Bộ 5 đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 10 Cánh diều (2023-2024) có đáp án - Đề 3

PHẦN I. ĐỌC – HIỂU (4.0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

CÓ PHÚC CÓ PHẦN

Trời sinh, trời ắt đã dành phần,

Tu hãy cho hiền, dạ có nhân.

Khó chớ oán thân, thân mới nhẹ,

Giàu mà yêu chúng, chúng càng gần.

Bạo hung chỉn đã gươm mài đá,

Phúc đức đành hay cỏ đượm xuân.

Chớ có hại nhân mà ích kỷ,

Giấu người, khôn giấu được linh thần.

  (Thơ Nôm, Bài 82 – Nguyễn Bỉnh Khiêm, Thơ văn Nguyễn Bỉnh Khiêm,

Đinh Gia Khánh chủ biên, NXB Văn học, Hà Nội, 1983, tr.123)

Xác định thể thơ của văn bản.

Bài thơ được gieo vần gì?

Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng.

Ở những cặp câu thơ 3-4 và 5-6 có sử dụng một biện pháp tu từ, theo anh/chị đó là biện pháp tu từ nào?

Từ “phúc đức” trong câu thơ Phúc đức đành hay cỏ đượm xuân có nghĩa là gì?

Anh/chị hiểu như thế nào về nội dung của hai câu thơ sau? 

Khó chớ oán thân, thân mới nhẹ,

Giàu mà yêu chúng, chúng càng gần.

Qua văn bản trên, hãy nêu ra 02 thông điệp mà anh/chị tâm đắc.

PHẦN II. LÀM VĂN (6.0 điểm)

Hiện nay, trong các tiết học, một số học sinh thường hay làm việc riêng mà không chú ý đến bài giảng của thầy/cô. Anh/chị hãy viết một bài luận thuyết phục các bạn học sinh từ bỏ thói quen làm việc riêng trong giờ học.