(Viên chức Mầm non) Các tình huống sư phạm phổ biến và cách xử lý - Phần 1

Gợi ý:

- GV nhẹ nhàng đón trẻ, trò chuyện, vỗ về để trẻ nín khóc  

- GV dỗ trẻ, đưa trẻ đến giá đồ chơi, cho trẻ lựa chọn đồ chơi mà trẻ thích nhất, rủ các bạn tham gia chơi cùng và hướng trẻ vào các hoạt động cùng với các bạn khác trong lớp.

- GV chủ động lấy đồ chơi và chơi trước mặt trẻ, thu hút sự chú ý của trẻ để trẻ quên đi cơn khóc

- Nếu là GV bé Lan theo thì GV nên bế bé Lan và quản lớp để GV kia tổ chức các hoạt động trong lớp

- GV bế bé Lan ngồi học và chơi cùng các trẻ khác đồng thời trao đổi với các GV còn lại chủ động trò chuyện và chăm sóc bé Lan, thu hút trẻ vào các hoạt động cùng bạn, cùng cô để bé thấy gần gũi, thân thiện với các bạn và cảm nhận được tình cảm, tình yêu thương của các cô ở lớp dành cho bé. Dần dần bé sẽ có cảm giác an toàn, thấy ở lớp có nhiều bạn chơi, nhiều trò chơi vui, các cô yêu bé sẽ thích đi học.           

- GV nhẹ nhàng đón trẻ, vỗ về trò chuyện để trẻ nín khóc.

- GV đưa đồ chơi mà trẻ thích hoặc gọi bạn thân hàng ngày cơi cùng ra đón rủ bạn cùng chơi    

- Sau đó GV gặp riêng để trao đổi góp ý với cha mẹ trẻ không nên đánh trẻ vì hành động đánh trẻ sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ và các bạn khác trong lớp ảnh hưởng đến quá trình giáo dục cha mẹ trẻ cần bình tĩnh phối hợp với GV để cùng trò chuyện dỗ dành trẻ ngừng khóc.

- Nếu là trẻ mới đi học. Thời gian đầu GV đồng ý cho trẻ mang đồ vào lớp để trẻ dễ làm quen với bạn ở lớp, với bạn bè. Khi trẻ đã quen với các hoạt động ở lớp GV trò chuyện với trẻ thông bào cho trẻ biết quy định không được mang đồ ăn vào lớp.

- Nếu trẻ đã đi học quen: GV khích lệ trẻ chia đồ ăn với bạn khác và nhắc lại quy định không được mang đồ ăn đến lớp, nhắc trẻ thực hiện đúng quy định.

- GV trao đổi để cha mẹ hiểu rằng không nên cho trẻ đem đồ ăn hay đồ chơi đến lớp vì sẽ khiến các trẻ khác trong lớp so sánh cũng đòi mua. Bởi trẻ MN thường hay bắt chước làm ảnh hưởng đến quá trình giáo dục.

- GV đón trẻ vào lớp và nhắn tin cho bố mẹ rằng trẻ đã vào lớp.

- Cuối ngày GV gặp trực tiếp hoặc gọi điện trao đổi với cha mẹ trẻ để nắm được việc đưa trẻ vào lớp, trao tận tay GV là quy định của nhà trường, đề nghị cha mẹ hợp tác thực hiện. GV phân tích cho cha mẹ hiểu phải trao tận tay cho GV là để phòng tránh các nguy cơ mất an toàn cho trẻ khi đi một mình vào lớp trẻ có thể bị ngã, bị bắt cóc...bên cạnh đó GV giải thích cho cha mẹ hiểu khi đưa trẻ vào lớp cha mẹ sẽ có dịp trao đổi với GV về tình trạng SK tâm lý của trẻ ở lớp cũng như ở nhà để giáo viên và GĐ kết hợp CSGD tốt cho trẻ

- Hỏi xem trẻ có thích quàng khăn hay không, nếu thích cô vẫn để trẻ quàng

- Nếu trẻ nhất định đòi cởi khăn, GV khen trẻ có khăn đẹp, quàng khăn rất xinh và giải thích cho trẻ hiểu mùa đông rất lạnh, cần phải quàng khăn cho ấm cổ để không bị ho sẽ không đi học được. Nói với trẻ khi nào ấm hơn cô sẽ cởi khăn cho, và gợi ý để trẻ chơi cùng bạn quên đi việc đòi cởi khăn.   

