Giải VBT văn 7 Cánh diều Đọc hiểu văn bản: Vẻ đẹp của bài thơ Tiếng gà trưa có đáp án
21 câu hỏi
Ghi lại một số hiểu biết của em sau khi học bài thơ Tiếng gà trưa (Xuân Quỳnh).
Vẻ đẹp nội dung: Tiếng gà trưa đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu. Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc thêm tình quê hương đất nước.
Trong phần (1) của văn bản Vẻ đẹp của bài thơ “Tiếng gà trưa”, yếu tố nghệ thuật nào của khổ thơ được tác giả chú ý?
Trong phần (1) của văn bản Vẻ đẹp của bài thơ “Tiếng gà trưa”, yếu tố được chú ý đến là âm thanh tiếng gà.
Theo tác giả, ẩn dụ chuyển đổi cảm giác là gì?
Theo tác giả, ẩn dụ chuyển đổi cảm giác là hình thức tu từ dựa trên các đặc tính riêng biệt của sự vật nhất định. Được nhận biết bằng một giác quan tuy nhiên lại được đặc tả bằng câu từ cho các gian quan khác.
Trong phần (2), tác giả nêu tác dụng của các yếu tố nghệ thuật nào ở bài thơ Tiếng gà trưa?
Trong phần (2), tác giả nêu tác dụng của đảo khắp mình lên trước đốm hoa trắng làm cho bức tranh gà mái mơ trở nên đẹp lộng lẫy và tác dụng của phép so sánh Lông gà như màu nắng làm cho bức tranh gà mái vàng trở nên đẹp rực rỡ.
Trong phần (3), tác giả cho thấy nhịp của đoạn thơ được trích dẫn có gì đặc biệt?
Nhịp của đoạn thơ chậm rãi, đầy chất suy tưởng.
Ở phần (4), vì sao khổ thơ cuối bài Tiếng gà trưa được tác giả Đinh Trọng Lạc coi là hay nhất, cảm động nhất?
Tác giả coi khổ thơ trên là hay nhất, cảm động nhất vì nó chứa đựng tình cảm thiêng liêng, cao quý, sâu sắc và chân thành của tác giả và cũng là của anh chiến sĩ trên con đường hành quân.
Nội dung chính của văn bản nghị luận Vẻ đẹp của bài thơ “Tiếng gà trưa” là gì?
Nhan đề của văn bản có liên quan đến nội dung chính như thế nào?
- Nội dung chính: những nét đặc sắc về nội dung và hình thức nghệ thuật trong bài thơ Tiếng gà trưa.
- Nhan đề của văn bản liên quan trực tiếp đến nội dung mà tác giả muốn truyền tải.
Bài thơ Tiếng gà trưa được tác giả phân tích theo thứ tự nào?
Trong mỗi khổ thơ, người viết phân tích những chi tiết, hình ảnh gì?
- Bài thơ Tiếng gà trưa được tác giả phân tích theo thứ tự từ quá khứ tới hiện tại.
- Trong mỗi khổ thơ, người viết phân tích những chi tiết, hình ảnh:
Hãy dẫn ra một ví dụ về ý kiến, lí lẽ và bằng chứng được tác giả nêu lên trong văn bản Vẻ đẹp của bài thơ “Tiếng gà trưa” mà em thấy độc đáo, sâu sắc.
- Lí lẽ: Khổ thơ cuối cùng hay nhất, cảm động nhất, nó chứa đựng những tình cảm thiêng liêng cao quý, sâu sắc và chân thành của tác giả và cũng là của anh chiến sĩ đang trên con đường hành quân.
“ Cháu chiến đấu hôm nay
…
Ô trứng hồng tuổi thơ”
- Bằng chứng: Không nén lại được tình cảm yêu quý và biết ơn đối với bà, anh chiến sĩ thốt lên tiếng gọi thật cảm động, làm cho lời nói độc thoại bên trong thể hiện như lời đối thoại sống động. Việc lặp lại nhiều lần từ Vì ở đầu các dòng thơ góp phần biểu hiện ý chí chiến đấu mạnh mẽ vì Tổ quốc, vì nhân dân, trong đó bao gồm cả những người thân yêu trong gia đình mình, mà ở đây ghi đậm dấu ấn là người bà yêu quý với bao kỉ niệm êm đềm của tuổi thơ.
Trong văn bản trên, tác giả rất chú trọng cách phân tích hình thức nghệ thuật (từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ,…) để làm nổi bật nội dung của bài thơ. Em hãy dẫn ra một ví dụ trong văn bản để làm rõ điều đó.
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ
Tác giả đã sử dụng điệp từ “vì” ở đầu dòng thơ góp phần biểu hiện ý chí chiến đấu mạnh mẽ vì Tổ quốc, vì nhân dân, trong đó bao gồm cả những người thân yêu trong gia đình mình mà ở đây ghi đậm dấu ấn của người bà kính yêu.
Mục đích của văn bản Vẻ đẹp của bài thơ “Tiếng gà trưa” là gì?
Các phần trong văn bản đã làm rõ cho mục đích đó như thế nào?
- Mục đích của văn bản: phân tích vẻ đẹp về nội dung và nghệ thuật trong bài thơ.
+ Phần 1: Vẻ đẹp trong khổ thơ đầu tiên.
+ Phần 2: Tiếp theo đến “để cho cháu được vui sướng”: Phân tích khổ thơ thứ hai trong bài thơ.
