Giải SGK GDCD 9 CTST Bài 5. Bảo vệ hoà bình có đáp án

- Mộtsốnhânvậtcócônglớntrongviệcđấutranhbảovệhòabình ở Việt Nam: Nguyễn Trãi, Lê Lợi, Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp,… 

- Mộtsốnhânvậtcócônglớntrongviệcđấutranhbảovệhòabìnhtrênthếgiới: Nen-xơn Man-đê-la; Phi-đen Cat-xtơ-rô; M. Gan-đi;… 

♦ Yêucầusố 1: CuộcchiếntranhxâmlượccủaMỹđãđểlạinhữnghậuquảnặngnềchodântộc Việt Nam, như: 

- Ở miền Bắc: hầuhếtcácthànhphố, thịxãđềubịđánhphá; 5 triệu m2nhà ở bịpháhuỷ; hàngtrămhectaruộngđấtbịhoanghoa; 3 000 trườnghọc, 350 bệnhviệnbịbắnphá ;...  

- Ở miền Nam: nửatriệuhectaruộngbịbỏhoang; 1 triệuhectarừngbịchấtđộchoahọc, bomđạncàyxới; môitrườngsinhthái ở nhữngvùngbịnhiễmchấtđộchóahọccòngâyhệluychocácthếhệsau, kểcảnhữngngườikhôngthamgiachiếntranh. 

♦ Yêucầusố 2: 

- Cuộcsốngcủangườidânvàsựpháttriểncủađấtnước Việt Nam trongchiếntranhvàtrongthờikìhoàbìnhcósựkhácnhau: 

+ Trong chiếntranh: cơsởvậtchất, hạtầngcủa Việt Nam bịhủyhoạinghiêmtrọng; mọisinhhoạttrongđờisốngcủanhândânbịđảolộn; thậmchí, hàngngànngườiđãbịthiệtmạnghoặcphảimangthươngtậtsuốtđời,… 

+ Trong thờikìhòabình: Việt Nam đãvàđangtừngbướcđổimới, pháttriển, đạtđượcnhiềuthànhtựu to lớntrêntấtcảcáclĩnhvực, đờisốngcủanhândânngàycàngấm no, hạnhphúc. 

- Cầnphảibảovệhòabình, vì: hòabìnhđemlạinhữnglợiích to lớn, thiếtthực, như: 

+ Giúp con ngườicócuộcsốngấm no, hạnhphúc; 

+ Tạođiềukiệnđểpháttriểnkinhtếxãhội; 

+ Thúcđẩymốiquanhệhữunghị, hợptácgiữacácquốcgiatrênthếgiớivìsựthịnhvượngchungtoàncầu. 

♦ Yêucầusố 3:  

- Hoà bìnhlàtìnhtrạngkhôngcóchiếntranh hay xungđộtvũtrang; con ngườiđượcsốngvuivẻ, hoàthuận, hạnhphúc; làkhátvọngcủatoànnhânloại. 

- Biểuhiệncủahoàbìnhlàcuộcsốngbìnhyên, con ngườiđượchọctập, laođộng, pháttriển, chungsốnghoàthuậncùngnhau; cácquốcgiatôntrọng, hợptáccùngpháttriển. 

♦ Yêucầusố 1: Nhữngbiệnphápđểthúcđẩyvàbảovệhoàbìnhđượcđềcậpđếntrongcácthông tin trênlà: 

- Từbỏviệcsửdụngvũlựctrongquanhệquốctếvàgiảiquyếtcáccuộcxungđộtquốctếbằnghoàbình. 

- ChủđộngchuẩnbịbảovệTổquốcngaykhiđấtnướcđanghoàbìnhvàpháttriển; thựchiệnngănngừavàđẩylùinguycơxungđộtvàchiếntranh. 

- Coi trọngvấnđềtựbảovệvàkhẳngđịnhphảixâydựnglựclượngvũtrangnhândân “cáchmạng, chínhquy, tinhnhuệ, từngbướchiệnđại”. 

♦ Yêucầusố 2: Bảo vệhoàbìnhlàđấutranhđểbảovệđộclậpchủquyền, thốngnhấtvàtoànvẹnlãnhthổ; thựchiệncácbiệnphápđểchủđộngngănngừacácnguycơchiếntranh, xungđột, tranhchấp; khôngphânbiệt, kìthịquốcgia, dântộc ;... 

