(Ngữ liệu ngoài sgk) Nhà mẹ Lê (2)

NHÀ MẸ LÊ (2)

Nhà mẹ Lê là một gia đình một người mẹ với mười một người con. Bác Lê là một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt và chân tay răn reo như một quả trám khô. Khi bác mới đến phố, ai ai cũng chú ý đến đám con của bác: mười một đứa, mà đứa nhớn mới có mười bảy tuổi! Đứa bé nhất hãy còn bế trên tay.

Mẹ con bác ta ở một căn nhà cuối phố, cái nhà cũng lụp xụp như những căn nhà khác. Chừng ấy người chen chúc trong một khỏang rộng độ bằng hai chiếc chiếu, có mỗi một chiếc giường nan đã gẫy nát. Mùa rét thì giải ổ rơm đầy nhà, mẹ con cùng nằm ngủ trên đó, trông như một cái ổ chó, chó mẹ và chó con lúc nhúc. Đối với những người nghèo như bác, một chỗ ở như thế cũng tươm tất lắm rồi. Nhưng còn cách kiếm ăn? Bác Lê chật vật, khó khăn suốt ngày cũng không đủ nuôi chừng ấy đứa con. Từ buổi sáng tinh sương, mùa nực cũng như mùa rét, bác ta đã phải trở dậy để đi làm mướn cho những người có ruộng trong làng. Những ngày có người mướn ấy, tuy bác phải làm vất vả, nhưng chắc chắn buổi tối được mấy bát gạo và mấy đồng xu về nuôi lũ con đói đợi ở nhà. Đó là những ngày sung sướng. Nhưng đến mùa rét, khi các ruộng lúa đã gặt rồi, cánh đồng chỉ còn trơ cuống rạ dưới gió bấc lạnh như lưỡi dao sắc khía vào da, bác Lê lo sợ, vì không ai mướn bác làm việc gì nữa. Thế là cả nhà nhịn đói. Mấy đứa nhỏ nhất, con Tý, con Phún, thằng Hy mà con chị nó bế, chúng nó khóc lả đi mà không có cái ăn. Dưới manh áo rách nát, thịt chúng nó thâm tím lại vì rét, như thịt con trâu chết. Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó.

(Trích Nhà mẹ Lê – Thạch Lam)

Xác định phương thức biểu đạt có trong đoạn trích trên.

Tìm một câu sử dụng biện pháp so sánh trong đoạn trích và mô tả tác dụng của nó.

Nội dung của đoạn trích là gì?

Nhân vật chính trong văn bản trên là ai? Anh/chị cảm nhận như thế nào về nhân vật đó?

Theo em, nhà văn đã thể hiện tình cảm gì đối với nhân vật? Em hãy nhận xét về tình cảm đó.

Hoàn cảnh sống của gia đình bác Lê được miêu tả ra sao? Nêu chi tiết thể hiện sự bần cùng.

Truyện ngắn đã thể hiện tình mẫu tử của bác Lê qua những chi tiết nào?

Thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm qua truyện ngắn Nhà mẹ Lê là gì?

Em hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật bác Lê trong truyện ngắn Nhà mẹ Lê.

Em hãy viết bài văn nghị luận bàn về vai trò của gia đình đối với mỗi người.