Lịch sử 11 Bài 5. Quá trình xâm lược và cai trị của chủ nghĩa thực dân ở Đông Nam Á. Công cuộc cải cách ở Xiêm

Thực dân Pháp xâm lược Đông Dương

Chiến tranh kéo dài gần nửa thế kỉ (1858 - 1893), chiếm ba nước Đông Dương.

Thái Lan (Xiêm) trong làn sóng xâm lược

Giữ được độc lập nhưng lệ thuộc nước ngoài nhiều mặt, là "vùng đệm" giữa thuộc địa Anh và Pháp.

Thời điểm thực dân hoàn thành thôn tính Đông Nam Á

Đầu thế kỉ XX; hầu hết các nước trở thành thuộc địa.

Chính sách cai trị chính trị của thực dân

Duy trì phong kiến địa phương làm công cụ; quyền lực tập trung trong tay đại diện thực dân; "chia để trị"; dùng quân đội bản địa đàn áp.

Chính sách "chia để trị"

Phương thức phổ biến nhằm chia rẽ, làm suy yếu sức mạnh dân tộc của các nước Đông Nam Á.

Chính sách kinh tế của thực dân

Bóc lột, khai thác thuộc địa; biến thành nơi cung cấp nguyên liệu và thị trường tiêu thụ cho chính quốc.

Chính sách văn hóa - xã hội của thực dân

Kìm hãm người dân trong lạc hậu, nghèo đói; làm xói mòn giá trị truyền thống.

Vua Ra-ma IV (từ 1851)

Tiến hành cải cách ở Xiêm, chủ trương mở cửa buôn bán với nước ngoài.

Vua Ra-ma V (từ 1868)

Tiến hành hàng loạt cải cách quan trọng về ngoại giao, kinh tế, xã hội, hành chính, giáo dục ở Xiêm.

Bối cảnh cải cách ở Xiêm

Giữa thế kỉ XIX, Xiêm bị thực dân phương Tây đe dọa xâm lược.

Cải cách nông nghiệp ở Xiêm

Năm 1874 miễn, giảm thuế nông nghiệp để khai khẩn đất mới; đầu thế kỉ XX ban hành quy định quản lí ruộng đất hiện đại.

Cải cách công nghiệp ở Xiêm

Khuyến khích đầu tư vào các ngành công nghiệp, đường sắt.

Cải cách hành chính ở Xiêm

Từ năm 1892, Ra-ma V cải cách hành chính theo mô hình phương Tây.

Cải cách giáo dục ở Xiêm

Năm 1898 công bố Chương trình giáo dục đầu tiên.

Cải cách ngoại giao của Ra-ma V

Năm 1897 công du châu Âu nhằm xóa bỏ hiệp ước bất bình đẳng; đầu thế kỉ XX cắt một số vùng ở Lào, Campuchia, Mã Lai cho Pháp, Anh để giữ độc lập.

Kết quả cải cách ở Xiêm

Phát triển theo con đường tư bản chủ nghĩa, hội nhập thế giới; ngoại giao mềm dẻo, giữ độc lập, không thành thuộc địa.