Giải SGK Khoa học tự nhiên 9 Cánh diều Bài 14: Năng lượng tái tạo có đáp án
11 câu hỏi
Nhiên liệu hoá thạch đang có nguy cơ cạn kiệt. Hơn nữa, việc khai thác và sử dụng nhiên liệu hoá thạch gây ra nhiều tác động xấu đến môi trường sinh thái. Khai thác và sử dụng năng lượng tái tạo là một giải pháp quan trọng nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững.
Năng lượng tái tạo có những ưu điểm và nhược điểm nào?
Năng lượng tái tạo | |
Ưu điểm | Nhược điểm |
Trữ lượng vô cùng lớn, có thể coi là vô tận. | Năng lượng không ổn định (năng lượng gió, năng lượng mặt trời phụ thuộc vào yếu tố thời tiết). |
Có thể tái tạo. | Chi phí đầu tư ban đầu cao. |
Năng lượng sạch, giảm thiểu khí thải và tác động tiêu cực đối với môi trường. | Chiếm không gian (pin mặt trời, nhà máy thủy điện), tiếng ồn (nhà máy điện gió). |
Nêu một số hoạt động sử dụng năng lượng mặt trời của em trong cuộc sống hằng ngày.
Một số hoạt động sử dụng năng lượng mặt trời của em trong cuộc sống hàng ngày: làm nóng nước, phơi khô quần áo, thóc, tạo muối, ….
Sử dụng năng lượng mặt trời có những ưu điểm và nhược điểm gì?
Năng lượng mặt trời | |
Ưu điểm | Nhược điểm |
Có trữ lượng rất lớn, coi như vô hạn và có mặt ở khắp mọi nơi, việc thu năng lượng mặt trời không phát thải khí nhà kính, không gây tiếng ồn, các dụng cụ thu năng lượng mặt trời ngày càng được cải tiến linh hoạt, dễ lắp đặt và có thể tự động hóa. | Phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và không thể khai thác vào ban đêm. Chi phí lắp đặt cao, rác thải từ các tấm pin mặt trời đã qua sử dụng cũng gây tác hại đối với môi trường. |
Vì sao ở nước ta, các dự án điện mặt trời lớn thường được xây dựng ở các tỉnh thành phía Nam và miền Trung - Tây Nguyên?
Các dự án điện mặt trời lớn thường được xây dựng ở các tỉnh thành phía Nam và miền Trung - Tây Nguyên vì:
- Khu vực này có lượng ánh sáng mặt trời nhiều hơn so với các khu vực khác, tạo điều kiện thuận lợi cho việc sử dụng năng lượng mặt trời.
- Phía Nam và miền Trung - Tây Nguyên thường có điều kiện thời tiết ổn định, ít bị tác động của mùa đông, đất đai rộng.
Tại sao nói năng lượng từ gió là năng lượng tái tạo và có nguồn gốc từ Mặt Trời?
Năng lượng từ gió là năng lượng tái tạo và có nguồn gốc từ Mặt Trời vì ánh sáng mặt trời chiếu xuống mặt đất và biển, làm nóng nước và khí quyển. Sự nóng lên này tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ giữa các vùng trên Trái Đất, gây ra sự chuyển động của không khí, tạo ra gió.
Sử dụng năng lượng từ gió có những ưu điểm và nhược điểm gì?
Năng lượng gió | |
Ưu điểm | Nhược điểm |
Có trữ lượng rất lớn, coi như vô hạn, việc khai thác năng lượng từ gió không phát thải khí nhà kính, không gây ô nhiễm môi trường, có thể lắp đặt tuabin điện gió ở bất kì đâu, nếu đủ lượng gió cần thiết. | Phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và vị trí khai thác, các tuabin điện gió tạo tiếng ồn khi hoạt động và có thể gây nguy hiểm cho dân cư sinh sống trong khu vực lân cận khi xảy ra sự cố, các nhà máy điện gió cũng ảnh hưởng tiêu cực đối với hệ sinh thái và động vật hoang dã tại nơi xây dựng. |
Thiết kế và chế tạo mô hình máy phát điện gió dựa vào hiện tượng cảm ứng điện từ.
