Giải SBT Sinh 11 KNTT Chương 5: Mối quan hệ giữa quá trình sinh lí trong cơ thể sinh vật và một số ngành nghề liên quan đến sinh học cơ thể có đáp án

Phân tích đề:

- Nếu mối quan hệ giữa các quá trình sinh lí ở thực vật.

- Nêu mối quan hệ giữa các quá trình sinh lí ở động vật.

Lời giải:

- Thực vật:

+ Nước, muối khoáng được cây hấp thụ qua rễ và vận chuyển đến lá, thân non, làm nguyên liệu cho quá trình quang hợp và thoát hơi nước.

+ Quang hợp tạo ra các chất hữu cơ cung cấp cho cây, tạo ra nguyên liệu cho quá trình hô hấp. Hô hấp ở cây giải phóng năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống của cây và CO₂ cho quang hợp.

+ Nhờ có thoát hơi nước ở lá cây, tạo động lực đầu trên giúp cho nước và các chất khoáng từ rễ được vận chuyển đến các bộ phận khác nhau của cây.

- Động vật:

+ Cơ thể động vật gồm các quá trình sinh lí như quá trình tiêu hoá, hô hấp, bài tiết, tuần hoàn,… Mỗi quá trình đảm nhiệm những chức năng khác nhau, ví dụ như quá trình hô hấp giúp cơ thể trao đổi khí; quá trình tiêu hoá giúp cơ thể biến đổi thức ăn thành chất dinh dưỡng,... Khí O₂ và chất dinh dưỡng lấy vào từ quá trình hô hấp và tiêu hoá được vận chuyển tới các tế bào cơ thể nhờ hệ tuần hoàn,... Tuy mỗi quá trình đảm nhiệm những chức năng khác nhau nhưng lại có mối liên quan chặt chẽ với nhau, do đó, nếu một quá trình gặp trục trặc sẽ ảnh hưởng đến các quá trình khác.

+ Ví dụ: Khi phế quản bị dãn, quá trình hô hấp bị ảnh hưởng, khiến lượng oxygen từ phổi vào máu không đủ, dẫn đến ảnh hưởng tới hoạt động tuần hoàn, gây suy tim do tim phải hoạt động nhiều hơn để bơm đủ lượng máu cần thiết đáp ứng nhu cầu oxygen cho các tế bào của cơ thể.

Phân tích đề:

- Nêu định nghĩa hệ thống mở.

- Nêu lí do giải thích cơ thể thực vật và động vật là hệ thống mở, tự điều chỉnh.

Lời giải:

- Hệ thống mở là hệ thống thường xuyên có sự trao đổi vật chất và năng lượng với môi trường.

- Cơ thể động vật và thực vật là những hệ thống mở, có khả năng tự điều chỉnh vì:

+ Giữa cơ thể thực vật, động vật và môi trường sống luôn diễn ra quá trình trao đổi vật chất, năng lượng và thông tin.

Ví dụ: Thực vật, động vật chỉ tồn tại, sinh trưởng và phát triển khi thường xuyên lấy thức ăn và không khí từ môi trường, biến đổi để tạo các chất sống đồng thời loại bỏ các chất thải ra môi trường.

+ Mọi cơ thể động vật, thực vật đều có các cơ chế tự điều chỉnh để đảm bảo duy trì và điều hoà sự cân bằng trong cơ thể, đảm bảo cho cơ thể thích ứng với môi trường sống.

Ví dụ: Cơ thể người có các cơ chế duy trì thân nhiệt, đường huyết,... ở một mức độ tương đối ổn định, giúp cho cơ thể có thể tồn tại, sinh trưởng và phát triển bình thường.

Phân tích đề:

- Nêu tên một số ngành nghề liên quan đến sinh học cơ thể.

- Nêu ví dụ chứng minh.