♦ Yêucầusố 1: Câunóicủa Nelson Mandela làmộtlờinhắcnhởmạnhmẽvềsứcmạnhcủatìnhyêuthươngtrongviệcchốnglạixungđộtsắctộcvàchiếntranh phi nghĩa. Nelson Mandela tin rằng: tìnhyêuthươngcókhảnănglàmthayđổinhữnglòngđốkỵvàcămghét. Bằngcáchthểhiệntìnhyêuthươngvàsựhiểubiếtđốivớingườikhác, chúng ta cóthểlàm rung độngtráitimcủahọvàthúcđẩysựđoànkếtvàhòabình. 

♦ Yêucầusố 2:  

- Vídụvềxungđộtsắctộc: cuộcxungđộtgiữahaibộtộc Hutu vàTuxi ở Ruanđavàonăm 1994. Hậu quảcủacuộcxungđộtnày: làmhơn 80 vạnngườithiệtmạng; hơn 1.2 triệungườiphảitịnạn (trongkhidânsốcủaRuanđavàothờiđiểmnàychỉcó 7 triệungười) 

- Vídụvềchiếntranh phi nghĩa: CuộcChiếntranhthếgiớilầnthứnhất (1914 - 1918) đãlôicuốn 70 triệungười ở cácnướcthamchiến, làmcho 10 triệungườibịchết, 19 triệungườibịthươngvà 3,5 triệungườibịtànphế. Nhữngthiệthạivềvậtchất do cuộcchiếntranhgâyrarấtlớn, rấtnhiềulàngmạc, thànhphố, nhàmáy, hệthốngđườngsắt, cầucốngbịpháhuỷ. Quầnchúnglaođộng ở chínhquốccũngnhưthuộcđịalànhữngngườigánhchịutấtcảgánhnặngcủamọi tai hoạ do cuộcchiếntranhgâynên. 

(*) Tham khảo: 

Như chúng ta đãbiếtchiếntranhthếgiớiđãđi qua  từrấtlâunhưnghậuquảcủanóvẫncònkéodài, daidẳng, nặngnềvới bao đauthương, chếtchóc, bệnhtật… Do đónhânloạiluônmuốnđặtramụctiêungănchặnchiếntranh, bảovệhòabìnhvìmộtcuộcsốngyênbìnhvàhạnhphúccủamọingười. Đểgiúpmọingườihiểuđượcchiếntranhvàhòabình. Vàvìsaolạiphảibảovệhòabình, tráchnhiệmvàhànhđộngcủamỗingười,  mỗiquốcgiaphảinhưthếnào? 
      Chiếntranh làhiệntượng chínhtrị - xãhội cótínhchất lịchsử, sựtiếptụccủachínhtrịbằng bạolực giữacáctậpđoànxãhộitrongmộtnướchoặcgiữacácnước hay liênminhcácnướcvớinhau. Đặctrưngcủachiếntranhlà đấutranhvũtrang cótổchức, theonhữngquytắcnhấtđịnhvàthườngkếthợpvớicáchìnhthứcđấutranhkhác (chínhtrị, kinhtế, ngoạigiao,...). 
      Trong cuộcchiếntranhthếgiớilầnthứnhấtđãlàmkhoảng 10 triệungườichết. Còncuộcchiếntranhlầnthứ 2 thảmhọahơnnhiều, cótớihơn 50 triệungườichết. Từnăm 1900 đếnnăm 2000, cáccuộcchiếntranhvàxungđộttrênthếgiớiđãlàmhơn 2 triệutrẻembịchết, hơn 6 triệutrẻembịthươngtích, tànphế, 20 triệutrẻemphảibơvơ do mấtnhàcửa… Cóthểthấychiếntranhlàthảmhọavôcùngtànkhốcgâyracho con người bao nhiêumấtmát, chếtchóc, nghèonàn, bấthạnh… 

Hòa bình làtrạngtháixãhộikhôngcó chiếntranh, khôngdùngvũlựcđểgiảiquyếtcáctranhchấptrongquanhệgiữacác quốcgia, dântộc, cácnhóm chínhtrị xãhội. Hòa bìnhđốingượcvớichiếntranh. Trong xãhộicónhiều chínhĐảng, hòabìnhcũngđượcmôtảbởimốiquanhệgiữacácĐảngpháitrongsựtôntrọnglẫnnhauvàtheo cônglý. Nhìnchunghòabìnhthườngkhôngliêntục, luônbịgiánđoạnbởicáccuộcchiếntranh. 

