Đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 8 năm 2025-2026 THCS Hát Môn (Hà Nội) có đáp án
Đề thi

Đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 8 năm 2025-2026 THCS Hát Môn (Hà Nội) có đáp án

A
Admin
VănLớp 837 lượt thi
6 câu hỏi
Đoạn văn

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:                                                          

TIẾN SỸ GIẤY

Cũng cờ, cũng biển, cũng cân đai

Cũng gọi ông nghè có kém ai

Mảnh giấy làm nên thân giáp bảng,

Nét son điểm rõ mặt văn khôi.

Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ?

Cái giá khoa danh ấy mới hời!

Ghế chéo, lọng xanh ngồi bảnh chọe,

Nghĩ rằng đồ thật, hóa đồ chơi!

(Nguyễn Khuyến)

Chú thích :

– Tiến sĩ giấy: Ngày xưa, để khuyến khích con cháu chăm lo học hành, ông bà, cha mẹ hay tặng thứ đồ chơi đặc biệt là hình nộm ông tiến sĩ, gọi là ông tiến sĩ giấy hay ông nghè tháng Tám, các nghệ nhân khéo tay dùng que tre, giấy màu để làm ra bộ dạng ông tiến sĩ ở thời điểm vinh quang nhất: lúc vinh quy bái tổ.

– giáp bảng: giáp bảng là bảng thứ nhất sơn vàng nên còn được gọi là bảng vàng, dùng để ghi danh những người đỗ đại khoa, từ tiến sĩ trở lên.

– văn khôi: nghĩa là tài giỏi về văn chương, mặt văn khôi là cách gọi những tiến sĩ có tài xứng với học vị cao quý đó.

1.Tự luận
• 1 điểm

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

(1.0 điểm). Văn bản trên được viết theo thể thơ nào? Nêu dấu hiệu nhận biết của thể thơ.

Xem đáp án

– Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.

– Dấu hiệu nhận biết:

+ Mỗi câu 7 chữ, cả bài có 8 câu chia 4 phần (đề, thực, luận, kết).

+ Tuân theo luật bằng trắc của thơ Đường luật.

+ Gieo vần bằng ở cuối câu 1, 2, 4, 6, 8.

+ Nhịp thơ 4/3.

2.Tự luận
• 1 điểm

(1.0 điểm). Hãy nêu nội dung chính của bài thơ bằng một câu văn.

Xem đáp án
Nội dung chính của bài thơ: Bài thơ mỉa mai những người khoa danh hão, chỉ có hư danh mà không có thực đồng thời thể hiện nỗi xót xa, và bi kịch khi thấy người tài không có chỗ đứng, trong khi kẻ giả tạo lại được coi trọng trong xã hội.
3.Tự luận
• 1 điểm

(1.5 điểm). Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ sau và nêu tác dụng của nó:

Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ?

Cái giá khoa danh ấy mới hời!

Xem đáp án

* Hai câu thơ trên sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ và châm biếm:

●        – Biện pháp ẩn dụ:

●        + “ấm thân xiêm áo” ẩn dụ cho cái vẻ bề ngoài của các ông tiến sĩ.

●        + “Cái giá khoa danh” ẩn dụ cho danh tiếng, địa vị đạt được nhờ khoa cử.

●        – Biện pháp châm biếm: Dùng hình ảnh “tiến sĩ giấy” để gián tiếp châm biếm, phê phán những kẻ chỉ có danh mà không có thực tài. 

●        * Tác dụng:

●        – Tạo ra sự đối lập, mỉa mai sâu sắc: Việc dùng hình ảnh “xiêm áo” rất “nhẹ” nhưng lại có "cái giá" rất "hời" đã tạo ra sự đối lập giữa thực chất và giá trị, làm nổi bật sự vô dụng, rỗng tuếch của những người mang danh tiến sĩ nhưng không có tài năng, cốt cách.

●        – Tăng tính biểu cảm và gợi hình:  không chỉ miêu tả một cách trực quan mà còn bộc lộ thái độ mỉa mai, khinh thường của tác giả đối với hiện thực bất cập xã hội đương thời.

– Phê phán thói háo danh, mua danh bán chức, và tình trạng trọng hư danh hơn thực tài của một bộ phận thức trong xã hội phong kiến suy tàn.

4.Tự luận
• 1 điểm

(1.0 điểm). Hai câu thơ: “Ghế chéo, lọng xanh ngồi bảnh chọe,/ Nghĩ rằng đồ thật, hóa đồ chơi!” cho ta biết thái độ, tình cảm gì của tác giả với ông tiến sĩ giấy nói riêng và với chế độ khoa cử phong kiến thời bấy giờ nói chung?

Xem đáp án

– Hai câu thơ thể hiện thái độ châm biếm và khinh bỉ đối với những ông tiến sĩ giấy, tượng trưng cho những kẻ có danh vị mà không có thực tài.

– Tình cảm này cũng phản ánh sự châm chọc đối với chế độ khoa cử phong kiến, nơi mà những người bất tài vẫn có thể dễ dàng đạt được danh vọng chỉ nhờ hình thức.

5.Tự luận
• 1 điểm

(1.5 điểm). Từ bài thơ trên, em hãy rút ra những bài học thiết thực cho bản thân. (Yêu cầu trình bày một đoạn văn khoảng 7 câu).

Xem đáp án

* Về hình thức: HS diễn đạt thành đoạn văn, không mắc lỗi

* Về nội dung: Nêu được bài học rút ra từ bài thơ.

–  Không nên coi trọng hư danh, phải làm được những điều có ích cho cuộc đời chứ không nên theo đuổi hư danh hão huyền. 

– Sống có trách nhiệm với bản thân, với đất nước, để không trở thành những người sống thiếu trách nghiệm.

6.Tự luận
• 1 điểm

PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm)

Trong thời gian vừa qua, nhân dân ta phải trải qua nhiều trận lũ lụt gây hậu quả nặng nề. Em hãy viết bài văn thể hiện suy nghĩ của mình về việc giúp đỡ cuộc sống cho người dân sau khi lũ rút.

Xem đáp án

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận xã hội: Mở bài giới thiệu được vấn đề cần nghị luận. Thân bài phân tích làm rõ vấn đề. Kết bài khái quát ý kiến, rút ra bài học bản thân.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề:  Suy nghĩ của mình về việc giúp đỡ cuộc sống cho người dân sau khi lũ rút.

c. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo kiến thức cơ bản sau:

* Mở bài:

– Nêu hiện tượng vấn đề bàn luận: việc giúp đỡ cuộc sống cho người dân sau lũ rút.

– Khái quát suy nghĩ với hiện tượng.

* Thân bài:

– Khái quát hiện tượng lũ lụt ở Việt Nam và thế giới.

– Trình bày nguyên nhân dẫn đến lũ lụt.

– Phân tích hậu quả của hiện tượng.

– Trình bày các giải pháp giúp đỡ cuộc sống cho người dân sau khi lũ rút.

– Hành động cụ thể của bản thân HS.

* Kết bài:

– Thái độ của bản thân trước hiện tượng lũ lụt và việc giúp đỡ cuộc sống cho người dân sau lũ rút.

– Nhận thức vai trò và hành động của bản thân trước hiện tượng.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo

Bố cục mạch lạc, lời văn sinh động, sáng tạo giàu cảm xúc.

Bạn có thích hoạt động này không?

Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.

Khám phá các nguồn tài nguyên miễn phí, phù hợp với tiêu chuẩn trong vài giây

Gợi ý cho bạn

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Lớp 8

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Văn

Xem tất cả