Soạn Văn 9 KNTT Dế chọi có đáp án
9 câu hỏi
Em đãchơi hay quansáttròchọidế bao giờchưa? Em hiểugìvềtròchơinày?
-Em đãquansáttròchọidế.
- Dếchọilàmộttròchơichiếnđấugiữahai con dếđựcđểmuavuichongườixem. Dếchọiphảilà con dếđực. Chọidếlàmộtthúvuicủanhiềungười. Thường thìtrẻ con thườngtựmòmẫmbắtdếtựnhiênrồichođáchọivớinhau.
Em suynghĩthếnàovềhậuquảcủaviệcmộtôngvualạimêchơitròchọidế?
-Hậu quảcủaviệcôngvualạimêtròchơichọidếlà:
+ Đấtnướckhôngthểpháttriểnvàđilên.
+ Nhândânsẽrơivàocảnhlầm than, nghèokhổ.
* Đọcvănbản
1. Theo dõi: Thờigian, khônggianvàsựviệcliênquanđếnnhanđềcủatruyện.
- Thờigian: đời Tuyên Đức nhà Minh
- Khônggian: trongcung.
2. Theo dõi: Hoàn cảnhcủanhânvậtchínhtrongtruyện.
- Trong huyệncó Thành đãdự khoa Đồngtửnhưnglâukhôngthiđỗ, tínhchấtphácnênbịbọnlídịchgiangiảoéplàmchứclíchính, tìmđủcáchchốitừmàkhôngđược, chưađầymộtnămthìchútítgiasảnđãcạnkiệt.
3. Theo dõi: Bàđồngbóitoáncóliênquanđếnnhữngsựviệcnàotrongtruyện?
-Liên quanđếnsựviệcchỉđịađiểmđểđitìmdếchọi.
4. Dựđoán: Điềugìxảyrasaukhi con Thành sốnglạinhưng “thầntháingâyngốcnhưngườigỗ, cứngủmêmệt”?
- Dựđoánlàhồncủa con Thành đãnhậpvàochúdế, nênkhicon Thành sốnglạinhưng “thầntháingâyngốcnhưngườigỗ, cứngủmêmệt”.
5. Theo dõi: Con dếmớibắtđượccógìkìlạ?
- Vừanhỏ, vừangắnmàmàutía.
- Hình dángnhư con chó, cánhhoamai, đầuvuôngchândài.
6. Đốichiếu: Điềuemdựđoán ở trêncóchínhxáckhông?
- Điềuemdựđoánbêntrênhoàntoànchínhxác.
* Sau khiđọc
Nội dung chính:
TácphẩmDếchọikểvềcâuchuyệngiađình Thành Danh tìmbắt, nuôinấngdếchọiđểcốngnạpchonhàvua. Đồngthờitácgiảđãlênánphêphánchếđộchínhtrịtànbạođươngthờiđãđènén, ápbức, gâyra bao đauchonhữngngườidânhiềnlànhlươngthiện.

Nêucácsựkiệntạonêncốttruyệnvànhậnxétngắngọnvềkhônggian, thờigian, nhânvậtchínhtrongtruyện.
- Các sựkiệntạonêncốttruyệnlà:
+ Vua ralệnhtìmbắt, nuôinấngdếchọiđểcốngnạp.
+ Bàđồnggùlưngchỉđiểmchỗtìmdếchọikhỏe.
+ Con trai Thành mởchậudếchạymất, con traingãxuốnggiếng.
+ Con trai Thành vẫncònsốngnhưngthầntháiđờđẫn, ngâyngốc.
+ Nghe tiếnggáycủamột con dếtrongnhà, Thành đuổitheo, bắtđược, hoáralàmột con dếnhỏ, nhưngcóthểthắngbấtcứ con nào, do đó Thành đượcquanthưởng.
+ Con dếđượcdânglênvua, trongcung, nótrởthành con dếvôđịch, thắngbấtcứ con dếkìlạnào; đãthếlạicònbiếtnhảymỗikhicónhạcnổilên.
+ Các quansaukhiđượcvuatrọngthưởngđãnângđỡđể Thành đỗđượctútài.
+ Hơnmộtnămsau, con trai Thành bìnhphục, kểrằngchínhmìnhđãhoáthành con dế.
- Nhậnxét:
+ Thờigian, khônggiangắnvớisinhhoạtcủacácnhânvật.
+ Nhânvậtlà con ngườivớinhữngthànhphầnkhácnhautrongxãhội. Khôngcónhânvậtthầntiên, ma quỷ, chỉcóduynhấtđứa con traihóathànhdếliênquanđếnyếutốkìảo.
Vìdếchọimàgiađình Thành lâmvàocảnhngộnhưthếnào? Cũngnhờdếchọimàsauđógiađình Thành đượchưởngnhữnggì? Phântích ý nghĩacủasựđốilậpgiữahaitìnhhuống.
- Vìdếchọimàgiađình Thành lâmvàocảnhngộsau:Quáhạnnộpdếhơnmườingày, anh ta đãbịquan “tráchphạt” đánhđòntrămgậy, nằmlănlộntrêngiường, vịchứcdịch “chỉcònnghĩđếnchuyệntựtửmàthôi”, con traivìlàmdếchết, bỏtrốnrơixuốnggiếngkhiến cha mẹđauxót,…
- Cũngnhờdếchọimàsauđógiađình Thành đượchưởngnhữngđiềusau:
+ Thành đượcmiễnsaidịch, nângđỡđểđậutútài.