Lời giải:

- Một số ngành nghề liên quan đến sinh học cơ thể: y học – dược học; trồng trọt, chăn nuôi, thú y; lâm nghiệp; nuôi trồng thuỷ sản;…

- Ví dụ:

+ Hiểu biết về giải phẫu cơ thể, sinh lí học, bệnh, lâm sàng,... là cơ sở để chẩn đoán, điều trị bệnh, điều chế thuốc.

+ Hiểu biết về đặc điểm sinh học cơ thể thực vật và động vật giúp con người lựa chọn được cây trồng, vật nuôi phù hợp, có năng suất cao.

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

A. Đúng. Thoát hơi nước tạo lực hút nước theo một chiều từ rễ lên lá.

B. Sai. Thoát hơi nước không làm giảm quá trình cung cấp nguyên liệu cho quang hợp mà ngược lại, thoát hơi nước còn giúp tạo động lực đầu trên cho dòng mạch gỗ vận chuyển nước và khoáng cung cấp nguyên liệu cho quá trình quang hợp.

C. Sai. Thoát hơi nước ở lá là một trong những cơ chế giúp đảm bảo quá trình cân bằng nước trong cây.

D. Sai. Trong quá trình thoát hơi nước, khí khổng mở ra tạo điều kiện cho khí CO₂ khuếch tán vào lá cung cấp nguyên liệu cho quang hợp.

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

A. Sai. Quang hợp và hô hấp là hai quá trình trái ngược nhau nhưng có mối quan hệ mật thiết với nhau vì sản phẩm của quá trình quang hợp (chất hữu cơ) là nguyên liệu cho quá trình hô hấp và sản phẩm của quá trình hô hấp có thể là nguyên liệu cho quang hợp.

Lời giải:

- Một số hiểu biết về sinh học cơ thể được ứng dụng trong ngành Lâm nghiệp:

+ Trên cơ sở hiểu được đặc điểm sinh học của cây rừng, con người đã lựa chọn các loài cây phù hợp để trồng rừng, trồng trong đô thị, đồng thời đề ra các biện pháp sinh học bảo vệ rừng và các động vật quý hiếm,…

+ Trên cơ sở hiểu được cấu tạo cơ thể thực vật và tính toàn năng của tế bào thực vật, con người đã ứng dụng nuôi cấy mô tế bào thực vật giúp nhân nhanh các giống cây lâm nghiệp mũi nhọn, các giống cây dược liệu quý hiếm,…

+ Trên cơ sở hiểu được đặc điểm sinh học của côn trùng gây hại cây rừng, con người đã chế tạo các chế phẩm sinh học phòng trừ côn trùng phá hoại cây rừng.

- Một số hiểu biết về sinh học cơ thể được ứng dụng trong ngành nuôi trồng thuỷ sản: Trên cơ sở hiểu được đặc điểm sinh học của các loài thuỷ sản, con người đã ứng dụng để cải tạo giống, cải tạo điều kiện môi trường như thức ăn, nước nuôi, kiểm soát dịch bệnh,… nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nuôi trồng thuỷ sản.

Lời giải:

- Một số ngành nghề liên quan đến sinh học cơ thể mà em cho là có triển vọng:

+ Trồng trọt: Trồng trọt hữu cơ, không sử dụng các thuốc và chất bảo vệ thực vật dạng hoá học; giống cây trồng sạch bệnh;…

+ Chăn nuôi: Chăn nuôi theo quy trình hữu cơ, không sử dụng thức ăn công nghiệp, chất kích thích, tăng trọng; chọn và tạo giống sạch bệnh, an toàn;…

+ Y học: Phát hiện sớm và chữa trị các bệnh hiểm nghèo; sản xuất vaccine an toàn; liệu pháp gene;…

+ …

- Các ngành nghề liên quan đến sinh học cơ thể trên đều có triển vọng trong tương lai vì các ngành này đều đáp ứng các nhu cầu thiết yếu và ngày càng cao của con người: nâng cao chất lượng sản phẩm; tạo ra sản phẩm sạch, an toàn và thân thiện với môi trường; giúp cải tạo thiện sức khoẻ, nâng cao tuổi thọ của con người;…