Hòa bìnhchínhlàkhátvọngcủamỗingườitrênthếgiới, nóchochúng ta mộtcuộcsốngbìnhđẳng, tự do, hạnhphúc… Hòa bìnhlàtìnhtrạngkhôngcóchiếntranh hay xungđộtvũtrang, làmốiquanhệhiểubiết, tôntrong, bìnhđẳngvàhợptácgiữacácquốcgia - dântộc, giữa con ngườivới con người, làkhátvọngcủatoànnhânloại. Bảo vệhòabìnhlàgìngiữcuộcsốngbìnhyên; dùngthươnglượngđàmphánđểgiảiquyếtmọimâuthuẫn, xungđộtgiữacácdântộc, tôngiáovàquốcgia; khôngđểxẩyrachiếntranh hay xungđộtvũtrang. 

Ngày nay, cácthếlựcphảnđộng, hiếuchiếnvẫnđangcóâmmưupháhoạihòabình, gâychiếntranhtạinhiềunơitrênthếgiới. Vìvậy, ngănchặnchiếntranh, bảovệhòabìnhlàtráchnhiệmcủamọingười, mọidântộc, mọiquốcgiatrênthếgiới. Ý thứcbảovềhòabình, lòngyêuhòabìnhcầnđượcthểhiện ở mọinơi, mọilúc, trongcácmốiquanhệvàgiaotiếphàngngàygiữa con ngườivới con người. 

Ở Văn kiệnĐạihộiĐảngCộngsản Việt namlầnthứ IX đãviết “… Trong mộtvàithậpkỉtới, ítcókhảnăngxảyrachiếntranhthếgiới. Nhưng chiếntranhcụcbộ, xungđộtvũtrang, xungđộtdântộc, tôngiáo, chạyđuavũtrang, lậtđổ, khủngbốcònxảyra ở nhiềunơivớitínhchấtphứctạpngàycàngtăng. Hòa bình, hợptácvàpháttriểnvẫnlà xu thếlớncủacácquốcgia, dântộc…” 

Trong LờinóiđầuHiếnchương Liên hợpquốcđã “…Bàytỏlòngmongmuốncùngchungsốnghòabìnhtrêntinhthầnlánggiềngthânthiện, cùngnhaugópsứcđểduytrìhòabìnhvà an ninhquốctế, thừanhậnnhữngnguyêntắcvàxácđịnhnhữngphươngphápbảođảmkhôngdùngvũlực, sửdụngcơchế Quốc tếđểthúcđẩysựtiếnbộkinhtếvàxãhộicủatấtcảcácdântộc, …” 

Việt Nam - Làmộtdântộcyêuchuộnghòabìnhvàphảichịuđựngquánhiềuđauthương, mấtmátcủacáccuộcchiếntranh gay go, ácliệtđểbảovệđộclập, tự do củaTổquốc, nhândân ta càngthấuhiểugiátrịcủahòabình. Chúng ta đã, đangvàsẽtíchcựcthamgiavàosựnghiệpđấutranhvìhòabìnhvàcônglítrênthếgiới. 

Đểbảovệhòabìnhcầnphảixâydựngmốiquanhệtôntrọng, bìnhđẳng, thânthiệngiữa con ngườivới con người; thiếtlậpquanhệhiểubiết, hữunghị, hợptácgiữacácdântộcvàquốcgiatrênthếgiới. Đểbảovệhòabình, cácnhàlãnhđạovànhândântrêntoànthếgiớiđãtiếnhànhnhiềuhoạtđộngnhư: míttinh, biểutình, tuầnhànhphảnđốichiếntranhxâmlược,… 

Tôivàcácbạnđangngồitrênghếnhàtrường, chúng ta phảilàmgìđểbảovệhòabình. Theo tôi, trướchếtchúng ta phảibiếtlắngnghengườikhác. Biếtthừanhậnnhữngđiểmmạnhcủahọ, họchỏinhữngđiều hay, tôntrọngcác qui địnhcủalớpmình, củalớpkhác, của Đoàn, Độivàcủanhàtrường. Tuyệtđốikhôngdùngvũlựcđểgiảiquyếtcácmâuthuẫncánhân; khôngbắtmọingườiphảiphụctùngmọi ý muốncủamình. Khôngphânbiệtđốixửgiữacácbạnnamnữtronglớp, vớicáclớpkhácvàcảtrường. Chúng ta cùngnhaulàmđượcnhưthếthìchắcchắnngôitrường …………… sẽlànơiyênbình, vuitươichomỗichúng ta họctậptốthơn. 