+ Phần 3: Tiếp theo đến “vô bờ bến của bà”: Nét đặc biệt trong sau câu thơ đầu khổ thơ thứ 4
+ Phần 4: Còn lại: Phân tích vẻ đẹp trong khổ thơ cuối cùng
Văn bản nghị luận này giúp em hiểu thêm được gì về bài thơ Tiếng gà trưa đã học ở Bài 2?
Văn bản nghị luận này giúp em hiểu rõ về nội dung, ý nghĩa sâu sắc và hình thức nghệ thuật mà tác giả sử dụng trong bài thơ.
Tìm vị ngữ là cụm động từ trong câu dưới đây. Xác định động từ trung tâm và thành tố phụ là cụm chủ vị trong mỗi vị ngữ đó.
Đã có lúc, Văn Cao tưởng mình không còn những ước mơ và khát vọng của tuổi thanh niên. (Ngọc An)
Vị ngữ là cụm động từ: tưởng mình không còn những ước mơ và khát vọng của tuổi thanh niên.
ĐTTT: tưởng
Thành tố phụ là cụm C – V: mình/ không còn những ước mơ và khát vọng của tuổi thanh niên.
Tìm vị ngữ là cụm động từ trong câu dưới đây. Xác định động từ trung tâm và thành tố phụ là cụm chủ vị trong mỗi vị ngữ đó.
Tiếng gà cũng làm kí ức ta quay lại với những kỉ niệm của tuổi thơ. (Đinh Trọng Lạc)
Vị ngữ là cụm động từ: cũng làm kí ức ta quay lại với những kỉ niệm của tuổi thơ.
ĐTTT: quay lại
Thành tố phụ là cụm C – V: kí ức ta /quay lại với những kỉ niệm của tuổi thơ.
Tìm vị ngữ là cụm chủ vị trong câu dưới đây:
Cậu Cơ vẫn nét mặt hầm hầm. (Ngô Tất Tố)
Tìm vị ngữ là cụm chủ vị trong câu dưới đây:
Tía nuôi tôi tay cầm một chiếc nỏ lên ngắm nghía…(Đoàn Giỏi)
Tìm chủ ngữ là cụm danh từ trong câu dưới đây. Xác định danh từ trung tâm và thành tố phụ là cụm chủ vị trong mỗi chủ ngữ đó.
Bộ quần áo bà ba đen mà má nuôi tôi vừa khâu cho tôi lại rộng quá khổ, cứ lùng nhà lùng nhùng làm tôi càng thẹn thùng, khó chịu. (Đoàn Giỏi)
Chủ ngữ là cụm danh từ: Bộ quần áo bà ba đen mà má nuôi tôi vừa khâu cho tôi
DTTT: bộ quần áo bà ba đen
Thành tố phụ là cụm C – V: Bộ quần áo bà ba đen //mà má nuôi tôi vừa khâu cho tôi
Tìm chủ ngữ là cụm danh từ trong câu dưới đây. Xác định danh từ trung tâm và thành tố phụ là cụm chủ vị trong mỗi chủ ngữ đó.
Chuyện bác Hai và chú kết bạn rồi cùng nhau đánh giặc phảng phất màu huyền thoại. (Bùi Hồng)
Chủ ngữ là cụm danh từ: Chuyện bác Hai và chú kết bạn rồi cùng nhau đánh giặc
DTTT: chuyện bác Hai và chú
Thành tố phụ là cụm C – V: Chuyện bác Hai và chú // kết bạn
Tìm chủ ngữ là cụm chủ vị trong câu dưới đây:
Một năm nọ, trời mưa to làm nước trong giếng dềnh lên. (Ếch ngồi đáy giếng)
Tìm chủ ngữ là cụm chủ vị trong câu dưới đây:
Câu nói nghĩa lí của con bé bảy tuổi hình như có một sức mạnh thần bí khiến cho chị Dậu hai hàng nước mắt chạy quanh. (Ngô Tất Tố)
Viết một đoạn văn (khoảng 5-7 dòng) trình bày suy nghĩ của em về một văn bản nghị luận đã học, trong đó có sử dụng ít nhất một vị ngữ và một chủ ngữ được mở rộng bằng cụm chủ vị.
Qua văn bản nghị luận Vẻ đẹp của bài thơ Tiếng gà trưa của nhà thơ Xuân Quỳnh, em đã phần nào càng hiểu rõ hơn về tình cảm bà cháu thiêng liêng. Đó là thứ tình cảm thuần túy và trong sáng nhất, xuất phát từ hai trái tim tràn đầy tình yêu thương của bà và cháu. Hoàn cảnh sống khó khăn, thiếu thốn về vật chất không chỉ không làm thấp đi tình cảm bà cháu. Trái lại, càng khiến cho tình cảm ấy trở nên thiêng liêng hơn. Người bà khốn khó ấy, đã chắt chiu, hi sinh, dành dụm từng chút một để cho cháu một tuổi thơ hạnh phúc. Còn người cháu, thì sẵn sàng ra chiến trường, chiến đấu hết mình để bảo vệ tổ quốc, quê hương và người bà ở nơi đó. Thứ tình cảm gia đình ấy, được nhà thơ Xuân Quỳnh thể hiện một cách nhẹ nhàng và sâu lắng qua bài thơ Tiếng gà trưa.