- Thiết kế mô hình:
- Chuẩn bị:
- Các bạn có thể tham khảo video hướng dẫn làm mô hình máy phát điện gió:
Video 1: https://www.youtube.com/watch?v=cNci4amOanQ
Video 2: https://www.youtube.com/watch?v=WAfzSYDH6xA
Năng lượng từ thuỷ triều
Các nhà khoa học đang nghiên cứu và thử nghiệm việc sử dụng động năng của các dòng chảy, do sự chênh lệch độ cao giữa mực nước triều cao và mực nước triều thấp, để làm quay tuabin của các máy phát điện.
Năng lượng từ thuỷ triều có tiềm năng cho việc sản xuất năng lượng điện trong tương lai vì quy luật dòng chảy thuỷ triều ổn định và dễ dự đoán. Khi khai thác nguồn năng lượng này có hạn chế là cần mức chi phí cao về trang thiết bị và chỉ thực hiện được ở những nơi có thuỷ triều đủ cao.
Dựa vào hình 14.6, mô tả sơ lược nguyên tắc khai thác năng lượng từ thuỷ triều.
Nguyên tắc khai thác năng lượng từ thuỷ triều là sử dụng sự chênh lệch độ cao giữa mực nước triều cao và mực nước triều thấp. Các nhà khoa học đặt các tuabin vào dòng chảy thuỷ triều. Khi nước triều lên cao, áp suất nước đẩy cánh quạt của tuabin, tạo năng lượng động cơ quay. Khi nước triều rút đi, cũng làm cánh quạt của tuabin quay tiếp tục tạo ra năng lượng khiến máy phát điện hoạt động.
Em hãy tìm hiểu và nêu những khó khăn có thể gặp phải khi lắp đặt hệ thống chuyển đổi năng lượng từ sóng biển thành năng lượng điện và hệ thống truyền tải điện đó vào bờ.
Khó khăn có thể gặp phải khi lắp đặt hệ thống chuyển đổi năng lượng từ sóng biển thành năng lượng điện và hệ thống truyền tải điện đó vào bờ:
- Sóng biển có độ xói mòn lớn, tàn phá cao đòi hỏi hệ thống thu năng lượng sóng phải bền.
- Phải bảo dưỡng hệ thống bằng phương tiện thuyền, xà lan, thợ lặn, …
- Chi phí lắp đặt, bảo dưỡng cao.
Khai thác thủy điện có những ưu điểm và nhược điểm gì?
Khai thác thủy điện | |
Ưu điểm | Nhược điểm |
- Việc xây dựng các hồ chứa nước góp phần điều tiết lưu lượng nước ở hạ lưu. - Việc sử dụng không phát thải các chất khí ô nhiễm môi trường, giá thành thấp. - Các đập thuỷ điện và hồ chứa còn góp phần phòng chống lũ và điều hoà nguồn nước tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp vùng hạ lưu. | Việc xây dựng các hồ chứa nước làm giảm diện tích rừng và đất canh tác, có thể làm thay đổi hệ sinh thái của một vùng rộng lớn, tiềm ẩn nguy cơ gây lũ lụt khi xảy ra sự cố vỡ đập. |
Thảo luận và đề xuất các biện pháp sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ môi trường tại gia đình, nhà trường và địa phương em đang sống.
Các biện pháp sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ môi trường tại gia đình, nhà trường và địa phương em đang sống:
- Gia đình:
+ Sử dụng các thiết bị điện có nhãn mác tiết kiệm năng lượng.
+ Tắt hoặc rút khỏi nguồn khi không sử dụng các thiết bị.
+ Tích cực sử dụng các vật dụng làm từ các vật liệu thân thiện với môi trường.
+ Phân loại rác thải.
- Nhà trường:
+ Tuyên truyền với học sinh về cách sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ môi trường.
+ Tránh sử dụng lãng phí nước sinh hoạt, nước uống, điện trong lớp (tắt đèn, tắt quạt, tắt điều hòa, … khi không dùng).
+ Vận động các cuộc thi tái chế vật dụng, trồng cây, thu mua giấy vụn, ….
- Địa phương:
+ Tuyên truyền người dân giữ gìn cảnh quan, môi trường xanh – sạch – đẹp, tích cực trồng và chăm sóc cây xanh, bảo vệ rừng.
+ Tuyên truyền nâng cao ý thức người dân tích cực sử dụng năng lượng xanh nhiều hơn: đun nấu bếp từ, mang túi vải khi đi chợ, ….
