Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Tống Văn Trân (Ninh Bình) có đáp án
32 câu hỏi
Phần I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn (8,0 điểm): Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 20; Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án
cặp gene.
bộ NST lưỡng bội.
cặp NST tương đồng.
hệ gene.
Vào những năm 1970, có hai nhóm khoa học, một nhóm do Howard Temin tại Đại học Wisconsin và nhóm còn lại do David Baltimore tại MIT đứng đầu, đã độc lập xác định các enzyme mới liên quan đến quá trình sao chép của virus RNA được gọi là retrovirus. Các enzyme này chuyển đổi RNA của virus thành phân tử DNA bổ sung (cDNA). Quá trình này được gọi là
phiên mã.
dịch mã.
phiên mã ngược.
tái bản DNA.
liên tục.
thoái hóa.
đặc hiệu.
phổ biến.
hoạt động của enzyme.
quá trình kết hợp của gene giữa hai loài.
nguyên lí biểu hiện gene.
nguyên lí DNA tái tổ hợp.
Khi xử lý tế bào E. coli kiểu dại với hóa chất 5-bromuracil, người ta thu được dòng đột biến LacZ-1 mang đột biến điểm trong gene LacZ. Dòng đột biến này nhiều khả năng mang loại đột biến gene nào?
Thay thế 1 cặp AT thành cặp GC.
Thêm 1 cặp AT.
Thay thế 1 cặp AT thành cặp TA.
Thay thế 1 cặp CG thành cặp GC.
Hình dưới đây mô tả cấu trúc của một gene.

Gene này không có trong tế bào của sinh vật nào dưới đây?
Vi khuẩn.
Nấm.
Thực vật.
Động vật.
Streptomycin là một loại kháng sinh có khả năng giết chết vi khuẩn bằng cách ức chế hoạt động của ribosome. Nguyên tắc cơ bản của loại kháng sinh này là ngăn chặn vi khuẩn tiến hành quá trình tổng hợp
tRNA.
mRNA.
amino acid.
polypeptide.
Genetically Modified Organism (GMO) dùng để chỉ những sinh vật biến đổi gene.Hiện nay các dòng thực phẩm GMO ngày càng được nhiều doanh nghiệp thương mại hoá nhằm tạo ra sản lượng lớn hơn do có nhiều đặc tính vượt trội về năng suất và chất lượng.Tuy nhiên sản phẩm GMO vẫn còn gây ra nhiều tranh cãi bởi sự quan ngại về giá trị dinh dưỡng hay yếu tố di truyền,… Một trong những quan ngại về GMO là
sức sống của GMO vượt trội lấn át các loài tự nhiên.
GMO có thời gian sinh trưởng ngắn, cần nhiều công chăm sóc.
nguy cơ chuyển gene từ thực vật GMO sang các loài hoang dại.
thực phẩm GMO chứa nhiều chất dinh dưỡng dư thừa cho người sử dụng.
Một bạn học sinh quan sát hình mô tả một giai đoạn của nguyên lí tạo thực vật biến đổi gene và ghi chép vào sổ tay một số nhận định (từ A đến D). Theo lý thuyết, nhận định nào đúng?