- Sau đó GV nên trao đổi với cha mẹ trẻ để cha mẹ hiểu rằng nói dối là không tốt mà cần nhẹ nhàng thuyết phục và giải thích để trẻ thực hiện yêu cầu hoặc nói rõ với trẻ sẽ nhờ cô giáo cởi khăn cho trẻ lúc ấm hơn.

- GV nói với bé trai: ồ vậy à, để xem bạn.... thấy vị của quả cam như thế nào nhé", Rồi hỏi lại bé gái "Con thấy vị của của quả cam thế nào" để bé gái trẻ lời

- Sau đó GV quay sang hỏi bé trai ngoài vị ngọt ra còn có vị gì mời bé trai đó kể màu sắc, mùi vị của quả cam để mở rộng kiến thức cho trẻ

- GV nhắc nhở nhẹ nhàng khi nào muốn giơ tay phải xin phép, ko được nói leo và khuyến khích trẻ tích cực hăng hái giơ tay phát biểu

- GV đến gần trò chuyện để tìm hiểu vì sao trẻ không thực hiện yêu cầu của cô

- Nếu do trẻ mới đi học còn nhút nhát, GV giúp đỡ động viên trẻ để trẻ tự tin thực hiện yêu cầu bài học cùng bạn  

- Nếu do yêu cầu của GV quá khó với trẻ thì GV hướng dẫn tỉ mỉ hơn khuyến khích động viên trẻ cùng cô thực hiện các thao tác. Khi trẻ thực hiện xong giáo viên mời cả lớp khen ngợi để trẻ cảm thấy tự hào về kết quả của mình, tạo hứng thú cho trẻ vào các hoạt động sau  

- Nếu do trẻ không thích hoạt động này, giáo viên không cần gượng ép trẻ thực hiện ngay có thẻ yêu cầu trẻ khác thực hiện các thao tác khác phù hợp với nội dung bài học. Sau đó, khi thích hợp GV động viên trẻ khuyến khích trẻ thực hiện theo yêu cầu của bài học.

- GV giải thích cho trẻ biết rằng mèo là động vật ưa sạch sẽ, loài mèo thường xuyên vệ sinh chăm sóc cho bộ lông của mình bằng cách liếm lông ở lưng bụng.. còn ở mặt mèo dùng lưỡi liếm vào chân trước rồi xoa lên mặt trông giống như hành động rửa mặt của con người nên người ta mới gọi là mèo rửa mặt

- GV tranh thủ tình huống giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh thân thể và biết chăm sóc bảo vệ vật nuôi

- Nếu trẻ thường xuyên đánh bạn:

+ GV quan sát để đánh giá ban đầu về hành vi đánh bạn của trẻ có liên quan đến vấn đề tâm lý hay không đồng thời trao đổi cùng cha mẹ tìm hiểu nguyên nhân vì sao trẻ đánh bạn  

+ Nếu nhận định trẻ có vấn đề về tâm lý, GV cần trao đổi với cha mẹ học sinh để trẻ được thăm khám và điều trị tâm lý kịp thời.  

+ Hàng ngày trong các giờ hoạt động GV luôn để mắt tới trẻ. Nếu càn GV cho trẻ ngồi cạnh trong các hoạt động để dễ kiểm soát hành vi của trẻ hơn  

- Nếu trẻ ngoan, hôm nay tự nhiên đánh bạn

+ GV cần nhẹ nhàng hỏi nguyên nhân vì sao đánh bạn

+ GV nói với trẻ nếu có khúc mắc gì với bạn trẻ nên trình bày với cô để cô có biện pháp giúp đỡ giải quyết chứ trẻ không được phản ứng bằng cách đánh bạn. GV trò chuyện và giải thích cho trẻ hiểu đánh bạn sẽ làm bạn đau bạn buồn dần dần các bạn sẽ xa lánh không chơi với trẻ nữa, đánh bạn là hành vi xấu, không lên làm các bạn trong lớp phải đoàn kết yêu thương nhau

