Đề thi Đánh giá năng lực Đại học Sư phạm Hà Nội môn KTPL có đáp án - Đề số 10
21 câu hỏi
A. TÔ TRÊN PHIẾU TRẢ LỜI TRẮC NGHIỆM
Phần I (4 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 01 đến câu 12. Đối với mỗi câu thí sinh chỉ chọn một phương án
Chức năng cung cấp thông tin của thị trường giúp người sản xuất và người tiêu dùng nhận biết được điều gì?
Sự phân hóa giàu nghèo trong xã hội.
Mức độ can thiệp của Nhà nước vào kinh tế.
Sự biến động của cung, cầu và giá cả hàng hóa.
Tổng số lượng tiền mặt đang được in ấn.
Đáp án đúng: C
Thị trường cung cấp các thông tin về giá cả, số lượng, chất lượng, chủng loại hàng hóa... giúp các chủ thể kinh tế đưa ra quyết định sản xuất và tiêu dùng hợp lí.
Thuế giá trị gia tăng.
Thuế thu nhập doanh nghiệp.
Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Thuế xuất khẩu, nhập khẩu.
Đáp án đúng: B
Thuế thu nhập doanh nghiệp đánh trực tiếp vào phần lợi nhuận hợp pháp của doanh nghiệp nhằm điều tiết thu nhập và nộp vào ngân sách nhà nước. Các phương án A, C, D là thuế gián thu.
Luật.
Hiến pháp.
Pháp lệnh.
Nghị quyết.
Đáp án đúng: B
Hiến pháp là đạo luật cơ bản của Nhà nước, có hiệu lực pháp lí cao nhất. Mọi văn bản pháp luật khác đều phải được ban hành phù hợp với Hiến pháp.
Quốc hội.
Chính phủ.
Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Tòa án nhân dân tối cao.
Đáp án đúng: A
Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, thực hiện quyền lập quy và giám sát tối cao.
lạm phát vừa phải.
lạm phát phi mã.
siêu lạm phát.
lạm phát cơ cấu.
Đáp án đúng: B
Dựa vào tỉ lệ, lạm phát được chia làm 3 mức độ: Lạm phát vừa phải (dưới 10%), Lạm phát phi mã (từ 10% đến dưới 1000%), và Siêu lạm phát (từ 1000% trở lên).
khởi nghiệp.
việc làm.
cạnh tranh.
thất nghiệp.
Đáp án đúng: B
Đây là khái niệm chuẩn của việc làm theo Bộ luật Lao động. Mọi hoạt động sinh lời hợp pháp bằng sức lao động đều được coi là việc làm.
văn hóa.
kinh doanh.
chính trị.
gia đình.
Đáp án đúng: B
Mọi doanh nghiệp đều bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ pháp lí trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, công bằng.
Phổ thông.
Bình đẳng.
Trực tiếp.
Bỏ phiếu kín.
Đáp án đúng: B
Nguyên tắc bình đẳng đảm bảo giá trị lá phiếu của mọi công dân là như nhau, không phân biệt giàu nghèo, dân tộc, tôn giáo, địa vị xã hội. Mỗi người chỉ có một phiếu.
tập trung khai thác cạn kiệt tài nguyên rừng để xuất khẩu.
gia tăng sự chênh lệch thu nhập giữa thành thị và nông thôn.
gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường.
từ chối tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.
Đáp án đúng: C
Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng được nhu cầu của hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Nó đòi hỏi sự hài hòa giữa 3 trụ cột: Kinh tế - Xã hội - Môi trường.
song phương.
khu vực.
toàn cầu.
nội địa.
Đáp án đúng: C
WTO là tổ chức quốc tế duy nhất đề ra những nguyên tắc thương mại giữa các quốc gia trên phạm vi toàn cầu, do đó đây là hình thức hội nhập kinh tế toàn cầu.
Loại hình bảo hiểm do Nhà nước thực hiện mang tính nhân văn, phi lợi nhuận nhằm chia sẻ rủi ro tài chính khi người tham gia ốm đau là
Bảo hiểm y tế.
Bảo hiểm nhân thọ.
Bảo hiểm thất nghiệp.
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự.
Đáp án đúng: A
Bảo hiểm y tế do Nhà nước tổ chức để chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
thu hút nhân tài.
tự do hóa thương mại.
an ninh quốc phòng.
an sinh xã hội.
