Chuyên đề chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực vật mức độ cơ bản, nâng cao (P7)

Đáp án B

Thực vật CAM đóng kín các khí khổng trong thời gian ban ngày nhằm giữ gìn nước bằng cách ngăn cản quá trình thoát hơi nước. Các khí khổng sẽ được mở ra vào thời gian ban đêm lạnh và ẩm hơn, cho phép chúng hấp thụ điôxít cacbon để sử dụng trong quá trình cố định cacbon

Đáp án B

Pha sáng của quang hợp là pha chuyển hoá năng lượng của ánh sáng đã được diệp lục hấp thu thành năng lượng của các liên kết hoá học trong ATP và NADPH. Nơi diễn ra pha sáng là màng Tilacoid. Trong pha sáng diễn ra quá trình ‘quang phân ly’ nước (phân tử nước bị phân ly dưới tác động của năng lượng ánh sáng đã được diệp lục hấp thụ). Quá trình quang phân ly này diễn ra tại xoang của Tilacoid theo sơ đồ phản ứng sau:

2H₂O  4H+ + 4e- + O₂.

Các electron xuất hiện trong quá trình quang phân ly nước đền bù lại các electron của ‘diệp lục a’ bị mất khi diệp lục này tham gia truyền electron cho các chất khác. Các photon đến khử NADP+ (nicôtinamit ađênin đinuclêôtit phôtphat dạng ôxi hoá) thành dạng khử (NADPH). Sản phẩm của pha sáng gồm có :ATP, NADPH và ôxy (O2).

Đáp án A

- Đây là thí nghiệm phát hiện hô hấp qua sự thải CO₂ (H14.1 SGK cơ bản trang 59):

+ Do hô hấp của hạt, CO₂ tích lũy lại trong bình. CO₂ nặng hơn không khí nên không thể khuếch tán qua ống và phễu ra môi trường bên ngoài bình.

+ Rót nước từ từ từng ít một qua phễu vào bình chứa hạt. Nước sẽ đẩy không khí ra khỏi bình vào ống nghiệm. Vì không khí đó giàu CO₂, nước vôi sẽ bị vẩn đục.

Đáp án D

Đáp án C

Đáp án C

Một phân tử glucôzơ bị oxi hóa hoàn toàn trong đường phân và chu trình Crep, nhưng 2 quá trình này chỉ tạo ra một vài ATP. Vì phần năng lượng còn lại mà tế bào thu nhận từ phân tử glucôzơ  được tích lũy trong NADH và FADH₂ và được chuyển tới chuỗi truyền electron để sinh ATP.

Đáp án A

Vai trò của sắt đối với thực vật là: Thành phần của xitôcrôm, tổng hợp diệp lục, hoạt hoá enzim.

Đáp án D

chu trình canvin lấy ATP và NADPH của pha sáng để khử APG thành ALPG.

Đáp án D

(1) Sai vì A để chứng minh cho sự thải CO₂, B chứng minh cho sự hút O₂

(2) Sai vì dung dịch KOH hấp thu CO₂ có trong không khí được dẫn vào.

(3) Sai vì dựa vào bơm hút, mà các khí sẽ đi theo 1 chiều từ trái sang phải, CO₂ trong không khí đã bị hấp thụ hết nhờ KOH. Suy ra bình nước vôi bên phải làm nước vẩn đục là do CO₂ hạt thải ra khi hô hấp.

(4) Sai vì CO₂ bị vôi xút hấp thụ hết, nên giọt nước màu dịch chuyển vào phía trong chứng tỏ áp suất trong giảm.  Chứng tỏ khi hạt hô hấp đã sử dụng O₂.

(5) Đúng

Đáp án C

Đ/A: Các tế bào lông hút không tăng dần kích thước mà rễ cây tăng số lượng lông hút để tăng diện tích hấp thụ

Đáp án B

Đ/A: Các nguyên tố vi lượng là thành phần của các enzim của cây. Ví dụ Fe, Mn, Zn, Cu, Ni…

Đáp án C

Đ/A: Thẩm thấu là khái niệm dùng để mô tả quá trình khuếch tán của nước, không phải của ion khoáng.

Đáp án C

Đ/A: Quang hợp có các vai trò sau:

+     Sản phẩm quang hợp là nguồn chất hữu cơ làm thức ăn cho sinh vật dị dưỡng và là nguồn nguyên liệu cho công nghiệp, dược liệu.

+     Quang năng được chuyển hóa thành hóa năng là nguồn năng lượng duy trì hoạt động sống của sinh giới.

Điều hòa không khí: giải phóng O₂ và hấp thụ CO₂.

Đáp án C

Đ/A: Trong lá cây màu đỏ vẫn có đủ 2 nhóm sắc tố là carotenoit và diệp lục; tuy nhiên, nhóm sắc tố phụ là carotenoit chiếm ưu thế hơn nên đã che khuất nhóm sắc tố chlorophyl.