+ Anh ta có “ruộngđồngtrămkhoảnh, lầugácnguynga, trâudêđầyđàn”. Ra khỏinhàthì “áocừu, ngựaxevượtcảcácbậcquyềnthế”,giàucó, sang trọng.
- Ý nghĩacủasựđốilậpgiữahaitìnhhuống: tốcáonêntộiáccủacảmộthệthốngcầmquyềnthốinátchỉbiếtănchơihưởngthụtànáctrênmồhôixươngmáucủanhândân. Coi nhândânkhôngbằngmột con dế, khổđau hay hạnhphúcphụthuộcvàonhữngđiềuhếtsứcnhỏnhoi.
Truyệncónhữngyếutốkìảonào? Các yếutốkìảođócó ý nghĩa, vaitrògìtrongtruyện?
- Truyệncónhữngyếutốkìảosau:
+ Bàđồnggùchỉđiểmnơitìmthấydếchọi
+ Chúdếchọicóhìnhdángnhư con chó, cánhhoamai, đầuvuôngchândài. Dếchọinhảy xa hơnmộtthước.
+ Con traiThành bịngâyngốcnhưngườigỗ, ngủmêmệt, saumộtnămthìtỉnhdậymàkểrằngmìnhhóathânthànhdế, khỏemạnhchọigiỏinênmớisốnglại.
+ …
- Các yếutốkìảođócóvaitròvà ý nghĩatrongtruyệnlà:
+ Giúpcâuchuyệnpháttriểnlôgic, cácsựkiệnliênđới, pháttriểntheo ý đồcủatácgiả,
+ Giúpngườiđọchiểurõhơnvềsựthậtxót xa củanhândândướixãhộiphongkiếnxưa.
+…
Tínhchấthiệnthựccủatruyệnđượcthểhiện qua những chi tiết, sựviệcnào? Em cósuynghĩgìvềtháiđộcủatácgiảkhimiêutảhiệnthựcđó?
- Tínhchấthiệnthựccủatruyệnđượcthểhiện qua chi tiết: Thờigianxácđịnh, địadanhcụthể, vịthếvàcáchhànhxửcủanhânvậtphảnánhđúngcácquanhệxãhộiphongkiến,…
- Qua chi tiếttrêntácgiảmuốnlênánvàphêphántộiáccủahệthốngcầmquyềnthốinátchỉbiếtănchơihưởngthụđànáctrênmồhôixươngmáucủanhândân. Thái độchâmbiếmtựnhiên.
Phântíchlờingườikểchuyệntrongđoạnvăntừ “Thành giởđigiởlại” đến “kìhạnnộpquan”.
-Ngôikểthứ 3.
- Ngườikểchuyệnvớiđiểmnhìntoàn triđãthểhiệntấtcảmọiviệc:hoàncảnh, cảmgiác, suynghĩvàhànhđộngcủanhânvật Thành khitìmbắtchúdếchọitheosựchỉđiểmcủabàđồnglưnggù.
NhữngđặcđiểmnàocủatruyệntruyềnkìđượcthểhiệntrongtruyệnDếchọi?
- ĐặcđiểmcủatruyệntruyềnkìđượcthểhiệntrongtruyệnDếchọilà:
+ Dùngyếutốkìảolàmphươngthứcđểphánảnhhiệnthựccuộcsốnglúcbấygiờ.
+ Cốttuyệnmôphỏngcốttruyệndângianvớicácsựkiệnđượcsắpxếptheotrậttựtuyếntính, cóquanhệnhânquả.
+ …
Viếtđoạnvăn (khoảng 7-9 câu) nêunhậnxétcủaemvềtínhchấtkìảocủatruyệnDếchọi.
TínhchấtkìảolàmộttrongnhữngyếutốđãlàmnênthànhcôngcủatruyệnDếchọi. Truyệncóhaisựviệcmangtínhchấtkìảo. Sựviệcthứnhấtlàmảnhgiấy do bàđồnggùnémrasaukhivợ Thành sắmlễđếnxinbói, nhữnghìnhvẽtrênmảnhgiấy kia làsựchỉdẫnkìlạgiúp Thành bắtđược con dếquý. Sựviệcthứhai: saukhilàmchết con dếquýcủa cha, đứa con trai 9 tuổicủa Thành đãhoáthânthành con dế, tuynhỏ, nhưngcóthểthắngbấtcứ con dếkìlạnào. Đểthấyđược ý nghĩa, vaitròcủatừngyếutốkìảotrongtruyện, cầnđặtnóvàomạchchuyện. Sựkiệnthứnhấtxuấthiệnlúc Thành đanglâmvàothếbếtắc: khônglàmsaomàtìmđược con dếđạttiêuchuẩnđểnộpquan, khiến Thành rơivàokhốnđốn: bịđánhđập, o épđếnmứcmuốntựtử. Mảnhgiấycótínhchấtchỉdẫncủabàđồnggùđãgiúp Thành tìmđược con dếquý. Mặcdù con dếđókhôngnộpđượcchoquan (vìbịđứa con trailàmchết),nhưngcóvaitròdẫnđếnsựviệccótínhchấtkìảothứhai: đứa con traiđãhoáthànhmột condếđểcứu cha. Như vậy, cácyếutốkìảotrongtruyệncóquanhệliênđới, cùngtậptrungtháogỡbếtắccủanhânvật, đẩycâuchuyệnpháttriểntheochủ ý sángtạocủatácgiả.


