Trắc nghiệm tổng hợp ôn thi tốt nghiệp THPT môn Hóa Bài 22. Sơ lược về sự hình thành phức chất của ion kim loại chuyển tiếp trong dung dịch có đáp án

Trong dung dịch nước, ion \({\rm{N}}{{\rm{i}}^{2 + }}\) tồn tại ở dưới dạng phức chất bát diện \[{\left[ {{\rm{Ni}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{2 + }}.\] Số liên kết sigma \((\sigma )\) có trong phức chất là

Số nguyên tử nitrogen có trong phức chất tạo bởi giữa \({\rm{N}}{{\rm{i}}^{2 + }}\) với EDTA là 

Điện tích của phức tạo bởi giữa \({\rm{N}}{{\rm{i}}^{2 + }}\) với EDTA là 

Cho sơ đồ chuyển hoá sau:

CuSO4(s)→(1)+H2OCuOH262+(aq)→(2)+d NaOHCuOH24(OH)2(s)

 (màu trắng)                 (màu xanh)                                (màu xanh nhạt)

CuOH24(OH)2(s)→(3)+ddNH3CuNH34OH22+(aq)

 (màu xanh nhạt)                                    (màu xanh lam)

Những phản ứng có sự tạo thành phức chất là

Cho sơ đồ chuyển hoá sau:

AgNO3(s)→(1)+H2OAgOH24+(aq)→(2)+ddNH3Ag2O(s)

 (màu trắng)              (không màu)                      (màu đen)

Ag2O(s)→(3)+ddNH3AgNH32+(aq)→(4)+KCNAg(CN)2−(aq)

(màu đen)                  (không màu)                      (không màu)

Những phản ứng có sự tạo thành phức chất là

Phản ứng thay thế phối tử trong các phân tử phức chất thường kèm theo sự thay đổi

Cho các phản ứng sau:

(1) CoOH262+(aq)+6NH3(aq)⇌CoNH362+(aq)+6H2O(l)

(2) 2CoNH362+(aq)+H2O2(aq)⇌2CoNH363+(aq)+2OH−(aq)

(3) Au(s)+NO3−(aq)+4H+(aq)+4Cl−(aq)⇌AuCl4−(aq)+NO(g)+2H2O(l)

(4) AgNH32+(aq)+2CN−(aq)⇌Ag(CN)2−(aq)+2NH3(aq)

(5) FeOH263+(aq)+2Cl−(aq)⇌FeOH24Cl2+(aq)+2H2O(l)

Những phản ứng xảy ra sự thay thế phối tử là

Cho các phản ứng sau:

Số phản ứng xảy ra sự thay thế phối tử là

Trong mỗi ý a, b, c, d ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Với các cation kim loại \({{\rm{M}}^{{\rm{n}} + }}\), đặc biệt là kim loại chuyển tiếp, dạng tồn tại thường gặp trong dung dịch nước là dạng phức \({\left[ {{\rm{M}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_{\rm{k}}}} \right]^{{\rm{n + }}}}.\)

a. Liên kết hình thành trong phức chất là liên kết \(\sigma \) giữa M với O (trong phân tử \({{\rm{H}}_2}{\rm{O}}\)).

b. Các phức chất \({\left[ {{\rm{M}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_4}} \right]^{n + }}\) đều có cấu trúc hình học vuông phẳng.

c. Trong phức chất \({\left[ {{\rm{M}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{n + }}\), nguyên tử oxygen có hoá trị III.

d. Dung dịch chứa phức chất \({\left[ {{\rm{M}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_{\rm{k}}}} \right]^{\rm{n}}}\) đều có màu.

Trong mỗi ý a, b, c, d ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Khi cho \({\rm{CuS}}{{\rm{O}}_4}\) khan (màu trắng) vào nước thu được dung dịch có màu xanh do sự tạo thành ion phức với nguyên tử trung tâm là đồng \(({\rm{Cu}})\) với 6 phối tử là 6 phân tử \({{\rm{H}}_2}{\rm{O}}\) đã cho cặp electron.

a. Phản ứng tổng quát của sự tạo thành phức chất là:\({\rm{C}}{{\rm{u}}^{2 + }}(aq) + 6{{\rm{H}}_2}{\rm{O}}(l) \to {\left[ {{\rm{Cu}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{2 + }}(aq)\)

b. Phức chất \({\left[ {{\rm{Cu}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{2 + }}\) có cấu trúc bát diện.

c. Độ dài liên kết \({\rm{O}} - {\rm{H}}\) trong phức chất bằng với độ dài liên kết \({\rm{O}} - {\rm{H}}\) trong phân tử \({{\rm{H}}_2}{\rm{O}}.\)

d. Trong phân tử phức chất \({\left[ {{\rm{Cu}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{2 + }}\) có chứa 6 liên kết \({\sigma _{{\rm{Cu}} - {\rm{O}}}}.\)

Trong mỗi ý a, b, c, d ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Hemoglobin ( Hb) là một loại protein chiếm khoảng 35% trọng lượng của hồng cầu. Hb có nhiệm vụ nhận oxygen từ phổi và vận chuyển đi khắp cơ thể. Thành phần cấu tạo nên hemoglobin bao gồm nhân heme và globin:

Nhân heme: Một heme sẽ bao gồm một ion \({\rm{F}}{{\rm{e}}^{2 + }}\) ở chính giữa và một vòng porphyrin bao xung quanh. Một phân tử Hb sẽ có chứa bốn nhân heme chiếm 5% trọng lượng hemoglobin.

