Bộ 2 đề thi cuối kì 2 Sinh học 10 Kết nối tri thức cấu trúc mới (có tự luận) có đáp án (Đề 1)

a) Đúng. Vì môi trường luôn được bổ sung chất dinh dưỡng và thải bớt sản phẩm, số tế bào sinh ra ≈ số tế bào bị loại bỏ.

b) Sai. Trong nuôi cấy không liên tục, số lượng tế bào tăng rất nhanh ở pha lũy thừa, còn pha cân bằng là lúc số tế bào sinh ra ≈ số tế bào chết (số tế bào nhìn chung không tăng).

c) Sai.

Nuôi cấy không liên tục: thường để thu sinh khối hoặc sản phẩm thứ cấp.

Nuôi cấy liên tục: chủ yếu để thu sinh khối ổn định và nghiên cứu sinh trưởng.

d) Sai. 4 pha trên là đặc trưng của nuôi cấy không liên tục, không phải nuôi cấy liên tục.

a) Đúng.

b) Đúng. Mặc dù lây chủ yếu qua đường hô hấp, nhưng virus cúm có thể tồn tại một thời gian trên các vật dụng (tay nắm cửa, khăn mặt). Nếu người lành chạm tay vào các bề mặt này rồi đưa lên mắt, mũi, miệng thì sẽ bị lây nhiễm.

c) Đúng. Tế bào thực vật có thành cellulose rất dày, virus không thể tự xuyên thủng. Chúng cần các "vật trung gian" như côn trùng (rầy, rệp) chích hút hoặc các vết xước do công cụ canh tác tạo ra để xâm nhập.

d) Đúng. Virus đường hô hấp phát tán qua giọt bắn li ti khi người bệnh ho, hắt hơi. Khẩu trang đóng vai trò như màng lọc ngăn giọt bắn, còn khoảng cách giúp giảm mật độ virus tiếp xúc với người lành.

- B1. Tách mô lá.

Lấy một phần mô (thường là lá, đỉnh sinh trưởng…) từ cây mẹ để làm mẫu cấy ban đầu.

- B2. Tạo mô sẹo.

Mô được nuôi cấy trong môi trường dinh dưỡng thích hợp sẽ phân chia mạnh, tạo thành mô sẹo (callus) gồm các tế bào chưa phân hóa.

- B3. Trồng cây trên giá thể.

Từ mô sẹo, các tế bào phân hóa thành cây con hoàn chỉnh, được chuyển sang giá thể (đất, xơ dừa, trấu…) để thích nghi dần với môi trường ngoài ống nghiệm.

- B4. Trồng ngoài thực địa.

Khi cây đã phát triển ổn định, đem trồng ra ngoài đồng ruộng hoặc vườn sản xuất.

(2143)

(1) Sản xuất sinh khối (protein đơn bào): vi sinh vật sinh sản nhanh, tạo lượng lớn sinh khối giàu protein.

(2) Sản xuất rượu, dưa muối: vi sinh vật lên men.

(3) Sản xuất các chế phẩm sinh học: vi sinh vật dùng để tạo enzyme, kháng sinh, vitamin,…

(4) Sản xuất nem chua, nước mắm: vi sinh vật lên men và phân giải protein.

(1234)

- Vai trò đối với tự nhiên: (1).

- Vai trò đối với con người: (2), (3), (4).

(234)

Đặc điểm chung của virus: thực thể chưa có cấu tạo tế bào, kích thước vô cùng nhỏ bé, chỉ được nhân lên trong tế bào của sinh vật sống.         

(13)

(1) Tạo lượng lớn chế phẩm trong thời gian ngắn: Virus có tốc độ nhân lên cực kỳ nhanh trong tế bào vật chủ, giúp sản xuất hàng loạt các sản phẩm như vaccine, kháng sinh hay protein trong thời gian rất ngắn.

(2) Chế phẩm tạo ra có chất lượng tốt nhất: Chất lượng sản phẩm phụ thuộc vào nhiều yếu tố kỹ thuật và quy trình tinh sạch; không thể khẳng định sản phẩm từ ứng dụng virus luôn có chất lượng tốt nhất.

(3) Giúp giảm giá thành sản phẩm: Nhờ khả năng nhân bản nhanh và quy trình nuôi cấy đại trà, chi phí sản xuất được tối ưu hóa, từ đó giảm giá thành.

Quá trình giảm phân trong tế bào sinh dục chín sẽ tạo ra 4 tế bào con từ mỗi tế bào mẹ. Do đó, nếu có 12 tế bào sinh dục chín tiến hành giảm phân, số tế bào con tạo ra sẽ là: 12 × 4 = 48.

(13)

- Vai trò có lợi: (2), (3), (4).

- Vai trò có hại: (1).

(48)

- Khái niệm: Virus là dạng sống không có cấu tạo tế bào, kích thước rất nhỏ, sống kí sinh bắt buộc trong tế bào sinh vật.

- Cấu tạo:

- Các loại virus đều có 2 thành phần chính là lõi nucleic acid và vỏ capsid.

+ Lõi nucleic acid chứa DNA hoặc RNA mạch đơn hoặc mạch kép, có chức năng mang thông tin di truyền quy định các đặc điểm của virus.

+ Vỏ capsid được cấu tạo từ protein, có chức năng bao bọc bảo vệ virus.

- Ngoài ra, một số loại virus động vật còn có thêm lớp màng kép phospholipid ở bên ngoài, được gọi là lớp vỏ ngoài với các gai glycoprotein giúp chứng tiếp cận tế bào chủ.

(234)

a) Cơ sở khoa học của việc ứng dụng vi sinh vật trong thực tiễn: Kích thước hiển vi, sinh trưởng nhanh, phát triển mạnh, hình thức sinh dưỡng đa dạng, quá trình tổng hợp và phân giải các chất tạo ra các sản phẩm có giá trị dinh dưỡng hoặc có ý nghĩa lớn trong đời sống con người.

b) Các sinh vật nhân sơ mặc dù có kích thước nhỏ bé và cấu tạo đơn giản nhưng lại có vai trò “khổng lồ” đối với Trái Đất và sự sống vì:

- Tuy vi sinh vật nhân sơ có kích thước nhỏ nên tỉ lệ giữa diện tích bề mặt tế bào và thể tích của tế bào (tỉ lệ S/V) sẽ lớn, giúp tế bào trao đổi chất với môi trường một cách nhanh chóng làm cho tế bào sinh trưởng và sinh sản nhanh tạo ra số lượng vi sinh vật rất lớn.

- Nhờ các đặc điểm kích thước hiển vi, sinh trưởng nhanh, phát triển mạnh, hình thức dinh dưỡng đa dạng, quá trình tổng hợp và phân giải các chất mà vi sinh vật có những vai trò đa dạng đối với Trái Đất và sự sống như phân giải chất thải; tự dưỡng tạo ra O₂ và chất dinh dưỡng cung cấp cho các sinh vật dị dưỡng; sống cộng sinh với các sinh vật khác, đảm bảo sự tồn tại của nhiều loài sinh vật trong đó có con người;…