Bộ 10 đề thi cuối học kì 1 Ngữ Văn 10 Cánh diều có đáp án - Đề 4
11 câu hỏi
VỊNH KHOA THI HƯƠNG
Nhà nước ba năm mở một khoa,
Trường Nam thi lẫn với trường Hà.
Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,
Ậm ọe quan trường miệng thét loa.
Lọng cắm rợp thời: quan sứ đến
Váy lê quét đất, mụ đầm ra.
Nhân tài đất Bắc nào ai đó?
Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà.
(Trần Tế Xương, thơ chọn lọc, NXB Văn học, 2014)
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Thất ngôn tứ tuyệt
Thất ngôn bát cú
Thất ngôn trường thiên
Ngũ ngôn bát cú
B. Thất ngôn bát cú
Bài thơ diễn tả cảm xúc về ai, về sự việc gì?
Của nhân vật trữ tình về nỗi lo mất nước
Của nhà thơ về thực trạng thi cử
Của thí sinh về vấn nạn trường thi
Của quan giám khảo thất vọng về sĩ tử
B. Của nhà thơ về thực trạng thi cử
Đối tượng trữ tình của bài thơ là ai?
Thi cử lộn xộn, thiếu nghiêm trang
Sĩ tử bệ rạc, lôi thôi
Quan sứ, mụ đầm
Trường thi ẩn đầy tiêu cực
A. Thi cử lộn xộn, thiếu nghiêm trang
Trong bài thơ, tác giả đề cập đến sự khác thường của kì thi này ở câu thơ nào dưới đây?
Nhà nước ba năm mở một khoa,
Trường Nam thi lẫn với trường Hà
Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,
Ậm ọe quan trường miệng thét loa
Lọng cắm rợp thời: quan sứ đến
Váy lê quét đất, mụ đầm ra
Nhân tài đất Bắc nào ai đó?
Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà
A. Nhà nước ba năm mở một khoa,
Trường Nam thi lẫn với trường Hà
Cảm xúc, tâm trạng của thi nhân trong bài thơ được thể hiện như thế nào?
Buồn, đau xót trước vận mệnh đất nước
Tuyệt vọng vì sĩ tử bất tài
Dửng dưng, mặc kệ thi cử
Mong ngóng sĩ tử đỗ đạt
A. Buồn, đau xót trước vận mệnh đất nước
Sự xuất hiện của những nhân vật nào làm cho trường thi trở nên lố bịch?
Sĩ tử và quan trường
Quan sứ và quan trường
Quan sứ và bà đầm
Quan trường và bà đầm
C. Quan sứ và bà đầm
Tác giả đã sử dụng thủ pháp nghệ thuật nào trong hai câu thơ:
“Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ
Ậm ọe quan trường miệng thét loa.”
Cường điệu
Đảo ngữ
So sánh
Phép đối
B. Đảo ngữ
Nhà thơ thể hiện nỗi lòng của mình bằng hình thức nào trong hai câu kết? Đó là nỗi niềm gì, về điều gì?
Nỗi niềm ngao ngán, xót xa trước sự sa sút của cảnh tượng trường thi, về nỗi nhục mất nước; câu mệnh lệnh, như đối thoại
Gọi nhân tài, câu mệnh lệnh (nhân tài, ai đó; ngoảnh mà trông) như đang đối thoại trực tiếp với những người tài có trách nhiệm với đất nước
Nhà thơ hỏi người nhưng cũng chính là hỏi mình
Mỉa mai nơi trường thi để chọn nhân tài mà lại có quan sứ và mụ đầm
A. Nỗi niềm ngao ngán, xót xa trước sự sa sút của cảnh tượng trường thi, về nỗi nhục mất nước; câu mệnh lệnh, như đối thoại
Cảnh tượng, con người nơi trường thi trong bài thơ dự báo điều gì về tương lai đất nước vào năm 1879? Hãy đối chiếu với lịch sử để đánh giá về dự báo của nhà thơ Trần Tế Xương.
- Cảnh trường thi phản ánh sự suy vong của nền học vấn, sự lỗi thời của đạo Nho.
- Dự báo sự sa sút về chất lượng thi cử, bản chất của xã hội thực dân phong kiến.
- Trần Tế Xương dự báo đúng: chế độ thực dân phong kiến không thể đảm trách được sứ mệnh đối với dân tộc Việt Nam. Lịch sử đòi hỏi, sự thay đổi lớn lao: cách mạng tháng 8/1945 thành công mở ra vận hội mới, chế độ mới – kỉ nguyên độc lập tự do cho dân tộc Việt Nam.
Cảnh tượng nào trong bài thơ để lại ấn tượng, cảm xúc sâu sắc nhất trong em, đó là cảm xúc gì? Vì sao?
- HS trả lời cần bám sát ngôn từ, hình ảnh, sự việc trong bài thơ; cảm xúc có thể tương đồng hoặc khác biệt với tác giả (cần phù hợp với văn hóa dân tộc).
- HS cần lí giải bằng 2 lí do trở lên (logic, tránh suy diễn vô căn cứ)
Anh/chị hãy viết bài luận thuyết phục người khác từ bỏ thói quen đi học muộn.
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Thuyết phục người khác từ bỏ thói quen đi học muộn.
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Dưới đây là một vài gợi ý cần hướng tới:
- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Thuyết phục người khác từ bỏ thói quen đi học muộn.
- Tác hại của việc đi học muộn:
+ Đi học muộn có thể khiến ta mất uy tín, khiến các bạn và thầy cô không tin tưởng và không muốn giao lưu với bạn nữa.
+ Đi học muộn cũng làm cắt ngang mạch dạy học của thầy cô, ảnh hưởng đến việc học của các bạn trong lớp.
+ Đi học muộn khiến bạn bị mất kiến thức bài học, mất thời gian ôn lại bài mà mọi người đã học.
- Nguyên nhân dẫn đến việc đi học muộn:
+ Nguyên nhân khách quan: tắc đường, hỏng xe,…
+ Nguyên nhân chủ quan: ngủ quên, thói quen không thể bỏ,…
- Biện pháp giúp bỏ thói quen đi học muộn:
+ Sắp xếp thời gian hợp lí, cần dự tính thời gian cho những sự cố phát sinh thêm.
+ Đặt đồng hồ báo thức hẹn giờ để tránh quên giờ và không lỡ mất thời gian
+ Rèn luyện bản thân nhiều hơn để không bị ỷ lại vào người khác
- Khẳng định lại vấn đề nghị luận.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
e. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ, sáng tạo.