Đáp án đúng: D
Chính sách bảo hiểm y tế là một trụ cột của an sinh xã hội. Việc hỗ trợ hộ nghèo thể hiện sự bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản cho nhóm người yếu thế.
định đoạt.
khai thác.
bảo trì.
lưu trữ.
Đáp án đúng: A
Quyền sở hữu bao gồm chiếm hữu (nắm giữ), sử dụng (khai thác công dụng) và định đoạt (quyết định số phận pháp lý).
học tập của công dân.
tự do ngôn luận.
phát triển kinh tế.
tham gia quản lý xã hội.
Đáp án đúng: A
Quyền học tập của công dân bao gồm quyền học không hạn chế trình độ.
khiếu nại của công dân.
tự do ngôn luận.
tố cáo của công dân.
bình đẳng trong kinh doanh.
Đáp án đúng: C
- Tố cáo là quyền của công dân được báo cho cơ quan, tổ chức có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất kì cá nhân, tổ chức nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
- Trong tình huống này: Anh T phát hiện hành vi xả thải trái phép (vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường). Anh thu thập chứng cứ (quay phim) và gửi đến cơ quan chức năng để xử lí.
→ Đây là biểu hiện điển hình của quyền tố cáo, vì: Không nhằm bảo vệ quyền lợi cá nhân trực tiếp (→ không phải khiếu nại); mà nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lí hành vi vi phạm pháp luật.
áp đặt đơn phương từ bên có tiềm lực tài chính mạnh hơn.
can thiệp trực tiếp của cơ quan hành chính nhà nước.
thỏa thuận tự nguyện, bình đẳng và thiện chí giữa các bên.
bắt buộc phải có tài sản thế chấp mới được giao kết.
Đáp án đúng: C
Bản chất của quan hệ dân sự là sự tự do, tự nguyện cam kết. Hợp đồng chỉ có hiệu lực khi các bên hoàn toàn tự nguyện, không bị lừa dối hay ép buộc, và các bên bình đẳng về quyền lợi.
Phần II (3 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 01 đến câu 3. Trong mỗi ý a) b) c) d) ở từng câu thí sinh chọn đúng hoặc sai
Xã vùng cao Y có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Để thúc đẩy phát triển kinh tế, chính quyền xã đã hỗ trợ vốn vay ưu đãi và mời chuyên gia về mở các lớp dạy kĩ thuật trồng cây dược liệu cho bà con. Tuy nhiên, ông A (cán bộ phụ trách nông nghiệp xã) lại tự ý gạch tên một số hộ dân tộc thiểu số ra khỏi danh sách nhận vốn vay với lí do họ không biết cách làm ăn. Đồng thời, ông A còn dùng lời lẽ xúc phạm, cản trở đồng bào tổ chức lễ hội truyền thống để tạ ơn thần linh sau vụ thu hoạch.
Chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi của chính quyền xã Y thể hiện sự quan tâm của Nhà nước nhằm thực hiện quyền bình đẳng dân tộc trên lĩnh vực kinh tế.
Việc mở các lớp dạy kĩ thuật trồng cây dược liệu góp phần nâng cao trình độ người lao động, giải quyết tình trạng thất nghiệp tự nguyện ở địa phương.
Hành vi tự ý gạch tên người dân tộc thiểu số khỏi danh sách nhận vốn vay của ông A là vi phạm nguyên tắc bình đẳng giữa các dân tộc.
Việc ông A cản trở đồng bào tổ chức lễ hội tạ ơn thần linh là xâm phạm trực tiếp đến quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân.
Ý a) Đúng. Hỗ trợ vốn, chuyển giao kĩ thuật cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số là chính sách ưu tiên nhằm rút ngắn khoảng cách kinh tế giữa các vùng miền.
Ý b) Sai. Dạy kĩ thuật là giải quyết tình trạng thiếu kĩ năng (thất nghiệp cơ cấu), không phải thất nghiệp tự nguyện (người lao động không muốn làm việc với mức lương hiện hành).
Ý c) Đúng. Hành vi phân biệt đối xử, tước đoạt quyền tiếp cận nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước dựa trên thành phần dân tộc là vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
Ý d) Đúng. Lễ hội tạ ơn thần linh mang tính chất tín ngưỡng dân gian. Công dân có quyền tự do thực hành các nghi lễ tín ngưỡng hợp pháp mà không ai được phép cản trở.
