Đề thi Đánh giá năng lực Đại học Sư phạm Hà Nội môn KTPL có đáp án - Đề số 4
21 câu hỏi
A. TÔ TRÊN PHIẾU TRẢ LỜI TRẮC NGHIỆM (7,0 ĐIỂM)
Phần I (4 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 01 đến câu 16. Đối với mỗi câu thí sinh chỉ chọn một phương án
Trong nền kinh tế thị trường, chủ thể nào dưới đây có vai trò định hướng, tạo động lực cho sản xuất phát triển thông qua các quyết định mua sắm của mình?
Chủ thể nhà nước.
Chủ thể sản xuất.
Chủ thể tiêu dùng.
Chủ thể trung gian.
Đáp án đúng: C
Nhu cầu và quyết định mua sắm của người tiêu dùng chính là "đơn đặt hàng" của xã hội đối với người sản xuất, từ đó định hướng sản xuất hàng hóa nào, số lượng bao nhiêu.
Thuế giá trị gia tăng (VAT).
Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Thuế thu nhập cá nhân.
Thuế bảo vệ môi trường.
Đáp án đúng: C
Thuế trực thu là loại thuế thu trực tiếp vào thu nhập hoặc tài sản của người nộp thuế (người nộp thuế đồng thời là người chịu thuế). Thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp là thuế trực thu. Các phương án A, B, D là thuế gián thu (cộng vào giá bán hàng hóa).
Vượt đèn đỏ khi không có cảnh sát giao thông.
Đi làm muộn nhiều lần không có lí do chính đáng.
Vận chuyển trái phép chất ma túy qua biên giới.
Trễ hạn trả tiền vay theo hợp đồng dân sự.
Đáp án đúng: C
Vi phạm hình sự là những hành vi nguy hiểm cho xã hội, được quy định trong Bộ luật Hình sự. Vận chuyển ma túy là tội phạm nghiêm trọng. Phương án A là hành chính, B là kỉ luật, D là dân sự.
Quyền khiếu nại.
Quyền tố cáo.
Quyền tự do ngôn luận.
Quyền ứng cử.
Đáp án đúng: B
Tố cáo là việc công dân báo cho cơ quan nhà nước về hành vi vi phạm pháp luật của người khác gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, xã hội (rừng phòng hộ).
Để tối đa hóa lợi nhuận, doanh nghiệp X đã sử dụng nguyên liệu kém chất lượng, không rõ nguồn gốc để sản xuất thực phẩm đóng hộp bán ra thị trường với giá rẻ. Hành vi của doanh nghiệp X là biểu hiện của
cạnh tranh lành mạnh.
sự linh hoạt trong kinh doanh.
cạnh tranh không lành mạnh.
tối ưu hóa chi phí sản xuất.
Đáp án đúng: C
Việc dùng thủ đoạn gian dối, vi phạm tiêu chuẩn chất lượng để giành lợi thế về giá là hành vi vi phạm đạo đức kinh doanh và pháp luật, thuộc mặt trái của cạnh tranh (cạnh tranh không lành mạnh).
Do sự suy thoái của chu kì kinh tế toàn cầu.
Do sự thu hẹp quy mô của các doanh nghiệp.
Do người lao động thiếu kĩ năng và kỉ luật làm việc.
Do sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế của nhà nước.
Đáp án đúng: C
Nguyên nhân chủ quan xuất phát từ chính bản thân người lao động (trình độ chuyên môn kém, thiếu kĩ năng mềm, không chịu đổi mới hoặc tự nguyện nghỉ việc). Các phương án A, B, D là nguyên nhân khách quan từ nền kinh tế.
việc thực hiện nghĩa vụ quân sự.
việc chia tài sản khi li hôn.
cơ hội tiếp cận việc làm và trả lương.
việc tham gia các tổ chức tôn giáo.
Đáp án đúng: C
Bình đẳng giới trong lao động đảm bảo nam và nữ có cơ hội ngang nhau trong tuyển dụng, đào tạo, thăng tiến và được trả công bằng nhau cho cùng một vị trí, khối lượng công việc.
Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe.
Quyền bất khả xâm phạm về thân thể.
Quyền sở hữu tài sản hợp pháp.
Quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự, nhân phẩm.
Đáp án đúng: C
Hành vi cướp giật tài sản (điện thoại) của người khác là xâm phạm trực tiếp đến quyền sở hữu tài sản hợp pháp của công dân.