Chú thích: 1. Vi khuẩn Agrobacterium tumerfaciens. 2. Đoạn gene cần chuyển. 3. Ti-plasmid của A. tumerfaciens với đoạn T-DNA có khả năng thâm nhập vào hệ gene của tế bào chủ. |
Đây là giai đoạn tạo DNA tái tổ hợp.
Thể truyền (vector) được nhận từ tế bào nhân thực.
(4) là dùng enzyme lygase để cắt plasmid và cắt lấy gene ngoại lai
Giai đoạn này cần có enzyme giới hạn (restrictase/endonuclease) giúp hình thành liên kết hydrogene.
Khi tìm hiểu về bệnh ung thư ở người, một nhóm học sinh thu nhận được thông tin về nguyên nhân gây bệnh ung thư như sau: “Một gene được gọi là proto-oncogene thường tạo ra một lượng sản phẩm vừa đủ nhưng khi gene hoạt động quá mức sẽ trở thành gene gây ung thư (oncogene). Sự dư thừa sản phẩm của gene ung thư kích hoạt tế bào cơ thể phân chia không kiểm soát dẫn đến bệnh ung thư”. Dựa vào thông tin trên, nhóm bạn đã đưa ra một số đề xuất (A đến D) để phòng và điều trị bệnh ung thư. Đề xuất nào là phù hợp?
Làm xét nghiệm bộ NST để sớm phát hiện ra ung thư.
Nghiên cứu sản phẩm của proto-oncogene, chế tạo thuốc ức chế sản phẩm của gene này.
Phẫu thuật cắt bỏ khối u có thể chữa khỏi hoàn toàn ung thư.
Sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị ung thư.
Cho một nhiễm sắc thể ban đầu có cấu trúc như sau:
![]()
Hình nào dưới đây minh họa cho dạng đột biến chuyển đoạn nhiễm sắc thể?
![]()
![]()
![]()
![]()
Một bạn HS thực hiện lại thí nghiệm lai một tính trạng của Mendel trên cây đậu Hà lan và theo dõi tính trạng màu sắc hoa. Tính trạng màu hoa do 1 gene có 2 allele quy định trong đó allele A quy định hoa tím, trội hoàn toàn so với allele a quy định hoa trắng. Cho 1 cây hoa tím thuần chủng với 1 cây hoa trắng thu được đời con F1. Cho các cá thể F1 tự thụ phấn. Kết quả dự đoán của đời con F2 được vẽ sơ đồ trong hình vuông Punnett thể hiện trong hình dưới đây, trong đó 1, 2, 3 và 4 đại diện cho các kiểu gene tương ứng với mỗi ô trong hình vuông.

Kiểu gene quy định kiểu hình hoa trắng tương ứng với ô số
1.
2.
3.
4.
hệ gene ở người.
sự sống từ khi loài người xuất hiện.
di truyền và biến dị ở người.
các bệnh tật ở người.
Ong mật sinh sản theo kiểu trinh sinh và có cơ chế xác định giới tính là: con cái là lưỡng bội, phát triển từ trứng đã thụ tinh, trong khi con đực là đơn bội, phát triển từ trứng chưa được thụ tinh. Otto Mackensen đã nghiên cứu mối quan hệ giữa 3 gene nằm trên cùng một NST ở ong mật. Bảng sau đây đưa ra kết quả hai phép lai của MacKensen bao gồm ba đột biến lặn: cd (màu cơ thể là đỏ đô), h (không có lông) và ch (màu mắt xanh).

Ghi chú: cd+, h+, ch+ là các gene bình thường quy định kiểu hình dại.
Nhận định nào sau đây Sai?
Căn cứ vào tỉ lệ kiểu hình các con đực F1 trong mỗi phép lai có thể lập được bản đồ di truyền về các gene này.
Gene cd và gene h liên kết hoàn toàn trong quá trình giảm phân hình thành giao tử.
Kiểu hình của giới đực ở thế hệ con về các tính trạng đang xét trong mỗi phép lai chỉ phụ thuộc vào con cái.
Kết quả của phép lai 2 cho phép nhận định các gene h và ch nằm trên cùng 1 cặp NST tương đồng.
Nhóm máu hệ ABO là một trong hai hệ nhóm máu quan trọng nhất trong hoạt động truyền máu. Tại bệnh viện X, có một nữ bệnh nhân M cần phải truyền máu nhưng do kho máu dữ trữ của bệnh viện hết nhóm máu phù hợp với bệnh nhân nên các thành viên trong gia đình đã tiến hành xét nghiệm nhóm máu để tìm ra người có nhóm máu phù hợp với bệnh nhân. Kết quả thu được trong bảng dưới đây.
Bố | Mẹ | Anh trai | Em gái | Chú (em trai bố) | Cậu (em trai mẹ) |
IAIO | IBIO | IOIO | IBIO | IAIB | IBIB |
Biết gene quy định nhóm máu gồm 3 allele IA ; IB; IO trong đó allele IA quy định nhóm máu A; allele IB quy định nhóm máu B đều trội hoàn toàn so với allele IO quy định nhóm máu O.
Phả hệ nào sau đây phản ánh đúng sự di truyền tính trạng nhóm máu của gia đình này?