Công ty may mặc N có lượng đơn hàng xuất khẩu lớn nên đã yêu cầu toàn bộ công nhân phải tăng ca thêm 4 giờ mỗi ngày liên tục trong một tháng. Anh V (công nhân) do sức khỏe yếu nên đã làm đơn xin từ chối tăng ca. Giám đốc công ty không những không đồng ý mà còn lấy cớ anh V vi phạm nội quy để đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, đuổi việc anh ngay trong ngày và từ chối thanh toán tiền lương của những ngày anh đã làm việc.
Yêu cầu công nhân tăng ca thêm 4 giờ mỗi ngày liên tục trong một tháng của công ty N là phù hợp với quy luật cung cầu trong nền kinh tế thị trường.
Việc Giám đốc công ty ép buộc công nhân tăng ca quá sức khỏe cho phép là vi phạm quyền bình đẳng trong thực hiện hợp đồng lao động.
Hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng và đuổi việc anh V ngay trong ngày của Giám đốc là đúng quy định vì anh V đã không tuân thủ lệnh điều hành sản xuất.
Công ty N có nghĩa vụ phải thanh toán đầy đủ tiền lương những ngày anh V đã làm việc bất kể lí do chấm dứt hợp đồng là gì.
Ý a) Sai. Dù cầu hàng hóa tăng, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ Bộ luật Lao động (không được ép làm thêm quá số giờ quy định tối đa trong ngày/tháng). Làm thêm 4h/ngày liên tục 1 tháng là vi phạm pháp luật lao động.
Ý b) Đúng. Giao kết và thực hiện hợp đồng lao động dựa trên sự bình đẳng, tự nguyện. Ép buộc người lao động làm thêm giờ khi họ không đồng ý là vi phạm nguyên tắc này.
Ý c) Sai. Người lao động có quyền từ chối làm thêm giờ nếu sức khỏe không đảm bảo. Giám đốc sa thải người lao động vì lí do từ chối làm thêm giờ trái luật là hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật.
Ý d) Đúng. Trả lương cho khối lượng công việc đã hoàn thành là nghĩa vụ bắt buộc của người sử dụng lao động theo hợp đồng dân sự/lao động, không được quyền tước đoạt.
Để chuẩn bị khai trương cửa hàng kinh doanh đồ điện tử, anh K đã chủ động làm hồ sơ đăng kí kinh doanh và kê khai mã số thuế theo đúng quy định. Nhờ chiến lược quảng cáo tốt, cửa hàng nhanh chóng thu hút đông đảo người tiêu dùng và mang lại lợi nhuận cao. Thấy vậy, chị H ở gian hàng bên cạnh đã ghen tị và tung tin đồn lên mạng xã hội rằng anh K bán hàng giả, hàng nhái khiến doanh thu của anh K sụt giảm nghiêm trọng.
Việc anh K chủ động đăng kí kinh doanh và kê khai thuế là thực hiện đúng nghĩa vụ của công dân trong lĩnh vực kinh tế.
Sự thu hút người tiêu dùng nhờ chiến lược quảng cáo tốt của anh K thể hiện mặt tích cực của cạnh tranh trong kinh tế thị trường.
Hành vi tung tin đồn thất thiệt của chị H là biểu hiện của lạm phát do chi phí đẩy gây ra tâm lí hoang mang cho người tiêu dùng.
Chị H có thể bị cơ quan quản lí nhà nước xử lí về hành vi cạnh tranh không lành mạnh và phải bồi thường thiệt hại dân sự cho anh K.
Ý a) Đúng. Đăng kí kinh doanh và nộp thuế là hai nghĩa vụ cơ bản nhất của mọi cá nhân, tổ chức khi tham gia hoạt động thương mại.
Ý b) Đúng. Cạnh tranh bằng chiến lược marketing, nâng cao chất lượng dịch vụ kích thích tiêu dùng và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển là cạnh tranh lành mạnh.
Ý c) Sai. Tung tin đồn thất thiệt để hạ uy tín đối thủ là hành vi cạnh tranh không lành mạnh, không liên quan đến khái niệm lạm phát (sự tăng giá chung của nền kinh tế).