Tỉ lệ thất nghiệp tự nhiên.
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP).
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI).
Mức độ ô nhiễm môi trường.
Đáp án đúng: B
Tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng về quy mô sản lượng của nền kinh tế. Chỉ tiêu phổ biến nhất đo lường quy mô này là GDP (Tổng sản phẩm quốc nội) hoặc GNI (Tổng thu nhập quốc dân).
toàn cầu.
khu vực.
song phương.
đa phương.
Đáp án đúng: C
Hội nhập song phương là sự liên kết, thỏa thuận hợp tác kinh tế giữa hai quốc gia với nhau nhằm đem lại lợi ích cho cả hai bên.
Bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Bảo hiểm y tế học sinh.
Bảo hiểm thất nghiệp.
Bảo hiểm nhân thọ.
Đáp án đúng: D
Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm tài sản, bảo hiểm cháy nổ... là các loại hình bảo hiểm thương mại do các công ty kinh doanh bảo hiểm cung cấp. Các phương án A, B, C thuộc hệ thống bảo hiểm xã hội phi lợi nhuận của Nhà nước.
triệt tiêu hoàn toàn sự cạnh tranh trên thị trường.
tạo ra sự cào bằng về thu nhập cho mọi người dân.
góp phần xóa đói giảm nghèo, bảo đảm công bằng xã hội.
thay thế hoàn toàn tiền lương của người lao động.
Đáp án đúng: C
An sinh xã hội đóng vai trò là lưới bảo vệ an toàn cho người yếu thế, giảm bớt khoảng cách giàu nghèo, giúp xã hội phát triển hài hòa, bền vững.
chiếm hữu.
sử dụng.
định đoạt.
thừa kế.
Đáp án đúng: A
Quyền sở hữu gồm 3 quyền năng. Quyền chiếm hữu là việc chủ thể giữ tài sản trong phạm vi kiểm soát của mình. (Sử dụng là khai thác công dụng; Định đoạt là mua bán, cho tặng).
Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe và bảo đảm an sinh xã hội.
Bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể.
Tham gia quản lí nhà nước và xã hội ở cơ sở.
Bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ.
Đáp án đúng: A
Chấp hành các biện pháp phòng chống dịch bệnh là nghĩa vụ bắt buộc của công dân để bảo vệ sức khỏe cho chính bản thân và cộng đồng.
cơ hội tiếp cận giáo dục.
định hướng nghề nghiệp.
tự do nghiên cứu khoa học.
nghĩa vụ nộp học phí.
Đáp án đúng: A
Mọi công dân đều được đối xử bình đẳng, không phân biệt loại hình trường lớp trong việc thụ hưởng các chính sách giáo dục và tham gia các sân chơi trí tuệ để phát triển tài năng.
Ngăn cản bạn bè tham gia lễ chùa vào ngày rằm.
Nói xấu về trang phục của một giáo sĩ tôn giáo.
Không gây khó khăn khi đồng nghiệp đi lễ giáo đường.
Yêu cầu hàng xóm dỡ bỏ bàn thờ vì khác đạo.
Đáp án đúng: C
Tôn trọng là không xâm phạm, cản trở niềm tin tâm linh hợp pháp của người khác.
Phần II (3 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 01 đến câu 3. Trong mỗi ý a) b) c) d) ở từng câu thí sinh chọn đúng hoặc sai
Trước tình hình lạm phát tăng cao làm giảm sức mua của người dân, siêu thị điện máy N gặp khó khăn về tài chính do doanh số bán hàng sụt giảm mạnh. Ban giám đốc siêu thị quyết định tái cơ cấu bộ máy, đơn phương ra quyết định sa thải 5 nữ nhân viên bán hàng đang trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi với lí do họ thường xuyên xin về sớm, không đảm bảo tiến độ công việc chung. Đồng thời, siêu thị từ chối chi trả trợ cấp thôi việc cho những người này.
Tình trạng doanh số bán hàng sụt giảm do người dân cắt giảm chi tiêu là tác động tiêu cực của lạm phát đến hoạt động sản xuất kinh doanh.
Việc lạm phát tăng cao sẽ ngay lập tức làm giảm tỉ lệ thất nghiệp trong nền kinh tế.
Hành vi đơn phương sa thải lao động nữ đang nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi của siêu thị N là vi phạm quyền bình đẳng giới trong lao động.
Do siêu thị gặp khó khăn về tài chính nên việc từ chối chi trả trợ cấp thôi việc hoặc chốt sổ bảo hiểm xã hội là đúng quy định của pháp luật.