Bất thụ đực là hiện tượng cây không có khả năng tạo được phấn hoa hoặc phấn hoa không có khả năng thụ tinh. Các nghiên cứu ở lúa và ngô (bắp) cho thấy tính trạng bất thụ đực do gene nằm ngoài tế bào chất quy định. Bất thụ đực ở thực vật được sử dụng để ngăn cản sự tự thụ phấn. Khi nói về hiện tượng bất thụ đực, nhận định nào sau đây là đúng?
Cây bị bất thụ đực không có khả năng sinh sản hữu tính.
Cần tiến hành loại bỏ hạt phấn của nhị ở cây làm bố.
Sự biểu hiện kiểu hình của đời con phụ thuộc vào mẹ.
Trong nông nghiệp, gây bất thụ đực thường được áp dụng với các giống cây trồng có hoa đơn tính.
Hoa cẩm tú có thể thay đổi tùy thuộc vào độ pH của đất. Có thể tạo ra các màu sắc khác nhau như xanh lam, hồng, tím, và cả màu đỏ. Tập hợp tất cả các màu sắc có thể xuất hiện ở hoa cẩm tú cầu được gọi là
đột biến.
mức phản ứng.
thường biến.
biến dị tổ hợp.
Bệnh rối loạn chuyển hoá bẩm sinh, phenyketonuria (phenyl keton niệu) ở người do đột biến gene lặn trên NST thường gây ra, với biểu hiện là chậm phát triển trí tuệ. Gene đột biến mất khả năng tổng hợp enzyme chuyển hoá amino acid phenylalanine dẫn đến amino acid này bị tích tụ lại trong tế bào làm tổn thương não ở trẻ em. Nếu phát hiện sớm trẻ mang kiểu gene đồng hợp lặn gây bệnh, biện pháp nào làm giảm thiểu biểu hiện triệu trứng bệnh lí ở trẻ?
Hạn chế thực phẩm chứa phenylanine trong khẩu phần ăn cho trẻ.
Hạn chế thực phẩm chứa phenyketonuria trong khẩu phần ăn cho trẻ
Bổ sung các vitamine tốt cho não bộ từ nhỏ.
Bổ sung thực phẩm chứa phenylanine trong khẩu phần ăn cho trẻ.
Các nhà khoa học đã tạo ra Giống ngô rau lai LVN23 là giống ngô rau lai đầu tiên của Việt Nam do lai đơn từ 2 dòng thuần 244/2649 và LV2D có nhiều ưu điểm: thời gian sinh trưởng ngắn, chịu được mật độ trồng dày, có tỉ lệ 2 – 3 bắp/cây cao, cho năng suất không thua kém giống nước ngoài nhưng có hàm lượng chất khô, protein, các vitamin C, B1, β- caroten cao hơn hẳn. Đây là thành tựu của phương pháp
công nghệ gene.
công nghệ tế bào.
gây đột biến.
lai hữu tính.
Tập hợp tất cả các loại allele của tất cả các gene trong mọi cá thể của một quần thể tại một thời điểm xác định được gọi là
tần số allele.
tần số kiểu gene.
vốn gene.
tần số kiểu hình.
Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai (9,0 điểm): Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai
Một loài chuột bình thường có đuôi thẳng, tuy nhiên người ta đã phát hiện được cá thể chuột đột biến có đuôi cong trong quần thể này.Để xác định đặc điểm di truyền của tính trạng, một nhóm học sinh đã thực hiện các phép lai giữa chuột đuôi cong và chuột đuôi thẳng và thu được kết quả như bảng dưới đây:
Phép lai | Kiểu hình chuột mẹ P | Kiểu hình chuột bố P | Kiểu hình chuột cái F1 | Kiểu hình chuột đực F1 |
1 | Đuôi thẳng | Đuôi cong | 100% đuôi cong | 100% đuôi thẳng |
2 | Đuôi cong | Đuôi thẳng | 50% đuôi thẳng 50% đuôi cong | 50% đuôi thẳng 50% đuôi cong |
3 | Đuôi cong | Đuôi thẳng | 100% đuôi cong | 100% đuôi cong |
Biết rằng, tính trạng do một gene có 2 allele trội lặn hoàn toàn quy định.
Các phép lai nhằm mục đích xác định cơ chế di truyền chi phối các tính trạng.
Kết quả phép lai 2 chứng tỏ tính trạng dạng đuôi do gene trên NST thường quy định.
Tất cả các chuột cái đuôi cong thu được ở các phép lai đều có kiểu gene giống nhau.
Nếu cho cá thể cái F1 của phép lai 1 lai với cá thể đực F1 của phép lai 3 thì đời con thu được chuột cái có cả đuôi cong và đuôi thẳng.
a | Đ |
b | S |
c | Đ |
d | S |
Cho biết hai gene quy định enzyme tham gia vào con đường chuyển hóa tạo ra màu vỏ ốc Physaheterostroha theo sơ đồ dưới đây.