Ý d) Đúng. Vi phạm Luật Cạnh tranh và gây thiệt hại về doanh thu, danh dự cho người khác sẽ phải chịu trách nhiệm hành chính và trách nhiệm bồi thường thiệt hại (dân sự).
B. VIẾT TRÊN TỜ GIẤY THI
PHẦN III (3 điểm).
(1,5 điểm). Ở nhiều địa phương, chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP) đang phát triển mạnh mẽ, giúp nâng tầm các nông sản truyền thống. Dựa vào kiến thức về phát triển kinh tế, anh (chị) hãy phân tích ý nghĩa của chương trình này đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đề xuất 2 giải pháp để đưa sản phẩm OCOP của quê hương tiếp cận thị trường quốc tế.
- Phân tích ý nghĩa của chương trình OCOP (0,75 điểm):
+ Về kinh tế: Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương, chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa giá trị cao, tối ưu hóa các lợi thế so sánh về thổ nhưỡng, bản sắc văn hóa. (0,5 điểm)
+ Về xã hội: Tạo ra nhiều việc làm tại chỗ, tăng thu nhập cho người nông dân, góp phần xóa đói giảm nghèo bền vững và hạn chế tình trạng li hương ra thành phố tìm việc. (0,25 điểm)
- Đề xuất 2 giải pháp tiếp cận thị trường quốc tế (0,75 điểm):
+ Giải pháp 1 (Về tiêu chuẩn chất lượng): Doanh nghiệp/Hợp tác xã phải chuẩn hóa quy trình sản xuất đạt chứng nhận quốc tế (như GlobalGAP, ISO, chứng nhận hữu cơ), đảm bảo minh bạch truy xuất nguồn gốc qua mã QR để vượt qua rào cản kĩ thuật của các FTA. (0,4 điểm)
+ Giải pháp 2 (Về xúc tiến thương mại): Tận dụng nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới (Amazon, Alibaba) và tham gia các hội chợ quốc tế để quảng bá thương hiệu, tiếp cận trực tiếp với hệ thống phân phối nước ngoài. (0,35 điểm)
(1,5 điểm). Trong thời đại công nghệ số hiện nay, khả năng tự học và học tập suốt đời mang lại lợi thế cạnh tranh rất lớn cho mỗi cá nhân. Bằng kiến thức pháp luật đã học, anh (chị) hãy viết một bài chia sẻ ngắn (khoảng 10 - 15 dòng) để tuyên truyền, khích lệ các bạn học sinh trong trường chủ động thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ học tập thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin.
- Hình thức (0,25 điểm): Viết đoạn văn nghị luận/tuyên truyền ngắn gọn, mạch lạc, đủ độ dài quy định. Lời văn truyền cảm hứng, phù hợp với lứa tuổi học sinh THPT.
- Nêu được cơ sở pháp lí về quyền và nghĩa vụ học tập (0,5 điểm):
+ Khẳng định học tập vừa là quyền tự do, vừa là nghĩa vụ vẻ vang của mỗi công dân được Hiến pháp và Luật Giáo dục bảo hộ. (0,25 điểm)
+ Pháp luật luôn tạo điều kiện để công dân được học thường xuyên, học suốt đời, đặc biệt trong bối cảnh xã hội học tập hiện nay. (0,25 điểm)
- Hướng dẫn hành động và truyền đi thông điệp (0,75 điểm):
+ Lập luận thực tiễn: Công nghệ số (internet, AI, các khóa học trực tuyến) đã phá vỡ mọi giới hạn về không gian và thời gian lớp học, biến thế giới thành một thư viện khổng lồ ngay trên màn hình điện thoại. (0,25 điểm)
+ Đưa ra lời khuyên: Khuyên các bạn học sinh giảm bớt thời gian giải trí vô bổ, chủ động tìm kiếm các kênh giáo dục uy tín (học ngoại ngữ, tin học, kĩ năng mềm) để tự trang bị hành trang kiến thức vững chắc. (0,25 điểm)
+ Thông điệp kêu gọi: "Đừng để chiếc điện thoại thông minh chỉ dành cho việc lướt mạng xã hội". Kêu gọi sự tự giác: Sự học bám rễ đắng cay nhưng quả ngọt ngào, làm chủ công nghệ là làm chủ tương lai. (0,25 điểm)