Đáp án D

Đ/A: Các tia sáng có độ dài bước sóng khác nhau ảnh hưởng không giống nhau đến cường độ quang hợp:

+     Các tia sáng xanh kích thích sự tổng hợp acid amine, protein.

+     Các tia sáng đỏ kích thích sự hình thành carbohydrate

Đáp án B

Đ/A: Ti thể có cấu trúc đặc biệt phù hợp với vai trò hô hấp. Được cấu tạo gồm 2 lớp màng, màng trong gấp nếp tạo thành các mào có chứa nhiều enzim hô hấp.

Lạp thể là bào quan thực hiện quá trình quang hợp.

Không bào ở thực vật chứa nhiều chất hữu cơ khác nhau, các sắc tố…

Mạng lưới nội chất gồm 2 loại là lưới nội chất trơn (tổng hợp lipid) và lưới nội chất hạt (tổng hợp protein).

Đáp án C

Quá trình thoát hơi nước có vai trò đối với cơ thể thực vật là:

+     Tạo lực hút để vận chuyển nước,ion khoáng và các chất tan khác từ rễ lên các bộ phận phía trên của cây.

+     Mở khí khổng, tạo điều kiện cho CO₂ khuếch tán vào lá cung cấp nguyên liệu cho quá trình quang hợp.

+     Giúp hạ nhiệt độ của lá cây.

Đáp án C sai vì tốc độ quang hợp, hô hấp phụ thuộc vào các yếu tố khác như cường độ ánh sáng, nồng độ CO₂, nhiệt độ…

Đáp án C

- Đất có độ mặn cao là đất có nồng độ các ion Na⁺, Cl^- cao → Thế nước của đất thấp.

- Cây không ưa mặn có nồng độ chất tan tích lũy trong tế bào lông hút thấp hơn → Thế nước của tế bào lông hút cao hơn so với thế nước của đất → Việc hấp thụ nước của cây trở nên khó khăn và tiêu tốn nhiều năng lượng (không hấp thụ theo cơ chế thụ động được mà phải hấp thụ theo cơ chế chủ động) → Cây không ưa mặn mất khả năng sinh trưởng.

- Sở dĩ, cây ưa mặn hấp thụ được nước khi sống trên đất mặn là do chúng có cơ chế tích lũy các ion trong tế bào lông hút nên có nồng độ chất tan cao hơn (thế nước thấp hơn) so với dung dịch đất → Việc hấp thụ nước trở nên dễ dàng và ít tiêu tốn nhiều năng lượng hơn → Cây ưa mặn vẫn có khả năng sinh trưởng tốt.

Đáp án B

–      Nitơ tham gia cấu tạo nên các phân tử protein (NH₂ – R – COOH), axit nucleic (bazơ nitơ), diệp lục (C₅₅H₇₂O₅N₄Mg, C₅₅H₇₀O₆N₄Mg), ATP (bazo ađeenin), enzim, coenzim, ….

–      Khi thiếu nitơ sẽ làm giảm quá trình tổng hợp protein → sự sinh trưởng của các cơ quan → xuất hiện màu vàng nhạt trên lá. Do sự huy động và sự di chuyển của các ion trong cây nên màu vàng xuất hiện trước tiên ở các lá già trước sau đó mới đến các lá non hơn.

Đáp án D

→ Thoát hơi nước qua lá có ý nghĩa:

–      Là động lực đầu trên của dòng mạch gỗ: tạo ra sức hút để vận chuyển nước và muối khoáng từ rễ lên lá, tạo môi trường liên kết các bộ phận của cây, tạo độ cứng cho thực vật thân thảo;

–      Khí khổng mở giúp cho CO₂ khuếch tán vào lá cung cấp cho quá trình quang hợp;

–      Hạ nhiệt độ của lá cây vào những ngày nắng nóng → đảm bảo cho các quá trình sinh lí diễn ra bình thường.

Đáp án D

→ Lông hút tạo ra bề mặt tiếp xúc giữa rễ cây và đất đến hàng chục, thậm chí hàng trăm m², đảm bảo cho rễ cây hấp thụ nước và ion khoáng đạt hiệu quả cao nhất.

Đáp án D

Đối với cây trên cạn, rễ là cơ quan hấp thụ nước và ion khoáng chủ yếu. Ở rễ, bộ phận thực hiện chức năng hấp thụ nước và ion khoáng chủ yếu là miền lông hút. Rễ cây sinh trưởng nhanh về chiều sâu, phân nhánh chiếm chiều rộng và đặc biệt tăng nhanh số lượng lông hút tạo nên bề mặt tiếp xúc lớn giữa rễ và đất, nhờ vậy, sự hấp thụ nước và các ion khoáng được thuận lợi.

