Bài 6. Sử chuyển biến và phân hóa của xã hội nguyên thủy - SBT LS 6

Khoảng (1) 4 000 năm TCN, con người đã phát hiện ra kim loại và dùng kim loại để chế tạo công cụ.

Nhờ có công cụ bằng kim loại, người ta làm ra không chỉ đủ ăn mà còn có của (2) dư thừa thường xuyên.

Một số người lợi dụng chức phận để (3) chiếm đoạt của dư thừa.

Xã hội nguyên thuỷ dần tan rã, nhường chỗ cho xã hội có (4) giai cấp xuất hiện.

- Một số công cụ, vũ khí bằng đồng thuộc văn hóa Gò Mun:

+ Công cụ: rìu, lưỡi câu…

+ Vũ khí: mũi tên, dao, giáo…

- Những loại hình công cụ đó đã cho thấy đời sống kinh tế của người nguyên thủy đã có sự phát triển hơn trước (công cụ lao động sắc bén hơn giúp năng suất lao động của con người tăng lên, tạo ra nhiều của cải, vật chất; con người biết chế tạo ra các loại vũ khí để tự vệ…).

- Ý nghĩa của việc phát minh ra kim loại đối với đời sống kinh tế của người nguyên thủy:

+ Đẩy mạnh sản xuất, nhiều ngành sản xuất mới được ra đời: nông nghiệp dùng cày và chăn nuôi, nghề luyện kim và chế tạo đồ đồng cùng với các nghề dệt vải, làm đồ gốm,...; trao đổi, buôn bán cũng phát triển.

+ Sản xuất phát triển, tạo ra của cải ngày càng nhiều. Con người không chỉ đủ ăn mà còn tạo ra sản phẩm dư thừa thường xuyên.

- Ý nghĩa của việc phát minh ra kim loại đối với đời sống xã hội của người nguyên thủy: một bộ phận người chiếm hữu của dư thừa làm của riêng, ngày càng giàu lên, xã hội bắt đầu có sự phân hoá giàu - nghèo. Chế độ công xã thị tộc bị rạn vỡ, xã hội nguyên thuỷ dần tan rã. Loài người đứng trước ngưỡng cửa của xã hội có giai cấp và nhà nước.

- Công cụ bằng kim loại đã dẫn tới sự phát triển của nông nghiệp. Công việc làm nông nghiệp nặng nhọc nên đàn ông phải đảm nhiệm, dần dần vai trò của họ ngày càng quan trọng, họ có quyền quyết định trong gia đình, con cái lấy theo dòng họ cha,... dẫn tới sự hình thành các gia đình phụ hệ.

- Các gia đình này có xu hướng tách khỏi các công xã thị tộc, đến những nơi ở mới thuận lợi hơn để làm ăn, là cơ sở dẫn đến sự tan rã của xã hội nguyên thuỷ.

- Điều kiện thuận lợi: 

+ Đất đai rất màu mỡ, dễ canh tác, nguồn nước tưới tiêu đầy đủ,... dẫn đến nông nghiệp phát triển, của cải dư thừa ngày càng thường xuyên.

+ Nhu cầu trị thuỷ cũng là điều kiện để dẫn tới sự hình thành các quốc gia sơ kì.

Trả lời: - Điều kiện thuận lợi: + Đất đai rất màu mỡ, dễ canh tác, nguồn nước tưới tiêu đầy đủ,... dẫn đến nông nghiệp phát triển, của cải dư thừa ngày càng thường xuyên. + Nhu cầu trị thuỷ cũng là điều kiện để dẫn tới sự hình thành các quốc gia sơ kì.