Màu vỏ ốc do 2 gene allele với nhau cùng quy định.
Có tối đa 5 kiểu gene quy định ốc vỏ trắng.
Khi có mặt của 2 allele trội không allele với nhau (A và B) thì tạo được sản phẩm của 2 gene trội (enzyme A và enzyme B) cùng tham gia chuỗi phản ứng chuyển hóa tiền chất không màu (vỏ trắng) thành nâu (vỏ nâu).
Cho lai các cá thể P: ốc vỏ trắng x ốc vỏ trắng đời sau thu được F1 gồm 100% ốc vỏ nâu thì các cá thể P là chưa thuần chủng.
a | S |
b | Đ |
c | Đ |
d | S |
Có 4 gene (A, B, D ) tham gia vào sự chuyển hóa một chất X và một đoạn DNA (là một gene, kí hiệu là C) liên kết với các trình tự A, B và D. Người ta phân lập được các đột biến khác nhau ở trình tự C có ảnh hưởng đến sự biểu hiện của các gene cấu trúc (A, B, D). Họ tạo ra các kiểu gene ở các locus A và trình tự C rồi xác định enzyme do gene A mã hóa có được tạo ra hay không trong mỗi trường hợp có mặt hoặc không có mặt chất X, được thể hiện ở bảng sau:

Biết rằng Cc và C- và A- là các đột biến; C+ và A+ là bình thường.
Trình tự C là vùng khởi động.
X là chất cảm ứng hoạt động của gene A.
Cc và C- đều là các đột biến làm mất chức năng vốn có của C.
Gene A chịu sự kiểm soát của trình tự C.
a | S |
b | Đ |
c | Đ |
d | Đ |
Ruồi giấm (Drosophila melanogaster) có kiểu hình dại là thân xám, mắt đỏ thẫm. Một số đột biến gene có thể gây ra những thay đổi đối với những đặc điểm này. Các allele đột biến tương ứng quy định kiểu hình thân màu đen, mắt đỏ tươi. Để nghiên cứu sự di truyền của những đặc điểm này, một nhà nghiên cứu đã lai một con ruồi đực kiểu dại thuần chủng có kiểu hình thân xám và mắt đỏ thẫm với một con ruồi cái thuần chủng có thân đen và mắt đỏ tươi. Tất cả các đời con F1 đều biểu hiện kiểu hình là kiểu dại. Ruồi cái ở thế hệ F1 được lai với ruồi đực thuần chủng có thân đen, mắt đỏ tươi. Bảng dưới đây thể hiện kết quả dự đoán và dữ liệu thu được thực tế từ phép lai này.
Kiểu hình của đời con F2 | |||
Màu thân | Màu mắt | Số lượng mong đợi | Số lượng quan sát thực tế |
Xám | Đỏ thẫm | 244 | 455 |
Đen | Đỏ tươi | 244 | 432 |
Xám | Đỏ tươi | 244 | 42 |
Đen | Đỏ thẫm | 244 | 47 |
Tính trạng màu thân xám, mắt thẫm trội hoàn toàn so với tính trạng màu thân đen, mắt đỏ tươi.
Số lượng mong đợi cho thấy đang giả định các gene quy định các tính trạng phân ly độc lập.
Từ số liệu quan sát thực tế, dựa vào tính toán, theo lí thuyết ước chừng tần số hoán vị giữa 2 gene là 20%.
Phép lai được sử dụng là lai phân tích ruồi giấm cái F1.
a | Đ |
b | Đ |
c | S |
d | Đ |
Ở loài ốc Limnaea Peregra, chiều xoắn vỏ của được qui định bởi một loại protein có trong tế bào chất của trứng, protein này được mã hóa bởi gene của mẹ (DD hoặc Dd qui định xoắn phải, dd qui định xoắn trái). Các nhà khoa học đã thực hiện phép lai thuận-nghịch, quan sát các đời F1, F2, F3 và thu được kết quả thể hiện như hai sơ đồ lai dưới đây

