Bộ 5 đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 10 Kết nối tri thức (2023-2024) có đáp án - Đề 3

I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Đọc văn bản:

CÂU CÁ MÙA THU

(Thu Điếu)

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt.

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.

Tựa gối, ôm cần (1) lâu chẳng được,

Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

                                                                      Nguyễn Khuyến                                         

                                        (Thơ văn Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, Hà Nội, 1971)

Chú thích:

* Tác giả Nguyễn Khuyến.

- Nguyễn Khuyến (1835-1909),  sinh ra tại Nam Định nhưng lớn lên và sống chủ yếu ở Yên Đổ, huyện Lục Bình, tỉnh Hà Nam , xuất thân trong một gia đình nhà nho nghèo.

- Ông là người tài năng( từng đỗ đầu ba kì thi nên được gọi là Tam nguyên Yên Đổ), cốt cách thanh cao, có tấm lòng yêu nước thương dân.

- Sau một thời gian làm quan cho nhà Nguyễn , chán ghét thời cuộc nên ông cáo quan về ở ẩn.

- Ông được mệnh danh là nhà thơ của làng quê Việt Nam bởi phần lớn những sáng tác của ông đều viết về vẻ đẹp của nông thôn Việt Nam với tình yêu quê hương , đất nước sâu sắc.

* Tác phẩm Câu cá mùa thu (Thu điếu)

- Nằm trong chùm thơ thu ba bài “nức danh nhất” về thơ Nôm của Nguyễn Khuyến, được Nguyễn Khuyến viết vào thời gian sau khi ông đã từ quan về sống ở quê nhà.

*(1)Cần : Cần câu

Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.

Liệt kê các từ ngữ chỉ màu sắc trong bài thơ.

Chủ thể trữ tình của bài thơ là ai ?

Nêu nội dung chính của văn bản .

Phân tích hiệu quả của cách gieo vần”eo” được sử dụng trong bài thơ.

Nhận xét về bức tranh mùa thu được tác giả miêu tả trong văn bản .

Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của nhà thơ trong bài thơ.

Viết đoạn văn (khoảng 5 đến 7 dòng) thể hiện suy nghĩ của anh/chị về vấn đề nâng cao ý thức bảo vệ môi trường thiên nhiên .

II. LÀM VĂN (4,0 điểm)

Viết bài luận cảm nhận về vẻ đẹp của cảnh thu và tình thu trong văn bản Thu điếu- Nguyễn Khuyến.