Đáp án B

Có hai con đường thoát hơi nước: qua khí khổng và qua lớp cutin. Tuy nhiên, thoát hơi nước qua cutin có vận tốc nhỏ và không được điều chỉnh, còn thoát hơi nước qua khí khổng là chủ yếu và được điều chỉnh bằng việc đóng mở khí khổng. Do đó, cường độ thoát hơi nước sẽ được điều chỉnh bởi cơ chế đóng mở của khí khổng:

+ Khi no nước, thành mỏng của tế bào hình hạt đậu căng ra làm cho thành dày cong theo → khí khổng mở → hơi nước thoát ra ngoài nhiều.

+ Khi mất nước, thành mỏng của tế bào hình hạt đậu hết căng, thành dày duỗi thẳng →  khí khổng đóng lại (khí khổng không bao giờ đóng hoàn toàn) → hạn chế sự thoát hơi nước.

Đáp án A

Nguyên tố có chức năng là thành phần của protein, axit nuclêic, chất diệp lục, photpholipit, ATP, một số enzim, hoocmon sinh trưởng và vitamin là Nito.

Đáp án C

Một phân tử glucôzơ bị oxi hóa hoàn toàn trong đường phân và chu trình Crep, nhưng 2 quá trình này chỉ tạo ra một vài ATP. Vì phần năng lượng còn lại mà tế bào thu nhận từ phân tử glucôzơ  được tích lũy trong NADH và FADH₂ và được chuyển tới chuỗi truyền electron để sinh ATP.

Đáp án C

(1) Sai. Vì khi lá càng già lớp cutin càng dày.

(2) Sai.  Có hai con đường thoát hơi nước qua lá là: (1) và (4), trong đó con đường (4) – qua khí khổng là chủ yếu.

(3) Sai. Các tế bào (2) là các tế bào mô giậu, xếp sát nhau, chứa nhiều diệp lục hơn tế bào (3).

(4) Sai. Ơ nhiều loài, tế bào (4) – khí khổng có ở cả hai mặt của lá.

(5) Sai. Vì giữa các tế bào (3) có nhiều khoảng rỗng tạo điều kiện cho khí CO₂ dễ dàng khuếch tán đến các tế bào chứa sắc tố quang hợp để thực hiện quang hợp.

(6) Đúng.

Đáp án A

Dòng mạch gỗ (còn gọi là Xilem hay dòng đi lên): vận chuyển nước và ion khoáng từ đất vào mạch gỗ của rễ và tiếp tục dâng lên theo mạch gỗ trong thân để lan tỏa đến lá và các phần khác của cây

Đáp án D

Đáp án A

– Đây là thí nghiệm phát hiện hô hấp qua sự thải CO₂ (H14.1 SGK cơ bản trang 59):

+ Do hô hấp của hạt, CO₂ tích lũy lại trong bình. CO₂ nặng hơn không khí nên không thể khuếch tán qua ống và phễu ra môi trường bên ngoài bình.

+ Rót nước từ từ từng ít một qua phễu vào bình chứa hạt. Nước sẽ đẩy không khí ra khỏi bình vào ống nghiệm. Vì không khí đó giàu CO₂, nước vôi sẽ bị vẩn đục.

Đáp án D

-  Hấp thụ ion khoáng: diễn ra theo hai cơ chế:

+ Cơ chế thụ động: Một số ion khoáng đi từ đất vào tế bào lông hút theo chiều gradien nồng độ (đi từ nơi có nồng độ chất tan cao đến nơi có nồng độ chất tan thấp), không tiêu tốn năng lượng.

+ Cơ chế chủ động: Một số ion khoáng mà cây có nhu cầu cao đi từ đất vào tế bào lông hút ngược chiều gradien nồng độ (đi từ nơi có nồng độ chất tan thấp đến nơi có nồng độ chất tan cao), phải tiêu tốn năng lượng.

Đáp án C

Đáp án B

* Đồ thị biểu diễn mối tương quan giữa liều lượng phân bón và mức độ sinh trưởng của cây:

* Các ý (1), (2), (3), (5) đúng vì:

- Phân bón là nguồn quan trọng cung cấp các chất dinh dưỡng cho cây trồng.

- Để cây trồng có năng suất cao cần phải bón phân hợp lí: đúng loại, đủ số lượng và tỉ lệ các thành phần dinh dưỡng; đúng nhu cầu của giống, loài cây trồng; phù hợp với thời kì sinh trưởng và phát triển của cây (bón lót, bón thúc) cũng như điều kiện đất đai và thời tiết mùa vụ.

- Bón phân với liều lượng cao quá mức cần thiết sẽ không chỉ độc hại đối với cây mà còn gây ô nhiễm nông phẩm và môi trường:

+ Dư lượng phân bón sẽ làm làm tăng nồng độ chất tan trong đất dẫn tới làm tăng áp suất thẩm thấu của đất cho nên gây cản trở sự hút nước của cây dẫn tới cây thiếu nước và bị héo.