- GV có thể kể cho trẻ nghe các câu chuyện về tình bạn, tình yêu thương để trẻ hiểu cuộc sống cần có tình thương  

- GV trao đổi với cha mẹ trẻ để cùng phối hợp giáo dục cho trẻ hiểu và không đánh bạn

- Nếu trẻ thường xuyên đánh bạn:

+ GV quan sát để đánh giá ban đầu về hành vi đánh bạn của trẻ có liên quan đến vấn đề tâm lý hay không đồng thời trao đổi cùng cha mẹ tìm hiểu nguyên nhân vì sao trẻ đánh bạn  

+ Nếu nhận định trẻ có vấn đề về tâm lý, GV cần trao đổi với cha mẹ học sinh để trẻ được thăm khám và điều trị tâm lý kịp thời.  

+ Hàng ngày trong các giờ hoạt động GV luôn để mắt tới trẻ. Nếu càn GV cho trẻ ngồi cạnh trong các hoạt động để dễ kiểm soát hành vi của trẻ hơn  

- Nếu trẻ ngoan, hôm nay tự nhiên đánh bạn

+ GV cần nhẹ nhàng hỏi nguyên nhân vì sao đánh bạn

+ GV nói với trẻ nếu có khúc mắc gì với bạn trẻ nên trình bày với cô để cô có biện pháp giúp đỡ giải quyết chứ trẻ không được phản ứng bằng cách đánh bạn. GV trò chuyện và giải thích cho trẻ hiểu đánh bạn sẽ làm bạn đau bạn buồn dần dần các bạn sẽ xa lánh không chơi với trẻ nữa, đánh bạn là hành vi xấu, không lên làm các bạn trong lớp phải đoàn kết yêu thương nhau

- GV có thể kể cho trẻ nghe các câu chuyện về tình bạn, tình yêu thương để trẻ hiểu cuộc sống cần có tình thương  

- GV trao đổi với cha mẹ trẻ để cùng phối hợp giáo dục cho trẻ hiểu và không đánh bạn

- Thay vì quát tháo, trừng mắt hay dùng đến đòn roi dọa nạt thì GV hãy đưa ra lựa chọn có giới hạn cho trẻ: con muốn đóng vai rùa hay thỏ, con muốn uống nước cam hay sữa? Con muốn chơi với bạn hay muốn chơi 1 minh... giải pháp này có thể tránh được tiếng không bướng bỉnh của trẻ

- Thỉnh thoảng GV cũng có thể áp dụng giải pháp đếm từ 1- 10 đối với những trẻ hay do dự, cô sẽ đếm từ 1- 10 sau đó con chọn nhé, không thì cô sẽ chọn cho con. Thông thường trẻ sẽ quyết định khi Gv bắt đầu đếm. Tuy nhiên, việc đếm nên là giải pháp cuối cùng sau khi đã đưa ra giải pháp lựa chọn vì cách này sẽ mất hiệu lực khi áp dụng quá nhiều lần   

- Đôi khi trẻ nói không cũng là do tình trạng sức khỏe của trẻ của trẻ không được tốt. Trong trường hợp này GV nên để trẻ ở góc riêng để nghỉ ngơi chú ý theo dõi tình trạng sức khỏe của trẻ để có biện pháp xử lý kịp thời.

Gv đến gần trò chuyện với trẻ để tìm hiểu nguyên nhân        

- Nếu do động tác khó:         

+ Mời bạn tiếp theo lên thực hiện.

+ Trong khi bạn thực hiện giáo viên đứng cạnh trò chuyện hướng trẻ đó lên, bạn thực hiện nhắc lại động tác hướng dẫn tỷ mỉ cho trẻ nắm được.

