Đề thi Đánh giá năng lực Đại học Sư phạm Hà Nội môn KTPL có đáp án - Đề số 5
21 câu hỏi
A. TÔ TRÊN PHIẾU TRẢ LỜI TRẮC NGHIỆM (7,0 ĐIỂM)
Phần I (4 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 01 đến câu 16. Đối với mỗi câu thí sinh chỉ chọn một phương án
Theo quy định của pháp luật, ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện
chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.
việc kinh doanh của các tập đoàn tư nhân.
hoạt động sản xuất của hợp tác xã.
các khoản vay nợ của cá nhân công dân.
Đáp án đúng: A
Ngân sách nhà nước là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất của Nhà nước, được sử dụng để duy trì bộ máy nhà nước, phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội, an ninh quốc phòng (tức là thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước).
Tài sản thế chấp có giá trị cao.
Sự bảo lãnh của cơ quan nhà nước.
Uy tín của người đi vay.
Cổ phiếu của doanh nghiệp.
Đáp án đúng: C
Tín chấp (tín nhiệm) là hình thức cho vay không cần tài sản đảm bảo, hoàn toàn dựa vào uy tín (thu nhập, lịch sử tín dụng) của người đi vay để ngân hàng ra quyết định giải ngân.
Quốc hội.
Chính phủ.
Chủ tịch nước.
Tòa án nhân dân tối cao.
Đáp án đúng: B
Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất, thực hiện quyền hành pháp, là cơ quan chấp hành của Quốc hội.
Cơ quan tư pháp thực hiện xét xử.
Cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.
Cơ quan hành chính chấp hành và điều hành.
Cơ quan tham mưu về an ninh quốc phòng.
Đáp án đúng: B
Hội đồng nhân dân do nhân dân địa phương bầu ra, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân tại địa bàn.
Chức năng cung cấp thông tin.
Chức năng thừa nhận giá trị.
Chức năng điều tiết sản xuất.
Chức năng phân hóa giàu nghèo.
Đáp án đúng: C
Thị trường điều tiết các yếu tố sản xuất (vốn, lao động, tư liệu sản xuất) luân chuyển từ ngành này sang ngành khác, từ nơi cung lớn hơn cầu sang nơi cầu lớn hơn cung thông qua sự biến động của giá cả.
Thất nghiệp chu kì.
Thất nghiệp cơ cấu.
Thất nghiệp ma sát.
Thất nghiệp cưỡng bức.
Đáp án đúng: C
Thất nghiệp ma sát phát sinh do sự di chuyển tạm thời của người lao động giữa các công việc.
cả nước.
cơ sở.
khu vực.
toàn cầu.
Đáp án đúng: B
Quyền tham gia ở phạm vi cơ sở được thực hiện theo nguyên tắc "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" đối với các công việc trực tiếp tại địa phương (thôn, tổ dân phố, cấp xã).
bất khả xâm phạm về thân thể.
tự do ngôn luận, báo chí.
bất khả xâm phạm về chỗ ở.
bảo hộ danh dự, nhân phẩm.
Đáp án đúng: A
Quyền bất khả xâm phạm về thân thể quy định không ai bị bắt trái pháp luật. Tuy nhiên, trong các trường hợp như phạm tội quả tang hoặc khẩn cấp, cơ quan có thẩm quyền được phép bắt giữ theo quy định của pháp luật.
tỉ lệ lạm phát hàng năm của một quốc gia.
quy mô sản lượng của nền kinh tế trong một thời kì nhất định.
số lượng người thất nghiệp trong xã hội.
mức độ ô nhiễm do các nhà máy công nghiệp thải ra.
Đáp án đúng: B
Tăng trưởng kinh tế phản ánh sự thay đổi về mặt lượng của nền kinh tế, thường được đo lường bằng sự gia tăng của GDP hoặc GNI so với thời kì trước.
Công ty X của Hàn Quốc xây dựng nhà máy lắp ráp điện tử tại Bắc Ninh.
Người dân Việt Nam gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng trong nước.
Doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu gạo sang thị trường châu Phi.
Chính phủ phát hành trái phiếu quốc tế.
