Bài 30. Biến đổi chuyển động
10 câu hỏi
Quan sát chiếc máy khâu đạp chân ở hình 30.1 và hoàn thành các câu sau:
- chuyển động của bàn đạp: là chuyển động lắc (quay)
- chuyển động của thanh truyền: là chuyển động tịnh tiến
- chuyển động của vô lăng: chuyển độn quay
- chuyển động của kim máy: chuyển động tịnh tiến
Em hãy quan sát hình 30.2 và cho biết:Khi tay quay 1 quay đều, con trượt 3 sẽ chuyển động như thế nào? Khi nào con trượt 3 đổi hướng chuyển động?
Con trượt 3 sẽ chuyển động tịnh tiến trong giá đỡ 4
Con trượt 3 sẽ đổi hướng chuyển động khi quay hết một nửa đường tròn
Em hãy cho biết có thể biến đổi chuyển động tính tiến của con trượt thành chuyển động quay tròn của tay quay được không? Khi đó cơ cấu hoạt động ra sao?
Có thể biến đổi được. Tuy nhiên trong quá trình chuyển động, khi thanh truyền và tay quay duỗi thẳng hoặc chập nhau, thanh truyền sẽ không dẫn động được tay quay. Nhũng vị trí đó được gọi là điểm chết của cơ cấu.Trong thực tế tay quay vẫn vượt qua được vị trị chết nhờ quán tính của nó và bánh đà gắn liền với nó.
Quan sát hình 30.3b và cho biết có thể biến đổi chuyển động tịnh tiến của đai ốc thành chuyển động quay của vít được không? Cơ cấu này thường được dùng trong những máy và thiết bị nào?
Có thể biến đổi được. Cơ cấu này được dùng nhiều trong máy dệt, máy khâu đạp chân, xe tự đẩy
Em hãy cho biết khi tay quay 1 quay một vòng thì thanh lắc 3 sẽ chuyển động như thế nào?
Thanh lắc 3 sẽ chuyển động lắc qua lắc lại quanh trục D một góc nào đó
Có thể biến chuyển động lắc của thanh lắc 3 thành chuyển động quay của tay quay 1 được không?
Không thể biến đổi được
Nêu cấu tạo, nguyên lý làm việc và ứng dụng của cơ cấu tay quay- con trượt
* Cấu tạo: Gồm tay quay 1, thanh truyền 2, con trượt 3, giá đỡ 4
* Nguyên lý làm việc: Khi tay quay 1 quay quanh trục A, đầu B của thanh truyền chuyển động tròn, làm con trượt 3 chuyển động tịnh tiến qua lại trên giá 4
* Ứng dụng: máy khâu đạp chân, máy cưa gỗ, ô tô, máy hơi nước...
Nêu những điểm giống nhau và khác nhau của cơ cấu tay quay - con trượt, bánh răng - thanh răng
* Giống nhau: đều biến chuyển động quay thành tịnh tiến
* Khác nhau
| Tay quay-con trượt | Bánh răng-thanh răng |
- Sử dụng các khớp quay và sự chuyển động phức tạp của thanh BC - Con trượt chỉ có thể chuyển động tịnh tiến qua lại (dao động) | - Sử dụng sự ăn khớp để truyền chuyển động - Thanh răng chỉ có chuyển động tịnh tiến thẳng mà không thể qua lại được - Việc chế tạo bánh răng-thanh răng cũng khó hơn |
Trình bày cấu tạo, nguyên lý làm việc và ứng dụng cảu cơ cấu tay quay - thanh lắc
* Cấu tạo: Gồm tay quay 1, thanh truyền 2, thanh lắc 3, giá đỡ 4
* Nguyên lý làm việc: Khi tay quay 1 quay đều quanh trục A qua thanh truyền 2, làm thanh lắc 3 lắc qua lắc lại quanh trục D một góc nào đó.
* Ứng dụng: máy dệt, máy khâu đạp chân, xe tự đẩy
Tìm một vài ví dụ về ứng dụng của cơ cấu trên trong đồ dùng gia đình
Máy khâu, mỏ lết, xe máy, ...