+ Sau khi bạn thực hiện xong giáo viên và cả lớp khen ngợi bạn và động viên trẻ lên tập. Gv nói với trẻ, con và cô lên làm giống bạn đi để trẻ cảm thấy tự tin và hào hứng hơn

+ Sau khi trẻ tập xong cô và cả lớp khen trẻ để trẻ thấy tự hào về kết quả của mình tạo ra, tạo hứng thú cho hoạt động sau

- Nếu do trẻ không thích tập gv không nên gượng ép trẻ cho trẻ tập bài khác phù hợp hơn với nội dung cần đạt và khuyến khích động viên trẻ thực hiện bài tập thích hợp      

- Nếu do trẻ cảm thấy mệt không muốn tập, giáo viên cho trẻ nghỉ ngơi ở góc riêng chú ý theo dõi tình trạng sức khỏe của trẻ thường xuyên để có biện pháp xử lý kịp thời

- Đo nhiệt độ cho trẻ để biết trẻ sốt bao nhiêu độ để xử lý kịp thời

- Nếu sốt trên 38,5⁰C. Đưa trẻ xuống phòng y tế để nhân viên y tế cho uống hạ sốt tránh tình trạng co giật, cho trẻ nằm ở phòng y tế để tiện theo dõi trong khi đợi người nhà đến đón. Gọi điện thông báo cho cha mẹ trẻ đến đón về nhà tránh ảnh hưởng đến trẻ khác

- Nếu trẻ sốt dưới 38,5 ⁰C đưa trẻ xuống phòng y tế hạ thân nhiệt cho trẻ bằng cách cho trẻ uống nhiều nước, mặc quần áo rộng rãi lau người cho trẻ bằng nước ấm. Thường xuyên theo dõi tình trạng sức khỏe của trẻ. Nếu trẻ không hạ sốt gọi điện cho người thân đến đón tránh làm ảnh hưởng đến trẻ khác

- GV thử hướng minh vào nội dung bài vẽ giống các bạn "Cô thấy Minh vẽ rất đẹp Minh vẽ đi nhé, nếu con thấy khó cô sẽ vẽ cùng con"    

- Nếu Minh không biết vẽ như thế nào cô sẽ gợi ý cho Minh và giải thích trình tự vẽ để bé nắm được cách vẽ      

- Nếu Minh nhất định không vẽ, GV hỏi bé thích vẽ gì? GV có thể đưa 1 số mẫu khác (Vẽ cây nấm, nhằm thực hiện mục đích của giờ vẽ) cho Minh chọn và vẽ theo. Khi Minh vẽ xong theo sở thích, nếu còn thời gian cô động viên minh thực hiện vẽ theo bài học

- Cuối giờ GV nhận xét bài của cả lớp và dành thời gian nhận xét bài vẽ của Minh và nhắc nhở nhẹ nhàng để lần sau Minh thực hiện nhiệm vụ giờ học

- GV nói câu mẫu sau đó cho trẻ nói đầy đủ cả câu có thưa gửi cô rõ ràng. GV có thể mời một bạn khác nói trước để trẻ đó nói theo. GV nhắc trẻ khi nói chuyện với bất cứ ai cũng phải nói rõ ràng không đc nói trống không    

- Vào các dịp sau, GV kể cho trẻ nghe những câu chuyện về lễ giáo để trẻ dần dần có thói quen lễ phép, không nói trống không

- GV trao đổi với cha mẹ trẻ để cùng kết hợp sửa hành vi trên cho trẻ

- GV hỏi trẻ về mùa đông con người hay mặc quần áo như thế nào, cho trẻ kể về quần áo mùa đông có đặc điểm gì?       

- GV giải thích cho trẻ biết có 1 số loại chim do không chịu được rét nên mùa đông thường đi tránh rét gọi là bay đi trú đông

- GV cho trẻ xem clip tranh ảnh... thảo luận trò chuyện để tìm hiểu thêm về đặc điểm môi trường sống của những loài chim có đặc tính bay đi trú đông      

- GV tranh thủ tận dụng tình huống để giáo dục trẻ biết giữ gìn vệ sinh thân thể bảo vệ sức khỏe, mặc ấm khi trời lạnh                               

