Giải BT GDCD 9 Cánh diều BÀI 2: KHOAN DUNG

Đọc câu truyện và trả lời câu hỏi:

KHÔNG AI THƯƠNG YÊU HƠN BÁC

Có lần Tỉnh uý Quảng Ninh biếu Bác một cành san hô to, dẹp, màu sǎc trắng hồng như ngọc. Bác thích lắm, dùng làm quà biếu vị lãnh đạo một Đảng anh em. Cành san hộ để ở nhà khách Phủ Chủ tịch, chờ Bác ra xem lần chót rồi gửi đi. Lúc để ở nhà khách, anh em xúm lại xem. Anh này sò,anh kia sờ, xô đầy thế nào đó, một anh lỡ tay đánh rơi, vỡ làm đôi. Mọi người sợ quá. Không còn cách gì để chữa lại được nữa. Bác ra đến nơi rồi. Bác ra, Bác cũng bị bất ngờ. Bị bất ngờ như thế nhưng một nét nhíu lông mày Bác cũng không có, một lời nói nặng càng không có nữa. Bác biết làanh em sợ lắm, làm thế nào trấn tĩnh được tỉnh thần anh em. “Thôi, phận san hồ nó mỏng manh, con san hô về đất rồi. Anh em đi đâu, gọi các chúấy ra đây. Bây giờ Bác, cháu ta tính thế nào nhỉ, lại đây cùng nhau bàn xem gỡ cái chuyện này thế nào”. Cuối cùng phải lấy một bức ảnh to của Bác, Bác đề tặng và kí vào gửi biếu. Người lỡ tay đánh vỡ cành san hô thấy Bác độ lượng như vậy, cảm động, giàn giụa nước mắt.

Đến buổi tối hôm đó, làm việc với đồng chí phụ trách văn phòng xong,Bác bảo: “Hôm nay còn thừa thì giờ, bây giờ chú kể cho Bác nghe cành san hô ấy bị vỡ thế nào?”. Đồng chí này kể lại từ đầu. Bác phát hiện chi tiết này: Người đánh vỡ là đồng chí lái xe. Bác bảo: “Thế này nguyên nhân không phải là lỡ tay. [...] Nguyên nhân ở trong tổ chức và nếp làm việc [...]. Nếu chú thấy đúng như thế, lần nào họp, anh em bàn lại chuyện này rútkinh nghiệm,...”. Bác là như thế. Một sai sót nhỏ cũng không bóqua, rút kinh nghiệm để sửa chữa. Nhưng vẫn không nói nặng một lời nào.

(Theo Những chuyện kế về tấm gương trung thực, trách nhiệm, gắn bó với nhân

dân cúa Chú tich Hồ Chí Minh, NXB Chính tri quốc gia Sự that,

2016,trang 127,128,129)

a) Em hãy trình bày suy nghĩ của mình về cách góp ý, phê bình khéo léo và dộ luong của Bác.

b) Em học duợc điều gì từ Bác Hồ trong câu chuyên trên?

c) Theo em, lòng khoan dung của Bác Hồ trong câu chuyện trên dã tác động như thế nào đến cán bộ, công nhân viên ở Phủ Chủ Tịch?

Đọc câu truyện và trả lời câu hỏi:

Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hợp quốc (UNESCO)quyết định tuyên bố ngày 16 tháng 11 là Ngày Quốc tế về Khoan dung,bǎt đầu từ năm 1995 với những tuyên bố về Khoan dung như sau:

“Khoan dung là cần thiết giữa các cá nhân và ở cấp độ gia đình và cộng đồng. Thúc đấy lòng khoan dung và hình thành thái độ cởi mở, lắng nghe vàđoàn kết diễn ra trong các trường học và trường đại học và thông qua giáo dục không chính quy, tại nhà và tại nơi làmn việc. Các phương tiện truyèn thông có vai trò xây dựng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho đối thoại vàthảo luận cởi mở và tự do, phố biến các giá trị cúa lòng khoan dung và nêu bật những nguy cơ của sự thờ ơ đối với sự gia tăng của các nhóm và hệ tưtướng không khoan dung.”.

a) Theo UNESCO, những biểu hiện của khoan dung cần dược thúc dây là gì?

b) Em hãy trình bày trách nhiệm của mình và xã hội để xây dụng và lan toả lòng khoan dung trong cuộc sống.

Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Luật Đặc xá năm 2007 (Sửa đổi, bổ sung năm 2018). Đặc xá là chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước và thể hiện truyền thống nhân đạo của dân tộc Việt Nam đối với những người phạm tội, khuyến khích họ hối cải,rèn luyện trở thành người có ích cho xã hội. Đồng thời, đặc xá cũng làsự ghi nhận kết quả cải tạo, chấp hành tốt các nội quy của phạm nhân vàcũng là kết quả của quá trình giáo dục cải tạo phạm nhân, thể hiện sự kết hợp chặt chẽ giữa trại giam, gia đình, các cơ quan có liên quan và xã hội.Thực hiện Luật Đặc xá, trong thời gian qua Chủ tịch nước đã quyết định nhiều đợt đặc xá, tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước hoặc trong trường hợp đặc biệt.