♦ Yêucầusố 1: Các bạnhọcsinhtrongảnhđãcóhànhđộng, việclàmthamgiabảovệhòabìnhmộtcáchphùhợp, cụthể: 

+ Tranh số 1: cácbạnhọcsinhviếtthưđểcảmơncácchiếnsĩđangđóngquân ở haiquầnđảo Hoàng Sa vàquầnđảo Trường Sa. 

+ Tranh số 2: cácbạnhọcsinhthamgiabuổigiaolưuvănhóagiữacácnướctrênthếgiới 

+ Tranh số 3: cácbạnhọcsinhrènluyệnsứckhỏeđểsaunàycóthểthamgiavàoquânđội, bảovệTổquốc. 

+ Tranh số 4: thầygiáođanggiảngdạychocácbạnhọcsinhvềkĩnănggiảiquyếtxungđột. 

♦ Yêucầusố 2: Mộtsốviệchọcsinhcóthểlàmđểgópphầnbảovệhoàbình: 

- Tham giacáccuộcthiviếtthư UPU Quốc tếđểtuyêntruyềnvềhoàbìnhvàkhátvọnghoàbình. 

- Nghiêncứuvềlịchsửcáccuộcchiếntranhvàhậuquảnăngnềcủachúngđểnỗlựcrènluyệnbảnthân, sẵnsàngthamgiabảovệhoàbìnhkhiđủđiềukiện. 

- Vậnđộnggiađình, ngườithân, bạnbèsẵnsàngthamgiabảovệhoàbình. 

- Lênán, phêpháncáccuộcchiếntranh phi nghĩavàxungđộtsắctộcthông qua bàiviết, bàithơvàtácphẩmhộihoạ,... 

(*) Đoạnvănthamkhảo: 

Lịchsửnhânloạiđãtrải qua nhiềugiaiđoạnkhókhănđầymáuvànướcmắt. Mộttrongsốđóchúng ta khôngthểkhôngnhắcđếnlànhữngcuộcchiếntranhvàhậuquảcủanó. Chiếntranhlàviệcmỗiquốcgiachưabằnglòngvớilãnhthổcủamìnhmàđemquânđộiđiđánhchiếmquốcgiakhácnhằmmụcđíchmởrộnglãnhthổhoặccủngcốchínhtrị. Chiếntranhlàmộthoạtđộngsaitráivàbấtnhânmàcôngdântrênkhắpthếgiớicầnđảđảovàngăncản. 

Trênthếgiớiđãtrải qua nhiềucuộcchiếntranhđẫmmáuvàđểlạihậuquảvôcùngnặngnềcho con ngườimàlịchsửđãghichéplạikhiếnchúng ta ámảnh. Chiếntranhcósứctànphánặngnề, thiệthại to lớn, mấtmát, rạnnứttìnhngười, chínhvìthế con ngườicầncónhậnthứcđúngđắnvàngănchặnsớmmọimầmmốngcủachiếntranh. 

Hậu quảcủachiếntranhđầutiênphảikểđếnlàthiệthạivềngười, sốngườichếttrongcáccuộcchiếntranhkhócósửsáchnàothốngkêhếtđược, giađình tan vỡ, cuộcsốngcủa con ngườibịảnhhưởngnặngnề. Sứctànphácủachiếntranhgâyrathiệthạivềtàisản, rấtnhiềucôngtrình, thànhtựuvănminhbịchiếntranhlàmhạimàmãimãikhôngthểkhôiphụcđược. Hậu quảchiếntranhđểlạivôcùng to lớn, đólàsựámảnhtrongtâmtrí con người, bomđạntàndưcủachiếntranhcóthểphátnổbấtcứlúcnào; con ngườiphảimấtnhiềunămmớicóthểkhôiphụclạinềnkinhtếsauchiếntranh. Hiện nay, chúng ta sốngtrongthờibìnhnhưngcũngkhôngnênmấtcảnhgiác. 

Mỗicánhâncầncónhậnthức, ý thứcbảovệnềnđộclập, tự do củađấtnướcmình, sẵnsàngđứnglênbảovệđấtnước. Bêncạnhđó, chúng ta cầncóhành vi ngănchặn, lênánnhữnghành vi làmnhennhómlêncuộcchiếntranh, chủtrươngsốngvìhòabình. Các bạnhọcsinhcầncó ý thứchọctập, traudồibảnthân, trởthànhmộtcôngdâncóích. Mỗingườimộthànhđộngnhỏ, mộtđónggópnhỏsẽtạothànhkhốisứcmạnhdântộc to lớn, hãyyêuquýnềnhòabìnhvàbảovệnềnhòabìnhđángquýcủatoànnhânloại.