Đề thi Đánh giá năng lực Đại học Sư phạm Hà Nội môn KTPL có đáp án - Đề số 7
21 câu hỏi
A. TÔ TRÊN PHIẾU TRẢ LỜI TRẮC NGHIỆM
Phần I (4 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 01 đến câu 16. Đối với mỗi câu thí sinh chỉ chọn một phương án
Chủ thể nào dưới đây có trách nhiệm tổ chức, quản lý và điều hành nền kinh tế vĩ mô nhằm đảm bảo sự phát triển ổn định của đất nước?
Các tập đoàn kinh tế đa quốc gia.
Người tiêu dùng và hộ gia đình.
Ngân hàng thương mại cổ phần.
Nhà nước.
Đáp án đúng: D
Nhà nước là chủ thể quản lý kinh tế vĩ mô, sử dụng các công cụ như pháp luật, chính sách thuế, tiền tệ để khắc phục khuyết tật của thị trường, định hướng kinh tế phát triển.
Kêu gọi vốn đầu tư từ các ngân hàng thương mại.
Công khai mức thu nhập hàng tháng với cơ quan thuế.
Quản lí tiền bạc hiệu quả để đạt được các mục tiêu tài chính.
Xin hỗ trợ trợ cấp thất nghiệp từ Nhà nước.
Đáp án đúng: C
Kế hoạch tài chính cá nhân là bản dự kiến thu chi giúp mỗi người kiểm soát dòng tiền, tránh lãng phí, từ đó tích lũy để thực hiện các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn của bản thân.
Tính quy phạm phổ biến.
Tính quyền lực, bắt buộc chung.
Tính chặt chẽ về mặt hình thức.
Tính chặt chẽ về mặt nội dung.
Đáp án đúng: A
Tính quy phạm phổ biến là đặc trưng làm nên ranh giới giữa pháp luật và các quy phạm xã hội khác.Pháp luật là khuôn thước mẫu mực áp dụng chung cho toàn xã hội.
Chính phủ.
Chủ tịch nước.
Tòa án nhân dân tối cao.
Quốc hội.
Đáp án đúng: D
Theo Hiến pháp, Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, thực hiện quyền lập hiến (làm Hiến pháp) và quyền lập pháp (làm luật).
cầu kéo.
chi phí đẩy.
thừa tiền mặt.
chính sách thuế.
Đáp án đúng: B
Lạm phát chi phí đẩy xuất hiện khi chi phí sản xuất của các doanh nghiệp gia tăng (do giá nguyên liệu, năng lượng, tiền lương tăng), buộc họ phải tăng giá bán sản phẩm để bù đắp chi phí.
thất nghiệp chu kì.
thất nghiệp ma sát.
thất nghiệp cơ cấu.
thất nghiệp tạm thời.
Đáp án đúng: C
Thất nghiệp cơ cấu xảy ra khi có sự chênh lệch giữa kĩ năng người lao động và yêu cầu thực tế của thị trường do thay đổi công nghệ.
Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội.
Quyền tự do báo chí.
Quyền sáng tạo kĩ thuật.
Quyền ứng cử.
Đáp án đúng: A
Đóng góp ý kiến với các cơ quan nhà nước về cải cách thủ tục hành chính, xây dựng bộ máy nhà nước là hình thức thực hiện quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội ở phạm vi cơ sở.
Quyền bầu cử.
Quyền ứng cử.
Quyền tự do tín ngưỡng.
Quyền khiếu nại.
Đáp án đúng: B
Độ tuổi thực hiện quyền ứng cử vào Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp là từ đủ 21 tuổi. (Độ tuổi bầu cử là từ đủ 18 tuổi).
Chỉ số HDI.
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP).
Chỉ số CPI.
Hệ số Gini.
Đáp án đúng: A
HDI là chỉ số phát triển con người, đánh giá sự tiến bộ xã hội toàn diện hơn chỉ số kinh tế đơn thuần.
Phổ thông.
Bình đẳng.
Trực tiếp.
Bỏ phiếu kín.
Đáp án đúng: A
Nguyên tắc Phổ thông là mọi công dân đủ 18 tuổi đều được bầu cử, trừ những người mất năng lực hành vi dân sự (như bệnh tâm thần) hoặc bị tước quyền bầu cử theo án phạt. Việc loại trừ này nằm trong quy định của nguyên tắc Phổ thông.
Bảo hiểm nhân thọ.
Bảo hiểm thất nghiệp.
Bảo hiểm xã hội.
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự.
