Đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 8 năm 2025-2026 THCS Ngọc Lâm (Hà Nội) có đáp án - Đề 2
Đề thi

Đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 8 năm 2025-2026 THCS Ngọc Lâm (Hà Nội) có đáp án - Đề 2

A
Admin
VănLớp 836 lượt thi
6 câu hỏi
Đoạn văn

Đọc bài thơ sau:

TỨC CẢNH PÁC BÓ

(Hồ Chí Minh)

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

(Tháng 2 năm 1941)

* Chú thích:

1. Tác giả: Hồ Chí Minh (1890 – 1969). Lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Người là một nhà cách mạng kiệt xuất, đồng thời là một nhà thơ lớn. Thơ Người mang phong cách nghệ thuật giản dị, mộc mạc nhưng chứa đựng tư tưởng lớn (tinh thần lạc quan, yêu thiên nhiên, ý chí cách mạng sắt đá).

2. Tác phẩm: Bài thơ được sáng tác vào năm 1941, không lâu sau khi Bác trở về nước sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, tại hang Pác Bó (Cao Bằng).

–  Tức cảnh: Ghi lại cảm xúc tức thì (ngay lập tức) trước một cảnh vật, sự việc cụ thể.

–  Pác Bó: Một hang đá ở xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Đây là nơi Bác Hồ ở và làm việc đầu tiên khi trở về nước (1941).

–  Cuộc đời cách mạng: Cuộc sống, công việc đấu tranh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.

1.Tự luận
• 1 điểm

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

(0.5 điểm). Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Xem đáp án
Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt.
2.Tự luận
• 1 điểm

(0.5 điểm). Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là gì?

Xem đáp án
Cảm hứng chủ đạo: tinh thần lạc quan, tình yêu thiên nhiên, phong thái ung dung, tự tại đồng thời thể hiện niềm vui và sự say mê với công việc cách mạng của người chiến sĩ cách mạng vĩ đại – Hồ Chí Minh.
3.Tự luận
• 1 điểm

(1.5 điểm). Chỉ rõ và nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong các câu thơ sau:

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.

Xem đáp án

– Yếu tố liệt kê: “Sáng ra”, “tối vào”, “Cháo bẹ”, “rau măng”.

– Tác dụng:

+ Giúp câu thơ thêm sinh động, gợi hình gợi cảm, giàu nhạc điệu.

+ Gợi tả nếp sinh hoạt đều đặn, cuộc sống vật chất vô cùng thiếu thốn, đạm bạc nhưng gắn bó hòa hợp với thiên nhiên của Bác.

=> Tinh thần lạc quan, ung dung, tự tại vượt lên khó khăn gian khổ của người chiến sĩ cách mạng vĩ đại trước mọi hoàn cảnh.

4.Tự luận
• 1 điểm

(1.5 điểm). Từ bài thơ trên, em hãy rút ra thông điệp ý nghĩa nhất. Lí giải vì sao em chọn thông điệp đó?

Xem đáp án

Gợi ý:

–  Thông điệp về tinh thần lạc quan trong cuộc sống khó khăn.

–  Sống hòa hợp gắn bó với thiên nhiên.

–  Tinh thần yêu nước.

5.Tự luận
• 1 điểm

PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm)

Em hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” (Hồ Chí Minh)

Xem đáp án

a. Đảm bảo yêu cầu hình thức của đoạn văn nghị luận văn học: Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp hoặc tổng phân hợp.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Phân tích bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” (Hồ Chí Minh).

c. Triển khai hợp lý nội dung đoạn văn:

* Mở đoạn

– Dẫn dắt, giới thiệu Hồ Chí Minh và bài thơ “Tức cảnh Pác Pó”.

– Khái quát nội dung bài thơ.

* Thân đoạn

– Câu thơ đầu (câu khai): khắc họa rõ cuộc sống sinh hoạt thường nhật của vị lãnh tụ.

– Câu tiếp (câu thừa): cách ăn uống của Bác với những đồ ăn giản dị, đặc trưng của núi rừng: cháo bẹ, rau măng => Bác vẫn trong tư thế sẵn sàng, bất chấp khó khăn, gian khổ để đạt được mục đích là giải phóng dân tộc.

– Câu thứ ba (câu chuyển): điều kiện làm việc thiếu thốn và công việc của Bác.

– Câu cuối (câu hợp): Cuộc đời cách mạng được nhấn mạnh, một công việc không hề dễ dàng và đơn giản, đặc biệt trong hoàn cảnh gian khổ, thế mà người nghệ sĩ, chiến sĩ vẫn cảm thấy “sang” => Phong thái ung dung, hiên ngang, chủ động, lạc quan và luôn yêu cuộc sống

* Kết đoạn

– Khái quát lại giá trị nội dung và nghệ thuật.

– Khẳng định vẻ đẹp tâm hồn của Hồ Chí Minh.

d. Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có cảm nghĩ riêng, sâu sắc.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, Tiếng Việt.

6.Tự luận
• 1 điểm

(4.0 điểm). Bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” thể hiện tinh thần lạc quan, phong thái ung dung, tự tại và lòng yêu nước mãnh liệt của Bác Hồ trong khoảng thời gian hoạt động cách mạng ở Pác Bó. Từ nội dung ấy, em hãy viết bài văn nghị luận khoảng 400 chữ nêu suy nghĩ của mình về vai trò của tình yêu quê hương đất nước đối với mỗi người hiện nay.

Xem đáp án

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn:

Đủ 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài; các ý được triển khai, sắp xếp theo một trình tự hợp lí.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: vai trò của tình yêu quê hương đất nước đối với mỗi người hiện nay.

c. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau:

* Mở bài:

– Dẫn dắt, giới thiệu Hồ Chí Minh và bài thơ “Tức cảnh Pác Pó”.

– Nêu vấn đề: Bài thơ thể hiện tinh thần lạc quan, phong thái ung dung và lòng yêu nước sâu sắc của Bác; từ đó gợi suy nghĩ về vai trò của tình yêu quê hương đất nước đối với mỗi người trong cuộc sống hiện nay.

 * Thân bài:

– Khái quát nội dung bài thơ “Tức cảnh Pác Bó”.

– Suy nghĩ về vai trò của tình yêu quê hương đất nước đối với mỗi người hiện nay:

+ Giải thích khái niệm: Tình yêu quê hương đất nước là tình cảm gắn bó, tự hào, ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cội nguồn, con người và vùng đất mình sinh ra, lớn lên.

+ Vai trò của tình yêu quê hương đất nước: là điểm tựa tinh thần, là động lực thúc đẩy con người, là sợi dây gắn kết sức mạnh đại đoàn kết dân tộc,...

+ Mở rộng: phê phán thái độ thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm hoặc sính ngoại quá mức của một bộ phận giới trẻ.

–  Bài học nhận thức và hành động.

 * Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề.

– Lời nhắn gửi đến thế hệ trẻ về ngọn lửa yêu nước trong thời đại mới.

d. Sáng tạo: Diễn đạt sáng tạo, sinh động, giàu hình ảnh, có giọng điệu riêng.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, tiếng Việt.

Bạn có thích hoạt động này không?

Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.

Khám phá các nguồn tài nguyên miễn phí, phù hợp với tiêu chuẩn trong vài giây

Gợi ý cho bạn

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Lớp 8

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Văn

Xem tất cả