- GV cho trẻ đó gọi tên từng thẻ số từ 0- 5, GV xếp dãy thẻ số từ 0- 5 hướng dẫn trẻ nhận biết chữ số nào đứng trước số 5, hỏi trẻ số lớn hơn số 5 đứng trước phía nào của chữ số 5     

- Sau đó GV cho trẻ xếp thứ tự thẻ số từ 0- 7 hướng dẫn trẻ nhận biết chữ số nào đứng trước số 5 chữ số nào đứng sau số 5

- GV kết luận: Các số đứng trước số 5 là số bé hơn số 5: 0,1,2,3,4

GV cho trẻ xem phim khám phá khoa học về chủ đề cây xanh và môi trường, trong quá trình xem cô giải thích cho trẻ hiểu, sau khi xem xong GV cho trẻ đưa ra ý kiến của mình    

- GV không vội kết luận ai đúng ai sai hẹn sẽ cùng trẻ làm thí nghiệm Cây xanh có cần nước không?     

+ Khi làm thí nghiệm GV chú ý chọn cây đỗ đang trong thời kỳ sinh trưởng để nhanh có kết quả. GV trồng 2 cây, 1 cây tưới nước hàng ngày 1 cây không tưới nước.    

+ Khi thấy cây k đc tưới nước bị héo GV dừng thí nghiệm và cho trẻ quan sát so sánh sự khác nhau giữa cây được tưới nước cây không được tưới nước

 + GV cho trẻ thảo luận nêu ra suy nghĩ của mình rồi rút ra kết luận. Cây xanh cần có nước để phát triển. Tuy nhiên có những cây cũng không ưa nhiều nước quá như cây bàng do đó không cần phải tưới nước thường xuyên. Cây bàng là cây to có rễ khỏe ăn sâu trong lòng đất lấy nước và các chất dinh dưỡng từ đất nên không cần tưới nước thường xuyên cây vẫn phát triển bình thường

- GV hát và vỗ tay theo nhịp bài hát cùng trẻ để trẻ hiểu và biết cách thực hiện

- GV dạy trẻ thuộc lời bài hát và hướng dẫn trẻ vỗ đệm theo từng nhịp từng câu một cho đến hết bài  

- Nếu trẻ vẫn không thực hiện được, GV cho trẻ đứng thành vòng tròn hoặc hàng dọc bước nhún vào phách mạnh của nhịp, lúc đầu đếm sau đó thì ghép nhạc

- GV đến gần hỏi trẻ đang xếp gì và giúp trẻ thực hiện ý tưởng

- Sau đó GV tạo tình huống gợi ý để trẻ thực hiện yêu cầu của giờ học đó    

- Nếu GV không thực hiện được thì hướng dẫn lại trẻ

- GV đến gần và hỏi trên tay trẻ đang cầm gì, nhắc lại yêu cầu để trẻ chọn cho đúng hoặc cho trẻ nhắc lại yêu cầu và chọn lại hoặc cầm nơ đỏ lên để so sánh. GV cũng có thể giúp cho trẻ tìm và cho trẻ nhắc lại cùng GV màu sắc của chiếc nơ mà Gv và trẻ vừa chọn     

- Nếu trẻ vẫn chọn sai Gv không lên thúc ép trẻ mà hướng dẫn trẻ hàng ngày để trẻ nhận biết màu sắc. Nếu sau 1 thời gian trẻ vẫn không thể nhận biết được màu sắc, Gv trao đổi tư vấn cho cha mẹ trẻ đưa trẻ đi khám chuyên khoa. Để xem trẻ có bị mắc chứng bệnh nào về mắt không

- GV lại gần hỏi xem trẻ đang chơi trò gì, sau đó GV ngỏ ý muốn chơi cùng trẻ và hướng dẫn các trẻ chơi 1 trò chơi đơn giản chẳng hạn như đố về màu sắc, các bộ phận của đồ chơi mà trẻ đang tranh giành nhưng hai trẻ phải oẳn xù xì ai thắng sẽ được cầm chơi, gv sẽ giữ vai trò làm trọng tài. Khi hai trẻ vui vẻ trở lại cô sẽ để trẻ tự chơi với nhau

- GV nhẹ nhàng tách trẻ ra khỏi xung đột, hỏi từng trẻ nguyên nhân tại sao lại gây ra xung đột. Khi đã tìm hiểu nguyên nhân, GV nhẹ nhàng phân tích cho trẻ hiểu những điểm sai của trẻ yêu cầu trẻ xin lỗi bạn, hướng trẻ cách giải quyết vấn đề khi có xung đột xảy ra

Gv đóng vai người đi khám bệnh và rủ bé Lan cùng đi.