(Theo dangcongsan.vn)

a) Luật Đặc xá thể hiện truyền thống nào của dân tộc ta?

b) Theo em, lòng khoan dung mang lại lợi ích gì cho mỗi cá nhân, tập thể và đất nước?

Trong giờ học môn Giáo dục thể chất, do đánh bóng chuyên mạnh tay, C đã vô ý làm vỡ chậu hoa trước cửa lớp 9A3. C rất ân hận chạy đến xin lỗi các bạn và hứa sẽ mua đền chậu hoa khác trả lớp. Bạn K lớp trưởng lớp 9A3 không đồng ý, chạy lên báo thầy giám thị và đề nghị phê bình bạn C trước toàn trường trong giờ chào cờ tuần tới.

Em hãy nhận xét việc làm của bạn K. Nếu là học sinh lớp 9A3, em sẽ có lời nói, việc làm gì để thể hiện sự khoan dung trong tình huống này?

Phát hiện bạn thân của mình là M sử dụng thuốc lá điện tử, H đã khuyên bạn bỏ thuốc nếu không sẽ báo cho cô giáo chủ nhiệm và bố mẹ của M biết. M xin H bỏ qua cho mình và hứa sẽ từ bỏ ngay. Tuy nhiên,sau đó 2 tuần H đã nhìn thấy M vẫn tiếp tục lén sử dụng thuốc lá điện tử một góc khuất trong vườn trường.                                            

a) Em có nhân xét gì về việc làm cua ban M?

b) Néu là H, em sẽ làm gì?

Em sẽ làm gì để thể hiện lòng khoan dung trong từng trường hợp duới dây:

a. Chứng kiến một số bạn trong lớp có lời nói và hành động thiếu tôn trọng ngoại hình của bạn khác.

b. Thấy bạn nhận xét không đúng về thái độ tham gia làm việc nhóm của ban khác.

c. Thấy hàng xóm xua đuổi cụ già ăn xin ngồi truớc cửa.

d. Cuối tuần, bố mẹ có việc bận giao cho em trông em gái nhỏ 3 tuổi.Do mải xem phim không để ý đến em, em gái đã dùng kéo cắt hỏng bộ váy mới mua mà em rất thích.

e. Bạn K vô ý làm gãy chiếc bút máy là kỉ vật bà ngoại tặng em đầu năm học. Bạn K lúng túng xin lỗi và hứa sẽ đền em chiếc bút máy khác.

Trong lớp 9A5, H và M là đôi bạn thân. Tuần trước, do buồn chuyện gia đình, H đã tin tưởng chia sẻ với M để mong nhận được lời khuyên của bạn giúp mình vượt qua nỗi buồn. Tuy nhiên, ngay sau đó, M đã

chia sẻ cầu chuyện của H lên một nhóm chat trên mạng xã hội. Khi biết được chuyện này, H rất giận và đã gặp bạn nói rõ, để nghị bạn cần biết tòn trọng người khác. M giái thích do muốn có được lời khuyên từ nhiều người khi chưa tìm ra cách tốt nhất để có thể giúp bạn vượt qua nỗi buồn đó chứ không có ý gì khác. Khi thấy sự giận dữ và tổn thương của bạn, M hối hận vô cùng, ngay lập tức xin lỗi và hứa sẽ không bao giờ làm nhu thé nữa.

a) Em có đồng tình với việc làm của bạn M không? Vì sao?

b) Nếu là H, em sẽ có lời nói, việc làm gì để thể hiện lòng khoan dung của mình trong tình huồng trên?           

a) Em không đồng tình với việc làm của M. Chia sẻ câu chuyện riêng tư của H lên nhóm chat mà không xin phép là hành động thiếu tôn trọng quyền riêng tư. Mặc dù M có ý định tốt, nhưng cách làm đó đã gây tổn thương cho H.

b) Nếu là H, em sẽ chấp nhận lời xin lỗi của M và giải thích rằng em hiểu M chỉ muốn giúp, nhưng cần tôn trọng quyền riêng tư. Em sẽ khuyên M nên hỏi ý kiến trước khi chia sẻ thông tin cá nhân của người khác, nhằm củng cố lòng tin trong tình bạn.

Em hãy cùng bạn thảo luận và chia sẻ về ý nghĩa của câu nói sau:

“Kẻ mạnh không phải là kẻ giẫm lên vai kẻ khác để thoả mãn lòng ích

ki. Kẻ mạnh chính là kẻ giúp đỡ kẻ khác trên đôi vai mình.”

(Theo Đời thừa, Nam Cao tác phẩm, tập II, NXB Vǎn học,1977,trang 69)

Em hãy cùng bạn thảo luận và chia sẻ về ý nghĩa của các câu tục ngữ, ca dao sau:

a.Giơ cao đánh khẽ.

b. Hoa thơm ai dễ bỏ rơi

Người khôn ai nỡ nặng lời với ai.