Đáp án đúng: C
Chế độ hưu trí trong bảo hiểm xã hội bắt buộc đảm bảo an sinh cho người già.
quyền tự do lập hội.
quyền và nghĩa vụ kinh doanh, nộp thuế.
quyền cạnh tranh thương mại.
nghĩa vụ bảo vệ an ninh quốc gia.
Đáp án đúng: B
Nộp thuế là nghĩa vụ cơ bản của công dân và tổ chức khi tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm đóng góp tài chính cho đất nước.
trực tiếp nắm giữ và quản lý tài sản.
khai thác công dụng, hưởng hoa lợi từ tài sản.
quyết định số phận pháp lí của tài sản (bán, tặng, tiêu hủy).
cho người khác mượn tài sản trong một thời gian ngắn.
Đáp án đúng: C
Quyền sở hữu bao gồm 3 quyền: chiếm hữu, sử dụng và định đoạt. Việc định đoạt (chuyển giao sở hữu hoặc từ bỏ) là quyền năng cao nhất của chủ sở hữu.
Đóng góp kinh phí tu bổ đền chùa lịch sử.
Giới thiệu làn điệu dân ca cho khách du lịch.
Đào bới trái phép khu vực khảo cổ học để lấy cổ vật.
Tham gia dọn dẹp vệ sinh xung quanh khu di tích.
Đáp án đúng: C
Mọi hành vi xâm phạm, chiếm đoạt, mua bán trái phép hoặc phá hoại di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia đều là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
Chính trị.
Kinh tế.
Lao động.
Hôn nhân và gia đình.
Đáp án đúng: D
Bình đẳng giới trong gia đình đòi hỏi vợ chồng có trách nhiệm ngang nhau trong việc chia sẻ công việc nhà và nuôi dạy con cái, không phân biệt vai trò truyền thống.
hợp đồng dân sự.
nội quy lao động.
quy chế doanh nghiệp.
nghị quyết hội đồng.
Đáp án đúng: A
Khái niệm hợp đồng dân sự theo Bộ luật Dân sự, dựa trên nguyên tắc tự do, tự nguyện thỏa thuận và bình đẳng giữa các bên.
Phần II (3 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 01 đến câu 3. Trong mỗi ý a) b) c) d) ở từng câu thí sinh chọn đúng hoặc sai
Doanh nghiệp sản xuất giày da xuất khẩu X đứng trước sức ép cạnh tranh gay gắt từ các mặt hàng giá rẻ của nước ngoài tràn vào sau khi Việt Nam kí kết các Hiệp định thương mại tự do (FTA). Để tồn tại, Ban giám đốc quyết định đầu tư hệ thống máy cắt tự động thay cho việc cắt thủ công. Quyết định này giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm để giữ vững thị phần, nhưng đồng thời khiến 50 công nhân tại bộ phận cắt tay bị mất việc làm. Doanh nghiệp X đã tuân thủ việc thanh toán trợ cấp mất việc và tư vấn cho họ chuyển sang các ngành dịch vụ khác.
Sức ép cạnh tranh gay gắt từ hàng hóa nước ngoài là một trong những thách thức tất yếu khi Việt Nam tham gia hội nhập kinh tế quốc tế.
Quyết định đầu tư công nghệ mới của doanh nghiệp X thể hiện mặt tiêu cực của cạnh tranh vì nó đẩy người lao động ra đường.
Việc 50 công nhân bị mất việc làm do kĩ năng thủ công không còn phù hợp với dây chuyền tự động hóa là biểu hiện của thất nghiệp cơ cấu.
Khi người lao động chuyển từ ngành sản xuất công nghiệp sang làm việc trong các ngành dịch vụ, điều này phản ánh sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động theo hướng hiện đại.
Ý a) Đúng. Mở cửa thị trường theo các FTA đồng nghĩa với việc doanh nghiệp nội địa phải chia sẻ thị phần và đối mặt với các đối thủ quốc tế mạnh hơn.
Ý b) Sai. Đầu tư công nghệ để nâng cao năng suất là mặt tích cực của cạnh tranh (động lực phát triển lực lượng sản xuất). Việc cắt giảm lao động là sự đào thải khách quan, không phải bản chất tiêu cực của sự cạnh tranh.
Ý c) Đúng. Thất nghiệp cơ cấu phát sinh khi có sự thay đổi về công nghệ sản xuất, khiến kĩ năng cũ bị lỗi thời.
