Giải SBT Hóa học 11 CD Bài 8: Hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ có đáp án
19 câu hỏi
Những phát biểu nào sau đây là đúng?
(a) Nguyên tố carbon và hydrogen luôn có mặt trong thành phần hợp chất hữu cơ.
(b) Hợp chất hữu cơ mà thành phần phân tử chỉ gồm các nguyên tố carbon và hydrogen là hydrocarbon.
(c) Hợp chất hữu cơ là hợp chất của carbon (trừ CO, CO2, các muối carbonate, các hợp chất cyanide, các carbide,…).
(d) Phổ hồng ngoại cho phép xác định cả loại nhóm chức và số lượng nhóm chức đó có trong phân tử hữu cơ.
(e) Phổ hồng ngoại cho phép xác định loại nhóm chức có trong phân tử hữu cơ.
(g) Một hydrocarbon và một hợp chất ion có khối lượng phân tử gần bằng nhau thì hydrocarbon tan trong nước ít hơn và có nhiệt độ sôi thấp hơn so với hợp chất ion.
Đáp án đúng là: (b), (c), (e), (g).
Phát biểu (a) sai vì hợp chất hữu cơ có thể không có hydrogen như CCl4.
Phát biểu (d) sai vì phổ hồng ngoại cho phép xác định loại nhóm chức có trong phân tử hữu cơ.
Chất nào dưới đây không là chất hữu cơ?
A. Acetic acid. B. Urea.
C. Ammonium cyannate. D. Ethanol.
Đáp án đúng là: C
Công thức hóa học của ammonium cyannate là NH4(OCN).
Trường hợp nào dưới đây khoanh đúng nhóm chức carboxylic acid của ethanoic acid?

Đáp án đúng là: C
Nhóm chức: −COOH.
Trên phổ hồng ngoại của hợp chất hữu cơ X có các hấp thụ đặc trưng ở 2 817 cm−1 và 1 731 cm−1. Chất X là chất nào trong các chất dưới đây?
A. CH3C(O)CH2CH3. B. CH2=CHCH2CH2OH.
C. CH3CH2CH2CHO. D. CH3CH=CHCH2OH.
Đáp án đúng là: C
Tín hiệu ở 1 731 cm−1 là tín hiệu đặc trưng của liên kết C=O; tín hiệu ở 2 817 cm−1 là tín hiệu đặc trưng của liên kết C−H trong nhóm −CHO.
Phổ hồng ngoại của hợp chất hữu cơ nào dưới đây không có hấp thụ ở vùng 1 750 − 1 600 cm−1?
A. Alcohol. B. Ketone. C. Ester. D. Aldehyde.
Đáp án đúng là: A
Do trong công thức cấu tạo của alcohol không có liên kết C=O.
Vì sao có thể dựa vào nhóm chức để phân loại các hợp chất hữu cơ?
A. Vì biết được nhóm chức thì biết được thành phần các nguyên tố hoá học có trong phân tử hợp chất hữu cơ.
B. Vì nhóm chức không bị biến đổi khi phân tử hữu cơ tham gia phản ứng.
C. Vì nhóm chức tham gia vào các phản ứng trong cơ thể sống.
D. Vì nhóm chức gây ra các phản ứng hoá học đặc trưng cho phân tử hữu cơ.
Đáp án đúng là: D
Nhóm chức gây ra những tính chất hóa học đặc trưng của hợp chất hữu cơ.
Phân tử của mỗi chất A, B và D chứa một trong các nhóm chức: alcohol, ketone hoặc carboxylic acid. Biết rằng trên phổ IR, A cho các hấp thụ đặc trưng ở 2 690 cm−1 và 1 715 cm−1; B chỉ có hấp thụ đặc trưng ở 3 348 cm−1 còn D cho hấp thụ đặc trưng ở 1 740 cm−1. Cho biết nhóm chức có trong phân tử mỗi chất A, B và D.
A có nhóm chức carboxylic acid do 1 715 cm−1 là tín hiệu đặc trưng của liên kết C=O; tín hiệu 2 690 cm−1 là tín hiệu đặc trưng của liên kết O – H trong nhóm –COOH.
B có nhóm chức alcohol do B chỉ có hấp thụ đặc trưng ở 3 348 cm−1 là tín hiệu đặc trưng của nhóm –OH alcohol.
D có nhóm chức ketone vì cho hấp thụ đặc trưng ở 1 740 cm−1.
Cho dãy chuyển hoá sau:

Trong các chuyển hoá trên, chuyển hoá nào được thực hiện bằng phản ứng hoá học:
a) giữa hai chất vô cơ?
a) (1) là chuyển hoá giữa hai chất vô cơ.
b) giữa hai chất hữu cơ?
b) (3) là chuyển hoá giữa hai chất hữu cơ.
c) giữa chất vô cơ và chất hữu cơ?
c) (2) là chuyển hoá từ chất vô cơ thành chất hữu cơ.
Thực hiện thí nghiệm đốt cháy hỗn hợp alkane lỏng (C10 − C15) như mô tả trong Hình 8.1.

a) Chất lỏng không màu trong ống chữ U là chất gì? Cho biết vai trò của nước đá trong thí nghiệm trên.
a) Chất lỏng trong ống chữ U là nước. Do trong thành phần của alkane có hydrogen, khi đốt cháy tạo thành nước (hơi). Hơi nước gặp lạnh bị ngưng tụ tạo thành chất lỏng không màu. Nước đá có tác dụng làm lạnh để ngưng tụ hơi nước.
b) Vì sao sau khi đốt alkane một thời gian thì thấy nước vôi trong vẩn đục?
b) Trong thành phần của alkane có carbon, khi bị đốt cháy tạo thành khí carbon dioxide. Khí carbon dioxide phản ứng với nước vôi trong tạo thành CaCO3 không tan, làm vẩn đục nước vôi trong:
CO2 + Ca(OH)2 ⟶ CaCO3↓ + H2O
c) Thí nghiệm này chứng tỏ những nguyên tố nào có mặt trong alkane?
c) Thí nghiệm trên tạo thành H2O và CO2, chứng tỏ trong thành phần của alkane bị đốt cháy có chứa các nguyên tố C và H.
Đốt cháy hoàn toàn chất A tạo thành CO2 và H2O.
a) Trình bày phương pháp nhận ra sự có mặt của CO2 và H2O trong sản phẩm cháy.
a) Dẫn sản phẩm cháy qua ống chứa Cu(OH)2 khan (màu trắng), sự xuất hiện của Cu(OH)2.5H2O (màu xanh) chứng tỏ trong sản phẩm cháy có H2O. Tiếp tục dẫn sản phẩm cháy qua ống nước vôi trong (chứa Ca(OH)2), sự xuất hiện của CaCO3 (khiến nước vôi trong vẩn đục) chứng tỏ trong sản phẩm cháy có CO2.
b) Những nguyên tố nào chắc chắn có mặt trong chất A? Nguyên tố nào có thể có trong thành phần chất A? Cần thêm dữ kiện nào để chắc chắn điều này?
b) Nguyên tố chắc chắn có mặt trong chất A là C và H. Nguyên tố có thể có trong chất A là O.
Để biết chắc chắn có hay không có O trong chất A, cần so sánh lượng oxygen dùng để đốt cháy chất A và lượng oxygen có trong sản phẩm cháy (CO2 và H2O): Nếu tổng khối lượng oxygen có trong sản phẩm cháy lớn hơn khối lượng oxygen dùng đốt cháy chất A cho phép kết luận trong chất A có oxygen; nếu lượng oxygen bằng nhau thì trong chất A không có oxygen.
c) Trên phổ IR của A thấy có hấp thụ ở 1 720 cm−1. Nhóm chức nào có thể có trong phân tử chất A?
c) Trên phổ IR của A thấy có hấp thụ ở 1 720 cm−1 chứng tỏ trong phân tử chất A có thể có nhóm chức carboxylic acid hoặc ester hoặc ketone hoặc aldehyde.
Phổ IR của chất A được cho như Hình 8.2.

A có thể là chất nào trong số các chất sau:
(1) CH3CH2−COOH,
(2) CH3CH2CH2−CHO,
(3) CH3CH2−NH−CH2CH3
(4) CH3COCH2CH3? Giải thích.
A là chất (3) do trên phổ IR của A có hấp thụ ở 3 281 cm−1, là tín hiệu đặc trưng cho liên kết N−H trong phân tử amine; đồng thời không có hấp thụ trong vùng 1750 − 1670 cm−1, là tín hiệu đặc trưng cho hấp thụ của liên kết C=O trong các phân tử carboxylic acid (chất (1)), aldehyde (chất (2)) hay ketone (chất (4)).
Cho các chất formic acid, acetic acid và methyl formate như sau:

formic acid acetic acid methyl formate
a) Khoanh vào nhóm nguyên tử tạo thành nhóm chức acid hoặc nhóm chức ester có trong phân tử các chất trên.
a) Các nhóm chức acid hoặc ester được khoanh:

b) Giải thích vì sao formic acid và methyl formate có thể thể hiện được tính chất hóa học đặc trưng của nhóm chức aldehyde.
b) Do trong phân tử formic acid và methyl formate có nhóm chức aldehyde nên chúng thể hiện được tính chất của một aldehyde.