Ý a) Đúng. Lạm phát làm tiền mất giá, thu nhập thực tế giảm, người dân thắt chặt chi tiêu dẫn đến doanh nghiệp ế ẩm, hàng tồn kho tăng.
Ý b) Sai. Tùy thuộc vào loại lạm phát. Nếu lạm phát cao đình đốn xảy ra, các doanh nghiệp thu hẹp sản xuất thì tỉ lệ thất nghiệp sẽ tăng lên chứ không giảm.
Ý c) Đúng. Khoản 3 Điều 137 Bộ luật Lao động nghiêm cấm người sử dụng lao động sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lí do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Ý d) Sai. Dù doanh nghiệp gặp khó khăn đến đâu, khi chấm dứt hợp đồng lao động vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt nghĩa vụ thanh toán đầy đủ các khoản liên quan đến quyền lợi của người lao động theo pháp luật.
Công ty M hoạt động trong lĩnh vực sản xuất hóa chất. Để tối đa hóa lợi nhuận, thay vì đầu tư hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn, công ty đã bí mật thiết kế đường ống ngầm xả thẳng hóa chất độc hại ra con sông gần đó. Vụ việc bị người dân địa phương phát hiện và làm đơn tố cáo gửi cơ quan chức năng. Sau khi kiểm tra, cơ quan nhà nước đã ra quyết định xử phạt hành chính công ty M với số tiền lớn và buộc công ty khắc phục hậu quả.
Việc xả thải trực tiếp ra môi trường của công ty M là hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.
Mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận của công ty M hoàn toàn phù hợp với trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Người dân địa phương đã thực hiện đúng quyền công dân trong việc tham gia bảo vệ môi trường thông qua việc làm đơn tố cáo.
Hình thức xử phạt hành chính và buộc khắc phục hậu quả sẽ giúp công ty M ngay lập tức chiếm lĩnh được thị trường tiêu thụ.
Ý a) Đúng. Hành vi xả hóa chất chưa qua xử lý ra sông là hành vi bị nghiêm cấm theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường.
Ý b) Sai. Mục tiêu lợi nhuận của doanh nghiệp không được phép đi ngược lại với trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ bảo vệ môi trường của cộng đồng.
Ý c) Đúng. Công dân có quyền và nghĩa vụ giám sát, tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường để bảo vệ không gian sống chung.
Ý d) Sai. Việc bị xử phạt làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, thương hiệu và nguồn lực tài chính của công ty, không thể giúp công ty chiếm lĩnh thị trường.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, doanh nghiệp sản xuất giày dép V của Việt Nam đã mạnh dạn vay vốn ngân hàng để nâng cấp dây chuyền tự động hóa, cử kĩ sư sang nước ngoài học tập công nghệ mới. Nhờ đó, sản phẩm của doanh nghiệp V không chỉ chiếm lĩnh được thị trường nội địa mà còn xuất khẩu thành công sang thị trường châu Âu (EU) với mức thuế suất ưu đãi 0% theo Hiệp định EVFTA. Tuy nhiên, doanh nghiệp V cũng đang phải đối mặt với các rào cản kĩ thuật khắt khe về xuất xứ vật liệu và tiêu chuẩn môi trường từ phía đối tác.
Việc xuất khẩu thành công sang thị trường EU với thuế suất 0% là kết quả của việc tham gia các tổ chức tài chính quốc tế.
Nâng cấp tự động hóa và đào tạo kĩ sư là biện pháp đúng đắn giúp doanh nghiệp V nâng cao năng lực cạnh tranh trong hội nhập.
Rào cản kĩ thuật về tiêu chuẩn môi trường và xuất xứ là biểu hiện của tính chất khó khăn, thách thức khi tham gia hội nhập kinh tế quốc tế.
Việc doanh nghiệp V vay vốn ngân hàng để mở rộng sản xuất phản ánh vai trò của tín dụng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Ý a) Sai. Thuế suất ưu đãi 0% có được là nhờ Hiệp định thương mại tự do song phương/đa phương (như EVFTA), không phải do tổ chức tài chính quốc tế (như IMF, WB - chuyên cho vay).
Ý b) Đúng. Đầu tư công nghệ và con người là cốt lõi để tạo ra sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng được tiêu chuẩn quốc tế.
