Giải SGK Khoa học tự nhiên 9 KNTT Bài 10. Kính lúp. Bài tập thấu kính có đáp án
8 câu hỏi
Tại sao người thợ sửa đồng hồ lại phải sử dụng kính lúp khi làm việc?
Vì người thợ sửa đồng hồ muốn phóng to hình ảnh của các linh kiện có kích thước rất nhỏ bên trong đồng hồ để nhìn cho rõ giúp dễ sửa hơn.
1. Trả lời câu hỏi phần mở bài.
2. Nêu một số ứng dụng của kính lúp trong đời sống.
1. Người thợ sửa đồng hồ lại phải sử dụng kính lúp khi làm việc vì các linh kiện của đồng hồ khá nhỏ nên cần phóng to ra để nhìn thấy dễ dàng hơn.
2. Kính lúp được dùng khá phổ biến trong cuộc sống với những lĩnh vực như:
- Kiểm tra chất lượng sản phẩm: kiểm tra bề mặt kim loại, bộ phận máy móc, bề mặt sơn, xem kim cương đá quý nữ trang, thực phẩm và dược phẩm.
- Kiểm tra, sửa chữa: bảng mạch điện tử, máy ảnh, đồng hồ, chi tiết cơ khí, nghiên cứu tem, đồ cổ.
– Kính lúp công nghiệp cũng được sử dụng để kiểm tra và phát hiện các lỗi trong quá trình sản xuất; kiểm tra kích thước sản phẩm, đảm bảo rằng chúng đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng.
Để quan sát được ảnh qua kính lúp, ta phải đặt vật trong khoảng nào trước kính?
Để quan sát được ảnh qua kính lúp, ta phải đặt vật trong khoảng tiêu cự (khoảng cách từ quang tâm O của kính đến tiêu điểm chính F)
Vẽ ảnh của vật qua kính lúp khi ngắm chừng ở cực cận.
Một vật AB cao 2 cm được đặt vuông góc với trục chính của một thấu kính hội tụ và cách thấu kính một khoảng 7,5 cm, A nằm trên trục chính. Thấu kính có tiêu cự là 5 cm.
a) Sử dụng giấy kẻ ô và vẽ ảnh của vật AB qua thấu kính theo tỉ lệ 1 cạnh của ô vuông tương ứng với 1 cm như Hình 10.6.
b) Xác định vị trí và đặc điểm của ảnh (Ảnh thật hay ảnh ảo, cùng chiều hay ngược chiều với vật).
a.
b.
Cách 1: Dựa vào hình vẽ ta có:
- Vị trí của ảnh nằm khác phía so với vật, cách thấu kính một khoảng d’ = 15 cm.
- Đặc điểm của ảnh: ảnh thật, ngược chiều so với vật, cao 4 cm.
Cách 2:
- Khoảng cách từ ảnh đến thấu kính là
1f=1d+1d'⇒1d'=1f−1d=15−17,5=115⇒d'=15cm
- Độ cao của ảnh là h'h=d'd⇔h'=h.d'd=2.157,5=4cm
- Đặc điểm của ảnh: ảnh thật, ngược chiều so với vật và lớn hơn vật.
Vật AB có độ cao h = 3 cm được đặt vuông góc trước một thấu kính hội tụ có tiêu cự f = 5 cm, điểm A nằm trên trục chính và cách thấu kính một khoảng d = 2f.
a) Dựng ảnh A’B’ của AB tạo bởi thấu kính hội tụ theo đúng tỉ lệ.
b) Vận dụng kiến thức hình học tính chiều cao của ảnh (h’) và khoảng cách từ ảnh tới quang tâm (d’).
a.
b. Ta có: BI//OF’ mà BI =AO = 2f = 2OF' nên OF' là đường trung bình của tam giác B'BI.
Từ đó suy ra OB = OB', IF’ = B’F’
- Xét hai tam giác vuông: ΔBAO và ΔB'A'O có:
+ OB = OB' (cmt)
+BOA^=B'OA'^ (đối đỉnh)
Suy ra: ΔBAO=ΔB'A'O(cạnh huyền – góc nhọn)
⇒AB=A'B'⇒h=h'=3 cmOA=OA'⇒d=d'=10 cm
Sử dụng được kính lúp để quan sát các vật nhỏ.
Khi quan sát một vật nhỏ qua kính lúp, ta phải đặt vật trong khoảng tiêu cự của thấu kính sao cho thu được một ảnh ảo lớn hơn vật. Mắt nhìn thấy ảnh ảo cùng chiều lớn hơn vật.
Vẽ được ảnh của một vật qua thấu kính hội tụ theo đúng tỉ lệ để giải các bài tập đơn giản về thấu kính hội tụ.
Cách dựng ảnh một vật qua thấu kính hội tụ:
- Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:
(1): Tia tới đi qua quang tâm thì tia ló tiếp tục đi thẳng (không bị khúc xạ) theo phương của tia tới.
(2): Tia tới song song với trục chính thì tia ló đi qua tiêu điểm.
(3): Tia tới đi qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.
- Muốn dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính (AB vuông góc với thấu kính, A nằm trên trục chính), chỉ cần dựng ảnh B’ của B bằng hai trong ba tia sáng đặc biệt, sau đó từ B’ hạ vuông góc xuống trục chính ta có ảnh A’ của A.