Ý d) Đúng. Sự dịch chuyển lao động từ khu vực sản xuất vật chất (nông nghiệp, công nghiệp thô) sang khu vực dịch vụ là xu hướng tất yếu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Anh M và chị N là vợ chồng hợp pháp. Trong thời kì hôn nhân, anh M bàn với vợ đem Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (tài sản chung) đi thế chấp ngân hàng vay 2 tỉ đồng để mở công ty trách nhiệm hữu hạn do anh làm giám đốc. Chị N đồng ý và cùng kí vào hợp đồng tín dụng. Ba năm sau, công ty phá sản, vợ chồng nảy sinh mâu thuẫn dẫn đến li hôn. Tại Tòa án, chị N yêu cầu chia đôi tài sản nhưng từ chối chia sẻ khoản nợ 2 tỉ đồng với ngân hàng vì cho rằng công ty mang tên anh M thì anh M phải tự chịu trách nhiệm trả nợ.
Hợp đồng tín dụng thế chấp quyền sử dụng đất giữa vợ chồng anh M và ngân hàng là một dạng của hợp đồng dân sự.
Do công ty do anh M đứng tên làm giám đốc nên theo pháp luật dân sự, khoản nợ 2 tỉ đồng được coi là nợ riêng của cá nhân anh M.
Lập luận của chị N về việc từ chối trả nợ là trái pháp luật vì khoản nợ này phát sinh từ giao dịch có sự đồng thuận của cả hai vợ chồng trong thời kì hôn nhân.
Tòa án có quyền phong tỏa và phát mại khối tài sản chung (quyền sử dụng đất) để ưu tiên thanh toán khoản nợ cho ngân hàng trước khi chia tài sản li hôn.
Ý a) Đúng. Hợp đồng tín dụng, vay tài sản, thế chấp tài sản là các giao dịch dân sự dựa trên sự thỏa thuận bình đẳng giữa các bên.
Ý b) Sai. Khoản vay được thực hiện trong thời kì hôn nhân, nhằm phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế gia đình và đặc biệt có chữ kí đồng thuận của cả hai vợ chồng, nên đây là nghĩa vụ nợ chung.
Ý c) Đúng. Vợ chồng phải liên đới chịu trách nhiệm đối với các nghĩa vụ dân sự chung. Chị N không thể chỉ đòi chia tài sản mà trốn tránh nghĩa vụ trả nợ.
Ý d) Đúng. Nguyên tắc giải quyết tài sản khi li hôn là phải thanh toán xong các nghĩa vụ tài sản chung với bên thứ ba (ngân hàng) rồi phần giá trị còn lại mới được đem ra chia.
Nhà máy chế biến tinh bột sắn Z nằm ở thượng nguồn con sông H. Mặc dù đã cam kết bảo vệ môi trường, nhưng để giảm chi phí, vào những ngày mưa lớn, nhà máy Z thường xuyên xả nước thải đen ngòm, hôi thối thẳng ra sông. Hiện tượng này làm tôm cá chết hàng loạt và ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của các hộ dân hạ lưu. Bức xúc, ông C (đại diện người dân) đã viết đơn kèm theo hình ảnh, video làm bằng chứng gửi lên Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã yêu cầu xử lí. Tuy nhiên, do vượt quá thẩm quyền xử phạt về mức độ thiệt hại, Chủ tịch xã đã lập hồ sơ chuyển lên cơ quan cấp trên.
Hành vi xả nước thải chưa qua xử lí ra sông của nhà máy Z là vi phạm nghiêm trọng Luật Bảo vệ môi trường.
Việc ông C viết đơn kèm bằng chứng gửi cơ quan chức năng là hình thức thực hiện quyền khiếu nại của công dân để đòi lại tiền bồi thường cá nhân.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã đã hành động đúng chức trách khi tiếp nhận phản ánh và chuyển hồ sơ lên cấp có thẩm quyền giải quyết.
Công dân có quyền được cung cấp thông tin minh bạch về môi trường và tham gia giám sát các hoạt động xả thải của doanh nghiệp trên địa bàn.
Ý a) Đúng. Xả chất thải công nghiệp không đạt quy chuẩn ra môi trường nguồn nước là hành vi bị nghiêm cấm.
Ý b) Sai. Ông C báo cáo hành vi vi phạm pháp luật môi trường của một tổ chức làm ảnh hưởng đến lợi ích cộng đồng. Đây là quyền Tố cáo, không phải khiếu nại.
Ý c) Đúng. Trong quản lí hành chính, khi nhận được đơn tố cáo vi phạm pháp luật nhưng mức độ vi phạm (số tiền phạt, tính chất hình sự) vượt quá thẩm quyền của cấp xã, cơ quan này phải lập biên bản và chuyển hồ sơ lên cấp huyện/tỉnh.
