(Ngữ liệu ngoài sgk) Than đạo học

THAN ĐẠO HỌC

Đạo học⁽¹⁾ ngày nay đã chán rồi

Mười người đi học, chín người thôi

Cô hàng bán sách lim dim ngủ

Thầy khoá tư lương⁽²⁾ nhấp nhổm ngồi

Sĩ khí rụt rè gà phải cáo

Văn trường liều lĩnh đấm ăn xôi

Tôi đâu dám mỉa làng tôi⁽³⁾ nhỉ

Trình có ông tiên, thứ chỉ⁽⁴⁾ tôi

(Thơ Trần Tế Xương, NXB Văn hóa - Thông tin, 1998)

Chú thích:

(1) Đạo học: Tức Nho học; từ 1900 thực dân Pháp bắt sửa chương trình thi cử, bớt chữ Hán, tăng chữ quốc ngữ.

(2) Tư lương: tức thầy khóa dạy tư.

(3) Làng tôi: chỉ làng Nho.

(4) Ông tiên, thứ chỉ: Tiên chỉ, thứ chỉ - chức sắc của các vị khoa bảng ở địa phương.

Bài thơ Than đạo học phản ánh tình trạng gì của nền giáo dục Nho học thời bấy giờ?

Giải thích ý nghĩa câu: “Cô hàng bán sách lim dim ngủ / Thầy khoá tư lương nhấp nhổm ngồi”.

Câu “Sĩ khí rụt rè gà phải cáo / Văn trường liều lĩnh đấm ăn xôi” cho thấy thái độ của học trò như thế nào?

Tác giả dùng biện pháp gì để thể hiện thái độ châm biếm trong bài thơ?

Hình ảnh “Mười người đi học, chín người thôi” có tác dụng gì trong bài thơ?

Vì sao tác giả lại kết thúc bài thơ bằng câu: “Tôi đâu dám mỉa làng tôi nhỉ / Trình có ông tiên, thứ chỉ tôi”?

Xác định thể thơ của bài thơ.

Xác định phương thức biểu đạt của bài thơ.

Theo bài thơ, thái độ của thầy và cô trong nền đạo học suy thoái như thế nào?

Bài thơ Than đạo học có giá trị gì đối với người đọc ngày nay?

Qua bài thơ Than đạo học của Trần Tế Xương, em hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) nêu suy nghĩ của bản thân về trách nhiệm học tập và rèn luyện tri thức của thế hệ trẻ ngày nay.

Em hãy viết bài văn phân tích văn bản Than đạo học của Trần Tế Xương.