Ý c) Đúng. Sân chơi quốc tế rộng mở nhưng luật chơi rất khắt khe. Nếu không vượt qua được các hàng rào kĩ thuật này, hàng hóa không thể thâm nhập thị trường.
Ý d) Đúng. Tín dụng cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn giúp doanh nghiệp đầu tư tài sản cố định, phát triển sản xuất.
B. VIẾT TRÊN TỜ GIẤY THI
(1,5 điểm). Ở nhiều địa phương, vẫn còn tình trạng học sinh, sinh viên chưa nhận thức đầy đủ và không tự giác tham gia Bảo hiểm y tế tại nhà trường. Bằng những kiến thức về chính sách an sinh xã hội, anh (chị) hãy viết một bài tuyên truyền ngắn (khoảng 10 - 15 dòng) gửi đến các bạn học sinh trong lớp để vận động mọi người tham gia Bảo hiểm y tế đầy đủ.
- Hình thức (0,25 điểm): Viết đoạn văn nghị luận/tuyên truyền ngắn gọn, mạch lạc, đủ độ dài quy định, giọng văn thuyết phục, gần gũi với lứa tuổi học sinh.
- Nêu được tính pháp lí và bản chất của Bảo hiểm y tế (0,5 điểm):
+ Khẳng định tham gia Bảo hiểm y tế học sinh sinh viên là trách nhiệm và nghĩa vụ bắt buộc theo quy định của pháp luật để bảo vệ chính bản thân mình (0,25 điểm).
+ Bản chất: Đây là chính sách an sinh xã hội phi lợi nhuận do Nhà nước tổ chức, thể hiện tinh thần tương thân tương ái (0,25 điểm).
- Đưa ra được các lí lẽ thuyết phục về lợi ích của việc tham gia BHYT (0,75 điểm):
+ Quyền lợi trực tiếp: Khi ốm đau, tai nạn, quỹ BHYT sẽ chi trả từ 80% đến 100% chi phí khám chữa bệnh, giúp gia đình giảm bớt gánh nặng tài chính khổng lồ, đặc biệt với các bệnh hiểm nghèo (0,25 điểm).
+ Quyền lợi y tế học đường: Tiền đóng BHYT được trích lại một phần để chăm sóc sức khỏe ban đầu ngay tại phòng y tế của trường học (0,25 điểm).
+ Thông điệp kêu gọi: Việc tiết kiệm một khoản tiền nhỏ mua thẻ BHYT hôm nay chính là mua tấm lá chắn sức khỏe vững chắc cho ngày mai. Kêu gọi các bạn chủ động nhắc nhở bố mẹ đóng BHYT đúng hạn (0,25 điểm).
(1,5 điểm). Tại khu di tích lịch sử đền B (một di sản văn hóa đã được xếp hạng ở địa phương), vào các dịp lễ hội thường xảy ra tình trạng xả rác bừa bãi và hàng quán lấn chiếm không gian di tích. Bằng kiến thức pháp luật đã học, anh (chị) hãy viết một bài chia sẻ ngắn (khoảng 10-15 dòng) đề xuất các biện pháp bảo vệ và phát huy giá trị của di sản văn hóa này.
- Hình thức (0,25 điểm): Viết đoạn văn/bài chia sẻ ngắn gọn, mạch lạc, đủ độ dài theo yêu cầu.
- Nêu được cơ sở pháp lí và trách nhiệm công dân (0,5 điểm):
+ Khẳng định bảo vệ di sản văn hóa là quyền và nghĩa vụ của mọi công dân theo quy định của pháp luật (0,25 điểm).
+ Chỉ ra hành vi xả rác, lấn chiếm là vi phạm quy định về bảo vệ di tích, làm suy giảm giá trị văn hóa (0,25 điểm).
- Đề xuất được ít nhất 3 biện pháp thiết thực, khả thi (0,75 điểm):
+ Tuyên truyền, nâng cao ý thức cho người dân và du khách về việc vứt rác đúng nơi quy định, giữ gìn cảnh quan (0,25 điểm).
+ Chính quyền và Ban quản lý di tích cần quy hoạch khu vực bán hàng riêng biệt, xử phạt nghiêm các hành vi lấn chiếm, xả rác vi phạm pháp luật (0,25 điểm).
+ Học sinh tham gia các hoạt động tình nguyện dọn dẹp vệ sinh xung quanh khu di tích, làm các video/bài đăng trên mạng xã hội quảng bá vẻ đẹp của đền B (0,25 điểm).
