Giải SBT Khoa học tự nhiên 9 CTST Bài 36: Các quy luật di truyền của Mendel có đáp án

1 – a: Nhân tố di truyền quy định tính trạng của sinh vật.

2 – c: Allele là trạng thái khác nhau của cùng một gene.

3 – b: Tính trạng trội là tính trạng biểu hiện ở F₁.

4 – g: Dòng thuần có các thế hệ sau đồng nhất với nhau và với bố mẹ về một vài tính trạng nào đó.

5 – e: Kiểu hình là tổ hợp các tính trạng của cơ thể được biểu hiện ra bên ngoài.

6 – h: Kiểu gene là tổ hợp các gene quy định kiểu hình của cơ thể.

7 – d: Tính trạng lặn không được biểu hiện ở F₁ mà chỉ được biểu hiện ở F₂ trong thí nghiệm lai một cặp tính trạng của Mendel.

AA × Aa → Đời con có 1AA : 1Aa. Do đó, tỉ lệ đời con đồng hợp tử trội (AA) là 50%, đồng hợp tử lặn (aa) là 0%, dị hợp tử (Aa) là 50%.

P:          BbDD          ×            BBDd

G_P:   1BD : 1bD                   1BD : 1Bd    

F₁:

a) Do nhóm máu A được quy định bởi allele I^A, nhóm máu B được quy định bởi allele I^B và I^A, I^B trội hoàn toàn so với I^O → Kiểu gene quy định nhóm máu A gồm I^AI^A và I^AI^O; kiểu gene quy định nhóm máu B gồm I^BI^B và I^BI^O.

b) Để sinh con cái có đủ bốn loại nhóm máu thì bố mẹ đều phải mang allele I^O (để đảm bảo có con nhóm máu O – I^OI^O) và cho đủ allele I^A, I^B (để đảm bảo có con thuộc 3 nhóm máu A, B, AB) → Kiểu gene của bố mẹ là: I^AI^O × I^BI^O.

c) Ý kiến đó là đúng. Ví dụ:

- Bố và mẹ có nhóm máu A và B (I^AI^O × I^BI^O), sinh con có nhóm máu AB (I^AI^B) hoặc O (I^OI^O).

- Bố và mẹ có nhóm máu A và B (I^AI^A × I^BI^B), sinh con có nhóm máu AB (I^AI^B).

- Bố và mẹ có nhóm máu AB và A (I^AI^B × I^AI^O), sinh con có nhóm máu B (I^BI^O).

- Bố và mẹ có nhóm máu AB và B (I^AI^B × I^BI^O), sinh con có nhóm máu A (I^AI^O).

- Hoặc các trường hợp khác như I^AI^B × I^OI^O, I^BI^O × I^BI^O,...

d) Trường hợp (2) có thể xác định chính xác mẹ của đứa trẻ mà không cần biết nhóm máu của người bố vì người mẹ có nhóm máu AB không thể sinh con có nhóm máu O và người mẹ có nhóm máu AB cũng không thể sinh con có nhóm máu O.

- Để xác định kiểu gene của cây đậu bí ẩn trên, bạn A cần sử dụng phép lai phân tích giữa cây đậu thân cao, hoa tím với cây đậu thân thấp, quả trắng. Nếu kết quả phép lai cho tỉ lệ đồng tính cây thân cao, hoa tím thì cây bí ẩn sẽ có kiểu gene đồng hợp trội. Nếu kết quả phép lai cho tỉ lệ phân tính về cặp tính trạng nào thì cây bí ẩn sẽ dị hợp tử về cặp gene đó.

- Quy ước gene: A – thân cao >> a – thân thấp; B – hoa tím >> b – hoa trắng.

TH1: Cây đậu thân cao, hoa tím có kiểu gene thuần chủng AABB

P:    Thân cao, hoa tím (AABB) × Thân thấp, hoa trắng (aabb)

G_P:                   AB                                              ab

F₁:                                      AaBb (100% Thân cao, hoa tím)

TH2: Cây đậu thân cao, hoa tím có kiểu gene AaBB

P:    Thân cao, hoa tím (AaBB) × Thân thấp, hoa trắng (aabb)

G_P:            1AB : 1aB                                    ab

F₁:   1AaBb : 1aaBb (1 Thân cao, hoa tím : 1 Thân thấp, hoa tím)

TH3: Cây đậu thân cao, hoa tím có kiểu gene AABb

P:    Thân cao, hoa tím (AaBB) × Thân thấp, hoa trắng (aabb)

G_P:            1AB : 1Ab                                    ab

F₁:   1AaBb : 1Aabb (1 Thân cao, hoa tím : 1 Thân cao, hoa trắng)

TH4: Cây đậu thân cao, hoa tím có kiểu gene AABb

P:    Thân cao, hoa tím (AaBb) × Thân thấp, hoa trắng (aabb)

G_P:   1AB : 1Ab : 1aB : 1ab                         ab

F₁:                     1AaBb : 1Aabb : 1aaBb : 1aabb

                (1 Thân cao, hoa tím : 1 Thân cao, hoa trắng

              : 1 Thân thấp, hoa tím : 1 Thân thấp, hoa trắng)

P: AaRrYy × aaRryy

- Cơ thể có kiểu gene AaRrYy cho tỉ lệ 1/2 a × 1/2 r × 1/2 y = 1/8 ary.

- Cơ thể có kiểu gene aaRryy cho tỉ lệ 1 a × 1/2 r × 1 y = 1/2 ary.

Do đó, tỉ lệ cơ thể có kiểu gene đồng hợp lặn của phép lai trên là:

1/8 ary × 1/2 ary = 1/16 aarryy (cơ thể có kiểu gene đồng hợp lặn)

- Người đàn ông nhóm máu A có kiểu gene I^AI^A hoặc I^AI^O, người vợ có nhóm máu B có kiểu gene I^BI^B hoặc I^BI^O, người con của họ có nhóm máu O có kiểu gene I^OI^O. Vậy người con phải lấy một giao tử I^O từ bố và một giao tử I^O từ mẹ. Do đó, bố có kiểu gene I^AI^O, mẹ có kiểu gene I^BI^O.

- Ta có sơ đồ lai:

P: Bố nhóm máu A (I^AI^O) × Vợ nhóm máu B (I^BI^O)

G_P:         1I^A : 1I^O                           1I^B : 1I^O

F₁:               1I^AI^O : 1I^BI^O : 1I^AI^B : 1I^OI^O

(25% nhóm máu A : 25% nhóm máu B : 25% nhóm máu AB : 25% nhóm máu O)

→ Những người con khác có thể có các kiểu gene là I^AI^O; I^BI^O; I^AI^B; I^OI^O.