Đáp án đúng: A
FDI là việc nhà đầu tư nước ngoài mang vốn, công nghệ vào Việt Nam để trực tiếp xây dựng cơ sở sản xuất kinh doanh (nhà máy) và tham gia quản lý.
Các công ty bảo hiểm nhân thọ tư nhân.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Nhà nước.
Các tổ chức phi chính phủ.
Đáp án đúng: C
Bảo hiểm y tế (bắt buộc hoặc tự nguyện theo hộ gia đình) do Nhà nước tổ chức, quản lí nhằm chia sẻ rủi ro bệnh tật trong cộng đồng, hoàn toàn không vì mục tiêu lợi nhuận.
Người có thu nhập cao nhất trong xã hội.
Công nhân đang làm việc tại các doanh nghiệp nước ngoài.
Trẻ em mồ côi, người khuyết tật nặng không nơi nương tựa.
Cán bộ, công chức làm việc trong các cơ quan nhà nước.
Đáp án đúng: C
Trợ giúp xã hội là lớp bảo vệ cuối cùng của an sinh xã hội, nhằm hỗ trợ những cá nhân yếu thế, gặp rủi ro đột xuất hoặc có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn không thể tự lo liệu được cuộc sống.
hợp đồng lao động.
hợp đồng dân sự.
thỏa ước lao động tập thể.
điều lệ công ty.
Đáp án đúng: B
Hợp đồng dân sự (như hợp đồng vay tài sản, hợp đồng mua bán) là sự thỏa thuận giữa các bên nhằm xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình.
Tự ý mua thuốc kháng sinh về điều trị tại nhà.
Di chuyển đến nhiều địa phương để tìm thầy lang chữa bệnh.
Chủ động khai báo y tế và thực hiện cách li theo quy định.
Giấu kín thông tin để tránh bị kì thị.
Đáp án đúng: C
Để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nghĩa vụ bắt buộc của công dân là phải khai báo y tế trung thực và tuân thủ các biện pháp phòng chống dịch (cách li) của cơ quan nhà nước.
nam từ đủ 18 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên.
nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên.
nam từ đủ 22 tuổi trở lên, nữ từ đủ 20 tuổi trở lên.
nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 20 tuổi trở lên.
Đáp án đúng: B
Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định rõ điều kiện kết hôn: Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên.
nghĩa vụ bảo vệ di sản văn hóa.
quyền khai thác du lịch địa phương.
quyền tự do cư trú cá nhân.
nghĩa vụ đóng góp quỹ xã hội.
Đáp án đúng: A
Công dân có nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ và phát huy giá trị của di sản văn hóa quốc gia.
Phần II (3 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 01 đến câu 3. Trong mỗi ý a) b) c) d) ở từng câu thí sinh chọn đúng hoặc sai
Để mở rộng quy mô, doanh nghiệp thực phẩm A đã đăng thông báo tuyển dụng kĩ sư công nghệ sinh học với mức lương khởi điểm cao gấp rưỡi so với mặt bằng chung của thị trường lao động. Thấy vậy, giám đốc doanh nghiệp B (đối thủ cạnh tranh cùng địa bàn) vì sợ mất nhân tài nên đã chỉ đạo nhân viên lập các tài khoản ẩn danh trên mạng xã hội, tung tin đồn thất thiệt rằng doanh nghiệp A đang nợ lương và sắp phá sản.
Việc doanh nghiệp A trả lương cao để thu hút nhân sự giỏi là biểu hiện của cạnh tranh không lành mạnh.
Mức tiền lương cao do doanh nghiệp A đưa ra là động lực vật chất kích thích sự dịch chuyển của cung lao động.
Hành vi tung tin đồn thất thiệt của doanh nghiệp B là vi phạm pháp luật và đạo đức kinh doanh.
Khi lượng cung lao động nộp hồ sơ vào doanh nghiệp A tăng vọt, doanh nghiệp này bắt buộc phải nhận toàn bộ số lao động đó.
Ý a) Sai. Trả lương cao để thu hút nhân tài là chiến lược cạnh tranh lành mạnh bằng tiềm lực tài chính và chính sách đãi ngộ tốt.