Globin: Được tạo từ các loại amino acid liên kết với nhau bằng các liên kết peptide để tạo thành chuỗi polypeptide.

Mỗi nguyên tử trung tâm trong nhân heme chỉ liên kết tối đa với 1 phân tử \({{\rm{O}}_2}.\) Đánh giá mỗi phát biểu sau là đúng hay sai?

a. Dạng hình học của phức chất Fe (II) trong nhân heme là bát diện.

b. Mỗi phân tử hemoglobin có thể hấp thụ tối đa bốn phân tử oxygen.

c. Trong các nhân heme, nguyên tử trung tâm liên kết với phối tử qua các nguyên tử nitrogen.

d. Trong hemoglobin, iron chiếm 5% theo khối lượng.

Trong mỗi ý a, b, c, d ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Muối Fe(III) chloride có màu nâu - đen. Khi hoà tan trong nước thu được dung dịch có màu vàng và môi trường acid. Màu sắc và môi trường được giải thích do sự tạo thành phức chất và sự thuỷ phân của phức chất trong nước. Một trong những lí giải được đưa ra là

a. Các phức chất \({\left[ {{\rm{Fe}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{3 + }}\) và \({\left[ {{\rm{Fe}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_5}({\rm{OH}})} \right]^{2 + }}\) đều là các phức bát diện.

b. Liên kết \({\rm{O}} - {\rm{H}}\) trong phức chất \({\left[ {{\rm{Fe}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{3 + }}\) phân cực hơn liên kết \({\rm{O}} - {\rm{H}}\) trong phân tử \({{\rm{H}}_2}{\rm{O}}.\)

c. Trạng thái oxi hoá của Fe trong phức \({\left[ {{\rm{Fe}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{3 + }}\) và \({\left[ {{\rm{Fe}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_5}({\rm{OH}})} \right]^{2 + }}\) là khác nhau.

d. Khi thêm dung dịch HCl vào, cân bằng (2) chuyển dịch về phía nghịch.

Trong mỗi ý a, b, c, d ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Muối cobalt(II) chloride có màu xanh lam. Màu xanh được giải thích là do phức tứ diện tạo bởi giữa ion \({\rm{C}}{{\rm{o}}^{2 + }}\) với phối tử \({\rm{C}}{{\rm{l}}^ - }.\) Khi hoà tan muối cobalt(II) chloride vào nước thu được dung dịch có màu hồng. Màu hồng được giải thích là do sự tạo thành phức chất \({\left[ {{\rm{Co}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{2 + }}.\)

a. Phức chất trong muối cobalt(II) chloride có công thức là \({\left[ {{\rm{CoC}}{{\rm{l}}_4}} \right]^{2 - }}.\)

b. Dạng hình học của phức chất \({\left[ {{\rm{Co}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{2 + }}\) là bát diện.

c. Lớp vỏ hoá trị của nguyên tử cobalt \(({\rm{Co}})\) trong hai phức \({\left[ {{\rm{CoC}}{{\rm{l}}_4}} \right]^{2 - }}\) và \({\left[ {{\rm{Co}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{2 + }}\) giống nhau.

d. Phản ứng chuyển hoá giữa phức chất \({\left[ {{\rm{CoC}}{{\rm{l}}_4}} \right]^{2 - }}\) thành \({\left[ {{\rm{Co}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{2 + }}\) là phản ứng có sự thay thế phối tử.

Trong mỗi ý a, b, c, d ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Tiến hành hai thí nghiệm sau:

Thí nghiệm 1. Nhỏ từ từ dung dịch \({\rm{N}}{{\rm{H}}_3}\) vào dung dịch \({\rm{AlC}}{{\rm{l}}_3}\), thu được kết tủa trắng. Tiếp tục cho lượng dư dung dịch \({\rm{N}}{{\rm{H}}_3}\), kết tủa không tan.

