doanh theo mô hình doanh nghiệp xã hội (0,75 điểm):
+ Nêu tên dự án và xác định vấn đề cần giải quyết (Ví dụ: Dự án "Tre Việt" - chuyên sản xuất ống hút, bát đĩa từ tre tự nhiên để thay thế đồ nhựa dùng một lần). (0,25 điểm)
+ Xác định đối tượng hưởng lợi xã hội: Tạo việc làm ổn định cho người khuyết tật, thanh niên yếu thế tại địa phương tham gia vào các khâu gia công, đóng gói. (0,25 điểm)
+ Mô tả sản phẩm/dịch vụ: Sản phẩm thân thiện môi trường, có thể tự phân hủy, cung cấp cho các quán cà phê, nhà hàng và xuất khẩu. (0,25 điểm)
- Cách thức cân bằng giữa lợi nhuận và trách nhiệm xã hội (0,5 điểm):
+ Để có lợi nhuận duy trì hoạt động, dự án phải tập trung vào thiết kế bao bì đẹp, marketing nhấn mạnh câu chuyện nhân văn để bán được giá trị gia tăng cao hơn sản phẩm nhựa thông thường. (0,25 điểm)
+ Cam kết tái đầu tư: Trích ít nhất 51% lợi nhuận thu được (theo chuẩn doanh nghiệp xã hội) để tái đầu tư mở rộng xưởng, đào tạo kĩ năng cho lao động khuyết tật và trích quỹ trồng rừng tre nguyên liệu mới. (0,25 điểm)
(1,5 điểm). Hiện nay, tình trạng học sinh sử dụng tài liệu học tập, sách điện tử (PDF) tải lậu từ các nguồn không chính thống hoặc sao chép nguyên văn bài tiểu luận trên mạng mà không trích dẫn nguồn diễn ra khá phổ biến. Bằng kiến thức pháp luật dân sự, anh (chị) hãy viết một đoạn văn (khoảng 10 - 15 dòng) để phân tích tác hại của hành vi này và khuyên các bạn học sinh tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.
- Hình thức (0,25 điểm): Viết đoạn văn nghị luận pháp luật ngắn gọn, mạch lạc, đủ độ dài. Giọng văn mang tính cảnh tỉnh và giáo dục học đường.
- Căn cứ pháp lí và phân tích tác hại (0,75 điểm):
+ Nhận diện hành vi: Việc tải lậu sách điện tử, sao chép tiểu luận không ghi nguồn là hành vi vi phạm pháp luật Dân sự (Cụ thể là vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, quyền tác giả). (0,25 điểm)
+ Tác hại đối với tác giả: Tước đoạt công sức lao động trí óc và lợi ích tài chính chính đáng của những người sáng tạo, làm thui chột động lực phát triển văn hóa, khoa học của quốc gia. (0,25 điểm)
+ Tác hại đối với học sinh: Tạo ra thói quen ỷ lại, lười tư duy, hình thành sự gian lận trong học thuật. Nếu bị phát hiện ở môi trường đại học có thể bị kỉ luật nặng, đánh mất uy tín cá nhân. (0,25 điểm)
- Đưa ra lời khuyên và thông điệp hành động (0,5 điểm):
+ Lời khuyên: Học sinh cần chủ động mượn sách tại thư viện trường, mua sách có bản quyền hoặc xin phép tác giả khi sử dụng tài liệu. Khi trích dẫn thông tin để làm bài, bắt buộc phải ghi rõ tên tác giả và nguồn gốc tài liệu. (0,25 điểm)
+ Thông điệp kêu gọi: "Sở hữu trí tuệ cũng là tài sản". Tôn trọng bản quyền chính là sự tôn trọng chất xám của người khác và lòng tự trọng của chính bản thân mình. (0,25 điểm)