Ý b) Đúng. Theo quy luật cung cầu trên thị trường lao động, tiền lương cao sẽ thu hút lượng cung lao động (người tìm việc) đổ về nhiều hơn.
Ý c) Đúng. Dùng thủ đoạn bôi nhọ, tung tin giả để hạ uy tín đối thủ là hành vi cạnh tranh không lành mạnh, vi phạm Luật Cạnh tranh.
Ý d) Sai. Doanh nghiệp chỉ tuyển dụng đủ số lượng theo nhu cầu (cầu lao động) và dựa trên năng lực của ứng viên, không có nghĩa vụ phải nhận toàn bộ.
Công ty may mặc N có lượng lớn chất thải công nghiệp phát sinh hàng ngày. Thay vì kí hợp đồng với đơn vị xử lí rác thải chuyên nghiệp theo quy định, giám đốc công ty đã chỉ đạo nhân viên lén lút đem đốt vào ban đêm tại một bãi đất trống gần khu dân cư để tiết kiệm chi phí. Khói bụi độc hại từ việc đốt rác đã làm nhiều người dân xung quanh mắc bệnh về đường hô hấp. Người dân đã làm đơn tố cáo gửi cơ quan chức năng.
Việc làm của giám đốc công ty N nhằm tối đa hóa lợi nhuận nhưng lại thiếu trách nhiệm xã hội về bảo vệ môi trường.
Công ty N có thể bị phạt tiền và buộc phải chi trả chi phí khám chữa bệnh, bồi thường thiệt hại cho những người dân bị ảnh hưởng.
Quyền làm đơn tố cáo của người dân khu vực lân cận là một trong những hình thức tham gia quản lý nhà nước và xã hội.
Công nhân thực hiện việc đốt rác theo chỉ đạo của giám đốc thì hoàn toàn được miễn trừ mọi trách nhiệm pháp lí.
Ý a) Đúng. Vì chạy theo lợi nhuận mà doanh nghiệp bỏ qua trách nhiệm đạo đức và trách nhiệm pháp lý với cộng đồng.
Ý b) Đúng. Doanh nghiệp vừa phải chịu trách nhiệm hành chính (phạt tiền do vi phạm Luật Bảo vệ môi trường), vừa phải chịu trách nhiệm dân sự (bồi thường thiệt hại sức khỏe cho người dân).
Ý c) Đúng. Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật là quyền dân chủ, giúp cơ quan nhà nước phát hiện và xử lí kịp thời các vi phạm bảo vệ môi trường chung.
Ý d) Sai. Dù thực hiện theo mệnh lệnh, nhưng nếu biết rõ đó là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng mà vẫn cố ý thực hiện, người lao động vẫn có thể bị liên đới chịu trách nhiệm tùy theo mức độ tham gia.
Ông V là chủ một cơ sở gia công cơ khí tư nhân. Dù cơ sở làm ăn có lãi nhưng để tiết kiệm, ông V không đóng bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội cho 10 công nhân đã làm việc liên tục 3 năm tại xưởng. Khi anh T (một công nhân) bị tai nạn lao động trong lúc làm việc, ông V từ chối hỗ trợ chi phí y tế và lập tức ra quyết định sa thải anh T. Bất bình, anh T đã làm đơn gửi Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện.
Việc ông V không đóng bảo hiểm cho công nhân là vi phạm chính sách an sinh xã hội cơ bản của Nhà nước.
Bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội là loại hình bảo hiểm thương mại mang tính chất kinh doanh thu lợi nhuận.
Quyết định sa thải anh T ngay khi đang bị tai nạn lao động là hành vi vi phạm pháp luật lao động.
Đơn của anh T gửi lên Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện bản chất là đơn tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của cơ sở cơ khí.
Ý a) Đúng. Đóng BHXH, BHYT cho người lao động có hợp đồng từ đủ 1 tháng trở lên là nghĩa vụ bắt buộc, nằm trong trụ cột an sinh xã hội.
Ý b) Sai. BHYT và BHXH bắt buộc do Nhà nước tổ chức, thực hiện nhằm mục đích phi lợi nhuận để bảo đảm an sinh xã hội.