Thí nghiệm 2. Nhỏ từ từ dung dịch \({\rm{N}}{{\rm{H}}_3}\) vào dung dịch \({\rm{ZnC}}{{\rm{l}}_2}\), thu được kết tủa trắng. Tiếp tục cho lượng dư dung dịch \({\rm{N}}{{\rm{H}}_3}\), kết tủa tan và tạo thành dung dịch không màu.

a. Có thể sử dụng dung dịch \({\rm{N}}{{\rm{H}}_3}\) để phân biệt hai dung dịch \({\rm{ZnC}}{{\rm{l}}_2}\) và \({\rm{AlC}}{{\rm{l}}_3}.\)

b. Thí nghiệm 1 chứng tỏ \({\rm{A}}{{\rm{l}}^{3 + }}\) không tạo phức với phối tử \({\rm{N}}{{\rm{H}}_3}.\)

c. Thí nghiệm 2 chứng tỏ có sự tạo phức giữa ion \({\rm{Z}}{{\rm{n}}^{2 + }}\) với phối tử \({\rm{N}}{{\rm{H}}_3}.\)

d. Từ thí nghiệm 1 và 2 chứng tỏ khả năng tạo phức của \({\rm{Z}}{{\rm{n}}^{2 + }}\) lớn hơn của \({\rm{A}}{{\rm{l}}^{3 + }}.\)

Trong mỗi ý a, b, c, d ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

a. Phức chất \({\left[ {{\rm{Co}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{2 + }}\) và phức chất \({\left[ {{\rm{Co}}{{\rm{X}}_4}} \right]^{2 - }}\) có cùng dạng hình học.

b. Cho từ từ dung dịch KCl vào dung dịch \({\rm{Co}}{\left( {{\rm{N}}{{\rm{O}}_3}} \right)_2},\) dung dịch chuyển từ màu hồng sang màu xanh.

c. Khi pha loãng dung dịch \({\rm{CoC}}{{\rm{l}}_2},\) dung dịch chuyển từ màu xanh sang màu hồng.

d. Thêm dung dịch \({\rm{AgN}}{{\rm{O}}_3}\) vào dung dịch \({\rm{CoC}}{{\rm{l}}_2},\) xuất hiện kết tủa màu trắng và dung dịch chuyển sang màu hồng.

Trong mỗi ý a, b, c, d ở mỗi câu, hãy chọn đúng hoặc sai.

Cho sơ đồ chuyển hoá sau:

Biết rằng X,  Y, Z đều là các phức chất vuông phẳng, đơn nhân.

a. Các phản ứng trên đều có sự thay thế phối tử trong phức chất.

b. Trong phức chất Y, có hai phối tử \({\rm{N}}{{\rm{H}}_3}\) và hai phối tử iodo(I).

c. Trong nước, dung dịch phức chất Z dẫn điện tốt.

d. Các phản ứng trong chuỗi trên đều kèm theo sự thay đổi số oxi hoá của nguyên tử trung tâm.

Trong phức chất bát diện, khi các phối tử phân bố ở các vị trí khác nhau có thể tạo thành các đồng phân hình học khác nhau. Có bao nhiêu đồng phân hình học tương ứng phức chất \(\left[ {{\rm{Pt}}{{\left( {{\rm{N}}{{\rm{H}}_3}} \right)}_4}{\rm{C}}{{\rm{l}}_2}} \right]\) ?

Trong phức chất bát diện, khi các phối tử phân bố ở các vị trí khác nhau có thể tạo thành các đồng phân hình học khác nhau. Có bao nhiêu đồng phân hình học tương ứng phức chất \(\left[ {{\rm{Pt}}{{\left( {{\rm{N}}{{\rm{H}}_3}} \right)}_2}{{({\rm{OH}})}_2}{\rm{C}}{{\rm{l}}_2}} \right]\) ?

Khi cho phức chất \({\left[ {{\rm{Cu}}\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)6} \right]^{2 + }}\) tác dụng với dung dịch \({\rm{N}}{{\rm{H}}_3}\) đặc, thu được phức chất bát diện Y. Trong phức chất Y, tỉ lệ phối tử \({\rm{N}}{{\rm{H}}_3}:{{\rm{H}}_2}{\rm{O}}\) là 2: 1. Có bao nhiêu phối tử \({{\rm{H}}_2}{\rm{O}}\) đã được thay thế bởi phối tử amine?

Cho dung dịch \({\rm{N}}{{\rm{H}}_3}\) đặc đến dư vào dung dịch \({\rm{CoC}}{{\rm{l}}_2}\), thu được dung dịch có màu hồng. Hiện tượng này được giải thích là do tất cả các phối tử \({{\rm{H}}_2}{\rm{O}}\) trong phức chất \({\left[ {{\rm{Co}}{{\left( {{\rm{O}}{{\rm{H}}_2}} \right)}_6}} \right]^{2 + }}\) đã được thay thế bằng phối tử \({\rm{N}}{{\rm{H}}_3}.\) Có bao nhiêu liên kết \({\rm{Co}} - {\rm{N}}\) có trong phức chất mới được tạo thành?