Bài 11: Tiến hóa của hệ vận động. Vệ sinh hệ vận động
5 câu hỏi
Quan sát hình vẽ hoặc mô hình bộ xương người và bộ xương thú, làm bài tập ở bảng 11.
Bảng 11: sự khác nhau giữa bộ xương người và bộ xương thú
| Các phần so sánh | Bộ xương người | Bộ xương thú |
| Tỉ lệ sọ não/mặt | Lớn | Nhỏ |
| Lồi cằm xương mặt | Phát triển | Không có |
| Cột sống | Cong ở 4 chỗ | Cong hình cung |
| Lồng ngực | Nở sang 2 bên | Nở theo chiều lưng - bụng |
| Xương chậu | Nở rộng | Hẹp |
| Xương đùi | Phát triển, khoẻ | Bình thường |
| Xương bàn chân | Xương ngón ngắn, bàn chân hình vòm | Xương ngón dài, bàn chân phẳng |
| Xương gót | Lớn, phát triển về phía sau | Nhỏ |
- Để xương và cơ phát triển cân đối chúng ta cần làm gì?
- Để chống cong vẹo cột sống, trong lao động và học tập phải chú ý những điểm gì?
- Để hệ cơ phát triển cân đối, xương chắc khoẻ cần:
+ Có một chế độ dinh dưỡng hợp Ư (sẽ học ở chương Trao đổi chất và nâng lượng)
+ Tắm nắng (Sẽ nghiên cứu ở chương: Da) để cơ thể chuyển hoá tiền vitamin D thành vitamin D. Nhờ có vitamin D cơ thể mới chuyên hoá được canxi để tạo xương.
- Rèn luyện thân thể và lao động vừa sức. Để chống vẹo cột sống phải chú ý:
+ Khi mang vác vật nặng, không nên vượt quá sức chịu đựng, không mang vác vế một bên liên tục trong thời gian dài mà phải đổi bên. Nếu có thể thì phân chia làm 2 nửa để 2 tay cùng xách cho cân.
+ Khi ngồi vào bàn học tập hay làm việc cần đảm bảo tư thế ngồi ngay ngắn, không cúi gò lưng, không nghiêng vẹo.
Phân tích những đặc điểm của bộ xương người thích nghi với tư thế đứng thẳng và đi bằng hai chân
Đặc điểm của bộ xương người thích nghi với tư thế đứng thẳng và đi bằng hai chân là:
- Cột sống cong ở 4 chỗ, xương chậu nở, lồng ngực nở sang hai bên.
- Xương tay có các khớp linh hoạt, ngón cái đối diện với 4 ngón còn lại.
- Xương chân lớn, bàn chân hình vòm, xương gót phát triển.
Trình bày những đặc điểm tiến hóa của hệ cơ ở người.
- Cơ tay và cơ chân ở người phân hóa khác với động vật.
+ Tay có nhiều cơ phân hóa thành nhóm nhỏ phụ trách các phần khác nhau giúp tay cử động linh hoạt hơn chân, thực hiện nhiều động tác lao động phức tạp. Riêng ngón cái có 8 cơ phụ trách trong tổng số 18 cơ vận động bàn tay.
+ Cơ chân lớn, khỏe, cử động chân chủ yếu là gấp, duỗi.
- Người có tiếng nói phong phú nên cơ thể vận động lưỡi phát triển. Cơ mặt phân hóa giúp người biểu hiện tình cảm.
Chúng ta cần làm gì để cơ thể phát triển cân đối và khỏe mạnh ?
* Để hệ cơ phát triển cân đối, xương chắc khỏe cần :
- Có một chế độ dinh dưỡng hợp lí.
- Tắm nắng tạo điều kiện cho tiền vitamin D chuyển hóa thành vitamin D để sử dụng trong quá trình tạo xương.
- Rèn luyện thân thể và lao động vừa sức.
* Để chống vẹo cột sống cần chú ý :
- Khi mang vác vật nặng, không nên vượt qua sức chịu đựng, không mang vác về một bên liên tục trong thời gian dài mà phải đổi bên.
- Khi ngồi vào bàn học tập hay làm việc cần đảm bảo tư thế ngồi ngay ngắn, chống cong vẹo cột sống.