Gv chào bs Nga và nhờ bác khám bệnh. Khi bác sĩ khám xong, gv hỏi bác sĩ cô bị bệnh gì, cần uống thuốc gì,... gv nhận thuốc và cảm ơn bác sĩ Nga, chào bác sĩ và nhắc bệnh nhân Lan vào để BS khám.

Gv quan sát nếu bé Lan ko biết cách giao tiếp với BS thì cô hướng dẫn bé Lan nhập vai làm mẹ bệnh nhân để thực hiện ý tưởng chơi mẹ bế con đi khám bệnh.

- Gv cần tìm hiêu nguyên nhân vì sao trẻ không tham gia vào góc chơi nào để có hướng giải quyết thích hợp   

+ Nếu vì sức khỏe trẻ không tốt thì Gv cho có cách giải quyết thích hợp.  

+ Nếu do chủ đề chơi không phù hợp với nhu cầu ý tưởng của trẻ thì GV hãy trò chuyện với trẻ để nắm được ý tưởng của trẻ thông qua đó trẻ biết cách chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho trẻ tham gia chơi.

- Nếu do trẻ mới đi học còn nhút nhát, Gv động viên trẻ rủ các bạn trong lớp cùng chơi với trẻ  

- Nếu do trẻ thiếu kỹ năng chơi thì giáo viên hãy trò chuyện và cùng chơi với trẻ, kịp thời khen ngợi trẻ để tạo hứng thú khi chơi

- Việc đầu tiên GV cần làm là không được nổi nóng với trẻ mà hãy nhẹ nhàng nhắc trẻ cất đồ chơi vào chỗ cũ, nếu trẻ vẫn bướng bỉnh không nghe GV có thể đưa ra 1 số quy định cũng như hình phạt dành cho trẻ. Làm như thế giáo viên có thể rèn cho trẻ tính kỷ luật

Gv đến nhóm trẻ, lôi cuốn nhiều trẻ cùng thảo luận nêu ý kiến. GV xác nhận cả 2 trẻ đều đúng và giải thích "có nhiều con thỏ sống trong rừng, tự kiếm ăn tự tìm chỗ trú, không được con người chăm sóc, những con thỏ này thường là động vật sống trong rừng, cũng có con thỏ được người nuôi chăm sóc nó là động vật sống trong nhà"

- GV không nên bỏ đi mà k nói gì với trẻ như vậy. Trường hợp này GV có thể xử lý như sau:         

+ Thể hiện sự ngạc nhiên trầm trồ khen ngợi công trình của trẻ trò chuyện về công trình để nắm bắt được ý tưởng của trẻ

- Trao đổi bàn bạc với trẻ về công trình xây dựng bố cục kỹ thuật xây dựng. Cái gì được, cái gì chưa được, cần rút kinh nghiệm     

- Nếu còn thời gian GV gợi ý để xem trẻ có muốn xây thêm cái gì không, hoặc có nhu cầu xây gì nữa không và gv chuẩn bị đồ chơi cho trẻ tiếp tục chơi

- Nếu là trẻ bé hoặc trẻ mới đến lớp thì cô giải thích cho trẻ hiểu "Đây là đồ chơi chung của cả lớp, hôm nay cô sẽ cho con mượn về nhà, sáng mai con mang đến lớp cho các bạn cùng chơi. Từ lần sau con không được mang đồ chơi về nhà nữa nhé"

- Đối với trẻ lớn, đã quen đi học GV nói với trẻ nếu tất cả các bạn cũng muốn mang đồ chơi về nhà thì sẽ không có đồ chơi để chơi, con để lại đồ chơi ở lớp mai chúng mình cùng chơi