Ý d) Đúng. Đây là quyền cơ bản của công dân được quy định rõ trong Luật Bảo vệ môi trường, nhằm phát huy sức mạnh cộng đồng trong việc giữ gìn sinh thái.
B. VIẾT TRÊN TỜ GIẤY THI
PHẦN III (3 điểm).
(1,5 điểm). Tại khu phố nơi anh (chị) sinh sống, nhiều hộ kinh doanh gia đình và người lao động tự do (bán hàng rong, xe ôm công nghệ) chưa quan tâm đến việc đóng Bảo hiểm xã hội tự nguyện để phòng thân. Bằng những kiến thức đã học, anh (chị) hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 10 - 15 dòng) tuyên truyền, vận động những người dân này tham gia Bảo hiểm xã hội tự nguyện.
- Hình thức (0,25 điểm): Viết đoạn văn nghị luận/tuyên truyền ngắn gọn, mạch lạc, đủ độ dài quy định. Giọng văn chân thành, mang tính thuyết phục cộng đồng.
- Nêu được tính pháp lí và bản chất của Bảo hiểm xã hội tự nguyện (0,5 điểm):
+ Khẳng định: Bảo hiểm xã hội tự nguyện là chính sách an sinh xã hội ưu việt do Nhà nước tổ chức, không vì mục đích lợi nhuận, dành riêng cho người lao động tự do không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc.(0,25 điểm)
+ Người tham gia được quyền tự lựa chọn mức đóng và phương thức đóng linh hoạt, phù hợp với thu nhập bấp bênh của mình. (0,25 điểm)
- Đưa ra được các lợi ích thiết thực để thuyết phục (0,75 điểm):
+ Khi tham gia đủ thời gian quy định, người lao động tự do sẽ được hưởng lương hưu hàng tháng khi về già, giúp tự chủ tài chính, không phải phụ thuộc vào con cái. (0,25 điểm)
+ Được cấp thẻ Bảo hiểm y tế miễn phí trong suốt thời gian nhận lương hưu, giúp giảm thiểu gánh nặng viện phí khi tuổi cao sức yếu. (0,25 điểm)
+ Thông điệp kêu gọi: "Đóng góp nhỏ hôm nay, điểm tựa vững chắc cho ngày mai". Kêu gọi bà con hãy trích một phần nhỏ lợi nhuận kinh doanh mỗi ngày để tích lũy an sinh lâu dài. (0,25 điểm)
(1,5 điểm). Di tích lịch sử - văn hóa là tài sản quý giá của quốc gia. Tuy nhiên, thời gian qua vẫn xảy ra tình trạng du khách viết, vẽ bậy lên các bức tường cổ kính hoặc xả rác tại các khu di tích. Dựa vào kiến thức về quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc bảo vệ di sản văn hóa, anh (chị) hãy đề xuất 3 biện pháp cụ thể mà đoàn thanh niên trường học có thể thực hiện để góp phần khắc phục tình trạng trên.
- Hình thức (0,25 điểm): Trình bày mạch lạc, logic. Ngôn từ chuẩn mực.
- Căn cứ pháp lí (0,25 điểm): Theo quy định pháp luật, công dân có nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ và phát huy giá trị của di sản văn hóa. Các hành vi viết bậy, xả rác là hành vi phá hoại, vi phạm pháp luật cần bị lên án và ngăn chặn.
- Đề xuất 3 biện pháp hành động của đoàn thanh niên (1,0 điểm):
+ Biện pháp 1 (Giáo dục, truyền thông): Tổ chức các chiến dịch truyền thông kĩ thuật số (làm video ngắn trên Tiktok, thi thiết kế infographic) giới thiệu vẻ đẹp và giá trị lịch sử của các di tích địa phương, kèm theo thông điệp "Du lịch văn minh, không để lại gì ngoài những dấu chân". (0,35 điểm)
+ Biện pháp 2 (Hành động thực tiễn): Tổ chức các buổi ngoại khóa "Ngày thứ Bảy tình nguyện" đến các khu di tích để thu gom rác thải, lau dọn cảnh quan và cắm các biển báo nhắc nhở giữ gìn vệ sinh được thiết kế sáng tạo. (0,35 điểm)
+ Biện pháp 3 (Giám sát, đồng hành): Thành lập các đội thanh niên xung kích, phối hợp với ban quản lí di tích vào các dịp lễ hội để trực tiếp hướng dẫn du khách, kịp thời nhắc nhở hoặc báo cáo lực lượng chức năng xử lí những cá nhân có ý định viết, vẽ bậy. (0,3 điểm)
