Bộ 5 đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 10 Cánh diều (2023-2024) có đáp án - Đề 2

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Đọc văn bản:                

CHỐN QUÊ

Mấy năm làm ruộng vẫn chân thua,

Chiêm mất đằng chiêm, mùa mất mùa.

Phần thuế quan Tây, phần trả nợ,

Nửa công đứa ở, nửa thuê bò.

Sớm trưa dưa muối cho qua bữa,

Chợ búa trầu chè chẳng dám mua.

Cần kiệm thế mà không khá nhỉ,

Bao giờ cho hết khỏi đường lo?

(Thơ Nguyễn Khuyến - NXB Văn học, 2016)

*Chú thích: Nguyễn Khuyến là nhà thơ Nôm xuất sắc, nhà thơ của làng cảnh Việt Nam. Ra làm quan lúc nước mất vào tay thực dân Pháp, ông từ quan về ở ẩn tại quê hương. Bài thơ viết vào thời điểm triều đình nhà Nguyễn đã để mất nước vào tay thực dân Pháp, nhân dân phải chịu cảnh áp bức, bóc lột, lầm than.

Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?

Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?

Chỉ ra những hình ảnh tái hiện cuộc sống của người lao động chốn quê trong văn bản.

Nêu nội dung chính của văn bản.

Nêu tác dụng của các biện pháp tu từ được sử dụng trong 2 dòng thơ sau:

Phần thuế quan Tây, phần trả nợ,

Nửa công đứa ở, nửa thuê bò.

Văn bản thể hiện tình cảm, thái độ nào của tác giả?

Nhận xét cuộc sống của người dân quê trong văn bản trên.

Giả sử bị lâm vào cảnh nghèo khó, bạn sẽ làm gì để thoát khỏi hoàn cảnh đó? Trình bày ngắn gọn trong 5 - 7 câu văn.

II. VIẾT (4,0 điểm)

Bạn hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) thuyết phục các bạn trong lớp mình từ bỏ thói quen thức khuya.