+ Dư lượng phân sẽ làm thay đổi độ pH của môi trường đất làm ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đất và hệ thống keo đất nên gián tiếp làm ảnh hưởng đến cây.

+ Dư lượng phân bón sẽ bị nước mưa cuốn xuống các thủy vực gây ô nhiễm môi trường nước.

Đáp án A

Đáp án B

- Phương án A đúng vì ở thực vật C₄ có 2 loại lục lạp ở tế bào mô giậu và tế bào bao bó mạch.

- Phương án B sai vì thực vật C₃ có năng suất sinh học trung bình, thực vật C₄ có năng suất sinh học cao gấp đôi thực vật C₃, thực vật CAM có năng suất sinh học thấp (C₄ > C₃ > CAM).

- Phương án C đúng vì ở thực vật CAM:

+ Chu trình C₄ (cố định CO₂ tạm thời): Diễn ra vào ban đêm lúc khí khổng mở.

+ Chu trình Canvin (tái cố định CO₂): Diễn ra vào ban ngày.

- Phương án D đúng:

+ Pha tối ở thực vật C₃: Chất nhận CO₂ đầu tiên là RiDP, sản phẩm cố định CO₂ đầu tiên là APG (hợp chất có 3 cacbon).

+ Pha tối ở thực vật C₄ và thực vật CAM: Chất nhận CO₂ đầu tiên là PEP, sản phẩm cố định CO₂ đầu tiên là AOA (hợp chất có 4 cacbon).

Đáp án B

* Nguồn cung cấp nitơ tự nhiên cho cây

- Nitơ trong không khí

+ Nitơ phân tử (N₂) trong không khí chiếm khoảng 80%: Cây không hấp thụ được.

+ Nitơ dạng NO và NO₂ trong khí quyển là độc hại đối với cơ thể thực vật.

- Nitơ trong đất

+ Nitơ trong muối khoáng hoà tan (dạng NH₄⁺ và NO₃^-): Cây hấp thụ được.

+ Nitơ hữu cơ trong xác sinh vật: Cây không hấp thụ được.

→ Như vậy phương án B sai vì thực vật không có khả năng hấp thụ nitơ phân tử.

Đáp án B

Phân giải hiếu khí ở thực vật (đường phân và hô hấp hiếu khí) xảy ra trong điều kiện có O₂:

- Phương trình tổng quát: C₆H₁₂O₆  6CO₂ + 6H₂O + NL (36ATP + nhiệt).

+ Hô hấp hiếu khí (hô hấp ti thể) bao gồm chu trình Crep và chuỗi chuyền electron, diễn ra mạnh trong các mô, cơ quan đang có hoạt động sinh lí mạnh.

+ Khi có O₂, 2 phân tử axit piruvic đi từ tế bào chất vào ti thể đã tiêu tốn 2 ATP.

+ Hiđrô của NADH, FADH₂ được chuyển đến chuỗi chuyền electron để ôxi hóa tạo ra nước và tích lũy ATP, trong đó 1 NADH qua chuỗi truyền electron thì tổng hợp được 3 ATP, 1 FADH₂ qua chuỗi truyền electron thì tổng hợp được 2 ATP.

+ H₂O vừa là nguyên liệu, vừa là sản phẩm của quá trình hô hấp.

Chọn đáp án A.

- B, C, D sai: Mạch gỗ được cấu tạo từ tế bào chết.

- A đúng: Mạch rây vận chuyển các chất từ lá đến rễ và các cơ quan khác của cây như quả.

Đáp án D

Trong số các sản phẩm chỉ ra dưới đây, sản phẩm không xuất hiện trong pha sáng của quá trình quang hợp ở thực vật C3 là H₂O.

Đáp án C

Trong số các giai đoạn của quá trình hô hấp tế bào, chu trình Krebs và chuỗi vận chuyển điện tử được thực hiện ở:  Trong ti thể 

Đáp án B

(1) Nước có thể thoát hơi qua khí khổng hoặc trực tiếp qua bề mặt lá. à đúng

(2) Khi chuyển cây trồng từ vị trí này sang vị trí khác bằng cách đào gốc, nên cắt bỏ bớt một phần các lá của cây. à đúng

(3) Thoát hơi nước ở lá là một quá trình thụ động, được điều chỉnh bởi các yếu tố vật lí. à sai

(4) Các lá trưởng thành, tốc độ thoát hơi nước qua khí khổng cao hơn tốc độ thoát hơi nước qua cutin. à đúng

Đáp án B

Thực vật bậc cao có thể hấp thu nitơ từ lòng đất dưới dạng hấp thu amon và nitrate.