Ý c) Đúng. Pháp luật nghiêm cấm người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng khi người lao động đang ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đang điều trị.
Ý d) Sai. Anh T bị trực tiếp xâm phạm quyền lợi (bị sa thải trái luật, không được trả chi phí y tế), do đó đơn của anh T mang bản chất là đơn khiếu nại (yêu cầu khôi phục quyền lợi cá nhân), không đơn thuần là đơn tố cáo (báo cáo vi phạm chung).
B. VIẾT TRÊN TỜ GIẤY THI
(1,5 điểm). Ở nhiều vùng nông thôn hiện nay, tình trạng thanh niên rời quê ra thành phố làm công nhân khiến lực lượng lao động tại chỗ thiếu hụt, nhiều diện tích đất canh tác bị bỏ hoang. Bằng kiến thức về phát triển kinh tế và chính sách an sinh xã hội, anh (chị) hãy đề xuất 3 giải pháp nhằm thu hút và giữ chân người lao động trẻ gắn bó, làm giàu tại quê hương.
- Hình thức (0,25 điểm): Trình bày rõ ràng, logic, ngôn ngữ lập luận chặt chẽ.
- Đề xuất được 3 giải pháp thiết thực, có cơ sở kinh tế - xã hội (1,25 điểm):
+ Giải pháp 1 (Về mô hình kinh tế): Hỗ trợ thanh niên nông thôn khởi nghiệp bằng các mô hình kinh tế mới (nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái, hợp tác xã kiểu mới) để biến đất hoang thành tài sản sinh lời (0,5 điểm).
+ Giải pháp 2 (Về chính sách tài chính): Chính quyền địa phương và Ngân hàng Chính sách xã hội cần tạo điều kiện cho thanh niên vay vốn với lãi suất ưu đãi, thủ tục đơn giản để có vốn sản xuất kinh doanh (0,5 điểm).
+ Giải pháp 3 (Về an sinh và kĩ năng): Tổ chức các khóa đào tạo nghề ngắn hạn miễn phí gắn với thế mạnh địa phương; đồng thời đầu tư cơ sở hạ tầng (điện, đường, trường, trạm) và các thiết chế văn hóa để nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo tâm lý an tâm an cư lạc nghiệp (0,25 điểm).
(1,5 điểm). Tình trạng thanh thiếu niên điều khiển xe máy, xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm, lạng lách, đánh võng sau giờ tan trường đang là vấn đề nhức nhối ở nhiều địa phương. Bằng kiến thức pháp luật đã học, anh (chị) hãy viết một bài tuyên truyền ngắn (khoảng 10-15 dòng) nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ cho học sinh trong trường.
- Hình thức (0,25 điểm): Viết đoạn văn/bài chia sẻ ngắn gọn, mạch lạc, đủ độ dài, văn phong mang tính chất tuyên truyền, thuyết phục.
- Nêu được cơ sở pháp lí và trách nhiệm công dân (0,5 điểm):
+ Khẳng định chấp hành Luật Giao thông đường bộ là nghĩa vụ bắt buộc của mọi công dân, thể hiện văn hóa và trách nhiệm pháp lí (0,25 điểm).
+ Chỉ ra hành vi không đội mũ bảo hiểm, lạng lách là vi phạm pháp luật hành chính, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn nghiêm trọng (0,25 điểm).
- Xây dựng được nội dung tuyên truyền mang tính thuyết phục, định hướng hành động (0,75 điểm):
+ Nêu hậu quả nghiêm trọng của tai nạn giao thông đối với sức khỏe cá nhân, gia đình và toàn xã hội (0,25 điểm).
+ Kêu gọi học sinh kí cam kết và thực hiện nghiêm "3 KHÔNG": Không điều khiển xe mô tô khi chưa đủ tuổi; Không đi dàn hàng ngang; Không phóng nhanh vượt ẩu (0,25 điểm).
+ Đưa ra thông điệp kết luận ý nghĩa: "An toàn giao thông là hạnh phúc của mọi nhà", "Hãy đội mũ bảo hiểm để bảo vệ chính mình" (0,25 điểm).
