Bộ 10 đề thi cuối học kì 1 Ngữ Văn 10 Cánh diều có đáp án - Đề 9

Truyện kể rằng Dớt nặn ra loài người, một sinh vật yếu đuối, không có khả năng gì để tồn tại và tự bảo vệ trước sóng gió, bão bùng và trước sự đe doạ của bao thú vật to, khoẻ, có sừng, có nọc độc, có nanh vuốt, biết bơi dưới nước, biết leo trèo. Thần Prô-mê-tê thương loài người, luôn luôn tìm cách làm cho loài người đỡ khổ cực. Một lần, Thần giết con bò rất béo, lừa cho Dớt chọn được phần gồm toàn xương xẩu, gân và vó, còn phần nạc ngon nhất cho loài người. Dớt càng tức giận: “Ðã thế, không bao giờ ta cho lửa loài người; chúng nó sẽ sống trong tối tăm, ngu dốt, khổ cực”. Thần Prô-mê-tê biết ý đồ độc ác ấy, một hôm, lúc thiên đình vắng vẻ, chàng châm ngọn lửa, giấu kín trong ruột một loại cây sậy, rồi chạy như bay xuống trần thế, không ai hay biết gì hết. Thần trao ngọn lửa thiêng cho loài người. Ngay đêm hôm ấy, Dớt thấy dưới mặt đất, những đốm lửa nghìn nghịt như sao sa. Dớt uất ức hét ầm ầm: “Thế là loài người có lửa, ta không thể tiêu diệt loài người được nữa; có lửa, con người sẽ sánh ngang thần thánh. Ôi! tai họa! Ôi! tai hoạ! Nhưng không, không! Ta sẽ làm cho loài người đau khổ, ta sẽ trừng trị Prô-mê-tê”. Dớt tức khắc cho gọi thần thợ rèn chân thọt là Hê-phai-xtốt đến và ra lệnh nặn một thiếu nữ xinh đẹp tuyệt vời, tóc như làn mây nhẹ, thân nàng óng ả như dòng suối lượn, tiếng nói thánh thót như chim ca, hai con mắt xanh biếc như biển cả - nàng Păng-đo tuyệt thế giai nhân. Xưa nay, mặt đất chỉ rặt là đàn ông. Khi Păng-đo xuất hiện, người đàn ông say đắm, không rời nàng một bước. Sức quyến rũ của Păng-đo vô cùng kì diệu, nhưng nàng là một tai hoạ cho người đàn ông, nàng lừa dối, nên là nguồn gốc của mọi khổ đau mà người đàn ông phải chịu. Mặt khác, Dớt ra tay trừng trị Prô-mê-tê. Dớt cho giải thần đến một đỉnh núi cao chót vót ở dãy Cô-ca-dơ hoang vu, xa tít mù tắp và ra lệnh cho thần thợ rèn Hê-phai-xtốt đóng đinh xiềng chàng vào núi đá. Prô-mê-tê ngày bị mặt trời thiêu đốt, đêm rét buốt thấu đến xương tuỷ. Hàng ngày, một con đại bàng khổng lồ do Dớt sai đến, mổ bụng và ăn buồng gan của chàng. Song, thật kì diệu, buồng gan của vị thần bất tử đêm lại mọc ra, đầy đủ và tươi rói. Những cực hình kinh khủng ấy không thể khuất phục thần Prô-mê-tê kiên cường. Prô-mê-tê không run sợ. Chàng hiên ngang, không chịu nói một lời van xin. Bao nhiêu thế kỉ trôi qua, Prô-mê-tê vẫn là Prô-mê-tê bất khuất. Cuối cùng, Dớt chịu thua Prô-mê-tê. Thần Hê-ra-clet đến dãy núi Cô-ca-dơ, giương cung bắn chết đại bàng, trèo lên núi phá xiềng. Prô-mê-tê được trả lại tự do.

(Theo Ðiển tích văn học - NXB Văn học 1996) 

Văn bản trên thuộc thể loại truyện nào?

Phương thức biểu đạt chính nào được sử dụng trong văn bản trên?

Theo văn bản, nguyên nhân nào khiến Dớt trừng phạt Prô-mê-tê?

Thần Prô-mê-tê đã làm cách nào để mang lửa xuống cho con người?

Dòng nào dưới đây không phải chi tiết hoang đường kỉ ảo xuất hiện trong văn bản?

 Qua câu chuyện trên, anh/chị thấy nhân vật thần Prô-mê-tê hội tụ những phẩm chất gì?

Qua sự việc thần Prô-mê-tê mang lửa cho loài người, tác giả dân gian đã lí giải điều gì?

Tác dụng của những chi tiết hoang đường kì ảo trong văn bản trên là gì?

Anh/chị từng hình dung như thế nào về một vị thần? Nhân vật Prô-mê-tê có làm hình dung đó của anh/chị thay đổi không?

Trong văn bản, anh chị thích nhất chi tiết nào? Vì sao?

Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận thuyết phục người khác từ bỏ quan niệm kì thị người khuyết tật.