Một bạn học sinh quan sát hai sơ đồ lai trên và đưa ra một số nhận định như sau: .
Sự di truyền tính trạng chiều xoắn vỏ của loài ốc này là do gene trong tế bào chất quy định vì F1 của 2 phép lai đều cho kiểu hình giống mẹ.
Nếu lấy tinh trùng của con ốc F1 phép lai thứ nhất thụ tinh cho con ốc F1 phép lai thứ 2 thu được đời sau toàn ốc xoắn phải.
Sự di truyền của gene quy định tính trạng vỏ ốc tuân theo quy luật Mendel.
Kiểu hình của đời con được không được xác định bởi kiểu gene của chính nó mà phụ thuộc vào protein trong tế bào chất do kiểu gene nhân của mẹ tạo ra.
a | S |
b | Đ |
c | Đ |
d | Đ |
Ở người, alkapton niệu là một rối loạn chuyển hóa trong đó những người bị ảnh hưởng sản xuất nước tiểu màu đen. Phả hệ bên dưới ghi lại sự di truyền của bệnh alkapton niệu của một gia đình 4 thế hệ. Những người bị bệnh trong phả hệ (được quy ước bằng một vòng tròn (nữ) hoặc ô vuông (nam) tô đen, không thể chuyển hóa được chất alkapton

Để xác định được bệnh Alkapton niệu do gene nằm trên nhiễm sắc thể thường hay trên nhiễm sắc thể giới tính X quy định, có thể căn cứ vào kiểu gene của Nam và Hòa, Khánh và Hiền
Căn cứ vào phả hệ trên, những người chắc chắn có kiểu gene dị hợp tử là Nam, Thắng, Mai, Khánh, Minh, Bình
Hai vợ chồng Mai và Khánh đã quyết định tiến hành phương pháp sàng lọc trước sinh để có thể sinh thêm một người con không bị bệnh Alkapton.
Hiền nhất quyết không lập gia đình vì con của Hiền chắc chắn sẽ bị bệnh giống như cô.
a | Đ |
b | Đ |
c | Đ |
d | S |
Phần III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn (3,0 điểm): Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Thí sinh điền kết quả mỗi câu vào tờ bài làm
Một quần thể sinh vật đang cân bằng về mặt di truyền về một gene có 2 allene là A và a. Nếu tần số allele lặn qa = 0,30 thì tần số kiểu gene Aa của quần thể này chiếm tỉ lệ là bao nhiêu? (tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy).
Dùng thông tin trong hình để trả lời câu 2 và câu 3:

Hình trên mô tả mối quan hệ giữa Gene – RNA - Protein ở sinh vật nhân sơ. Các vị trí đánh dấu (a), (b), (c), (d) là các cấu trúc phân tử sinh học và cơ chế sinh học. Hãy sắp xếp bốn từ khóa: (1) dịch mã, (2) mạch khuôn, (3) phiên mã, (4) mạch mã hóa vào đúng trình tự từ (a)à (b)à (c)à (d) trên hình và thể hiện câu trả lời bằng cách viết liền thành dãy số.
Nếu chỉ xét trong đoạn trình tự nucleotide của gene D ở hình trên thì có tối đa bao nhiêu trường hợp đột biến thay thế một cặp nucleotide làm xuất hiện mã kết thúc sớm?
Ở bí ngô, tính trạng hình dạng quả do hai cặp gene A, a và B, b phân li độc lập cùng quy định theo sơ đồ chuyển hóa sau:

Loài cây gai dầu (tầm ma, Galeopsis tetrahit) là dạng dị đa bội được hình thành bằng cơ chế lai xa và đa bội hóa từ hai loài lưỡng bội là G. pubescens và G. speciosa đều có bộ NST 2n = 16. Bộ nhiễm sắc thể của loài dầu gai là bao nhiêu?
Một loài thực vật giao phấn, xét 1 gene có 2 allele, allele A trội hoàn toàn so với allele a. Nghiên cứu thành phần kiểu gene của một quần thể thuộc loài này qua 2 thế hệ thu được kết quả ở bảng sau:
Thành phần kiểu gene | Thế hệ P | Thế hệ F1 |
AA | 0,7 | 0,64 |
Aa | 0,2 | 0,32 |
aa | 0,1 | 0,04 |
Do điều kiện sống môi trường thay đổi những cá thể có kiểu hình lặn không tham gia sinh sản. Theo lí thuyết, tỉ lệ cá thể có kiểu hình lặn ở F2 là bao nhiêu phần trăm? (tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy).
Bạn có thích hoạt động này không?
Ý kiến của bạn sẽ giúp chúng tôi đề xuất nội dung phù hợp hơn.
Gợi ý cho bạn
Tài liệu phổ biến Lớp 12
Tài liệu phổ biến Sinh học

![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 21](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-3izficdefgfoel0s9j8s-1786772791.jpg&w=3840&q=75)



![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 20](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-emy0gtcksawvorajezvv-1786772460.jpg&w=3840&q=75)
















